T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/256 Esas - 2025/378
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/256 Esas
KARAR NO : 2025/378
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/05/2024
KARAR TARİHİ : 03/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :04/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 4-h bendi uyarınca davalı tarafça ödenmesi gereken çalışan işçilerin sigorta primlerinin prim hakkının yanmaması için ödendiğini, bu ödemenin davalı tarafça yapılması gerektiğini, ödemenin davalıdan tahsili için icra takibi yapıldığını, takibe itiraz edildiğini, itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafın süresinde cevap dilekçesi sunmadığı ve münkir sayıldığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı ödenen SGK primlerinin rücuan tazmine yönelik yürütülen Sakarya 1. İcra Müdürlüğü'nün 2024/3104 takip numaralı dosyasına yapılan itirazın iptali talebinden ibarettir.
Taraf arasındaki anlaşmazlık; taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği çalışan işçilerin sigorta primlerinin SGK'ya ödenmesinin kimin yükümlülüğünde olduğu, ödemenin davalıdan rücu edilip edilemeyeceği, takibe yönelik itirazın yerinde olup olmadığı, icra inkar tazminatına hükmedilmesinin gerekip gerekmeyeceği hususlarındadır.
Sakarya 1. İcra Müdürlüğü'nün 2024/3104 sayılı dosyası incelendiğinde, davacının takip alacaklısı, davalının borçlu olduğu, 161.649,09 TL asıl alacak, 13.130,11 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 174.779,20 TL üzerinden takibin yürütüldüğü, takip sebebinin "161.649,09 TL TÜRKİYE İŞ BANKASI 29.12.2023 TARİHLİ DEKONT GEÇMİŞ DÖNEM 4A PRİM TAHSİLATI RÜCU ALACAĞI 161.649,09 TL" şeklinde olduğu, başlatılan takipteki ödeme emrinin davalı borçluya 12.03.2024 tarihinde tebliğ edildiği, 15.03.2024 tarihinde takip nedeniyle borca itiraz edildiği ve takibin 18.03.2024 tarihinde durduğu, davanın İİK'nın 67. maddesi uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşıldı. Dava açılmadan önce arabuluculuk dava şartının sağlandığı görüldü.
Taraflar arasında imzalanmış ve tarihsiz "Taşeronluk Sözleşmesi(İnşaat)" sözleşme ile 10.05.2022 ve 09.03.2023 tarihli ek sözleşmelere göre davacının " inşaatını yüklendiği, dolayısıyla yüklenici olduğu, davalının ise taşeron olduğu tespit edilmiştir. Taraflar arasında kurulan sözleşme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. maddesine göre eser sözleşmesidir.
Eser sözleşmesinin tanımı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. maddesinde yapılmış olup, bu tanıma göre eser sözleşmesi "yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği" sözleşmedir. Eser sözleşmesinin konusu meydana getirilmesi istenen sonuçtur. İstenen sonuç bir şeyin yapılmasına ilişkin olabileceği gibi, ortadan kaldırılmasına, değiştirilmesine, iyileştirilmesine veya montajına ilişkin de olabilecektir.
Mahkememizce SGK'ya tarafından yapılan toplamda 161.649,09-TL'lik ödemenin hangi sebeple yapıldığı, davalı işçilerinin SGK prim ödemelerinden dolayı yapılıp yapılmadığı konusunda açık beyanda bulunulması ve buna ilişkin belgelerin sunulması için müzekkere yazılmış ve yazılan müzekkereye cevap verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce İskenderun Ticaret ve Sanayi Odası'na davacı şirketin ortak ve yetkililerini gösterir ticaret sicil kayıtlarının celbi için yazılan müzekkereye cevap verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce Türkiye İş Bankasına tarafından 161.649,09-TL 4100/geçmiş dönem 4A prim tahsilatı olarak yapılan EFT işleminin hesap hareketinin bildirilmesi için müzekkere yazılmış ve yazılan müzekkereye cevap verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 22/10/2024 Celse Tarihli Ön inceleme duruşma zaptı (8) Nolu ara kararı uyarınca dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişisi 01/11/2024 Tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacı ve davalı tarafından imzalanmış Taşeron Sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşmede; taraflar Şirket: ve Taşeron: Olarak belirlendiği, işin yapımı olduğu, sözleşmenin madde 4/h bölümünde işin yürütülmesiyle ilgili her türlü resim, harç, S.G.K. Primleri, vb. giderlerin taşerona ait olduğu, işin yürütülmesi esnasında oluşabilecek her türlü aksaklığın taşeron tarafından giderileceği sözleşme hükümlerine uyulmaması nedeni ile ve ödenmeyen vergi ve SGK primlerinin ödenmemesinden doğacak sorumluluğa ilişkin davacı tarafından yapılacak ödemelerin taşerona rücu edilebileceğinin kararlaştırıldığını, yüklenici davalının bağımsız çalıştığı ve işleri yürüttüğü, Ana Yüklenici davacı ile taşeron davalı arasındaki ilişkinin eser sözleşmesine ilişkin olduğu İş ve sosyal güvenlik hukukunda, işverenin faaliyet konusu olan işi kendi çalışanları ile yürütmesinin asıl olduğu, bununla birlikte mevzuatta, işverenin ve dolayısıyla çalışanlarının yetersiz kaldığı işin bazı bölümlerinde, başka bir işveren ve işçilerinden yardım alınabileceği, bu konuda alt işverenlik kurumunun düzenlendiği, 4857 sayılı İş Kanunu madde 2 uyarınca taşeron çalıştırılarak iş yapılabileceği, Asıl işveren ile taşeron arasında çalışanlar yönünden bir sözleşme bulunmadığı, çalışanların taşeronun çalışanı olduğu, İş Kanunu madde 2/7 uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu olduğu, bu düzenlemenin alt işverenin işçilerini asıl işverenin işçileri gibi koruyabilmek adına kanundan kaynaklanan bir müteselsil sorumluluk getirildiği, bu sorumluluğun sonucu olarak alt işveren işçisi, alacağının ifası için hem alt işverene hem de asıl işverene ayrı ayrı veya birlikte başvurabileceği, dava dosyasında yer alan taşeronun sorumluluğundan kaynaklanan ödemelerin ana yüklenici tarafından yapılması durumunda bu ödemelerin taşerona rücu edileceği de sözleşmeye eklendiği, bu şekilde sözleşmeye madde konulmasa dahi asıl borçlu tarafından ödenmeyen SGK primlerinin müteselsil sorumlu ana yüklenici davacı tarafından ödenmesi durumunda bu ödemelerin taşerona rücu edilebileceği, bu açıklamalara göre davacının müteselsil borçlu olarak ödediği SGK primlerinin davalıdan talep etme hakkı bulunduğunu, davacı tarafından dilekçe ekinde sunulan dekontuna göre 161.649,09 TL ödeme yapıldığının görüldüğü ve SGK tarafından gönderilen yazıda bu tutarın doğrulanabileceği şekilde bir veri bulunmadığı, dava dilekçesi ekinde yer alan SGK prim borcu sorgulama ekran görüntüsünün ve dekont üzerinden dava konusu tutarın alacak tutarı olduğu kabul edilerek hesaplama yapıldığını, dava konusu alacak tutarı üzerinden ödeme tarihi olan 29.12.2023 ile takip tarihi 05.03.2024 tarihleri arasında 13.130,11 TL faiz hesaplandığını, buna göre toplam alacak tutarının faiz dahil 174.779,20 TL olarak hesaplandığını, icra takibine SGK primlerinin davacı tarafından ödenmediğinden bahisle itiraz edilmesi ve ödemenin davacı tarafından yapıldığının anlaşılması durumunda yapılan itirazın icra işlemlerini geciktirmeye yönelik olduğunun kabülü anlamına geleceği ve bu nedenle takdir Sayın Mahkemenin olmak üzere icra inkar tazminatı ödenmesi gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Somut olayda;
Davacı taraf takip dosyası ile ödediği SGK primlerinin rücuan tazminini talep etmektedir. Bu talebini sözleşme hükümlerine dayandırmaktadır.
Taşeronluk Sözleşmesinin 4-h bendi "İşin yürütümüyle ilgili her türlü resim, harç, S.G.K. Primleri, veri vb. giderler taşerona aittir." şeklindedir. Dolayısıyla davalı sözleşme kapsamında çalıştıracağı işçilerin SGK primlerinden sözleşme kapsamında sorumludur. Yine aynı maddenin "i" bendine göre davacının taşerona rücu hakkının peşinen kabul edildiğine ilişkin düzenlenme yer almaktadır.
SGK'nın 28.01.2025 tarihli cevabi yazısına göre davalının ünvanıyla işlem gören iş yeri ile ilgili olarak 156.792,44 TL ödemenin 2023 yılı 6,7,8,9,10. Aylara ilişkin prim ve işsizlik olarak 4.856,65 TL'nin masraf ve BSMV olarak ödeme yapıldığı bildirilmiştir. Ayıca ödeme yapan kişinin davacı şirket olduğu görülmüştür. Dava dilekçesine ek yapılan dekonta göre 161.649,09 TL ödeme yapıldığı, EFT işleminin tarafından yapıldığı görülmüştür. İskenderun Ticaret Sicil Müdürlüğünün 07.02.2025 tarihli cevabi yazısına göre ödeme tarihinde davacı şirketin müdürü olduğu tespit edilmiştir.
Dosya kapsamı, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre davacının ödeme yaptığı 161.649,09 TL SGK primlerini Taşeronluk Sözleşmesinin 4-h bendi uyarınca davalıdan rücu etme hakkına sahip olduğu, davalının asıl alacak miktarına yönelik itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
TBK'nun 117. Maddesine göre muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile temerrüte düşer. Davacı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz talep edebilir. Davacı taraf davalıyı icra takibinden önce Sakarya 1. Noterliğinin 700 yevmiye numaralı 18.01.2024 tarihli ihtarname ile ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 18.01.2024 tarihinden bir gün sonrası olan 19.01.2024 tarihinde temerrüte düşürdüğü görülmüştür. Dolayısıyla davalının asıl alacak miktarının temerrüt tarihi olan 19.01.2024 tarihi ile takip tarihi olan 05.03.2024 tarihleri arasında geçen sürede işlemiş faize yönelik itirazı yerinde değildir. Bilirkişi raporunda temerrüt tarihinden itibaren işlemiş faiz hesabı yapılmadığından bu hesap mahkemece resen yapılmıştır. Buna göre 19.01.2024 ile 05.03.2024 tarihleri arasında (toplam 46 gün), 161.649,09 TL anaparaya %44,25 faiz oranı uygulanarak hesaplanan faiz tutarı 9.014,70 TL olarak hesaplanmıştır.
Talep konusu alacak miktarı likit olduğundan talep edilen icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davalı tarafın bilirkişi raporuna yönelttiği itirazlar incelenmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin davacının temerrüdü ile sona erdiğini, gerçek bir alacak olmadığı ileri sürülmüştür. Dosya kapsamı, Mahkememizin 2024/518 Esas sayılı dosyası birlikte değerlendirildiğinde taraflar arasındaki sözleşmenin Sakarya 1. Noterliğinin 700 yevmiye numaralı 18.01.2024 tarihli ihtarname ile sona erdiği, sözleşmenin ayakta olduğu dönemde (2023 yılı 6,7,8,9,10. Aylar) ortaya çıkan davalının işçilerinin SGK primlerinin dava konusu edildiği, sözleşmenin feshinin ileriye yönelik etki doğuracağı, sözleşmenin feshinde kusurluluğun mevcut dava konusu ile bağlantılı olmadığı, sözleşmede SGK primlerinin kim tarafından ödeneceğinin açık bir şekilde düzenlendiği görülmekle davacının yukarıda yapılan açıklamalarla sınırlı olmak üzere davayı açmada haklı olduğu anlaşılmış ve davalı itirazı yerine görülmemiştir.
Davalı taraf davacının genel işlem koşulları niteliğindeki madde hükümlerine dayalı olarak davanın açıldığını ileri sürmüş olsa da taraflar tacir olup basiretli davranmakla yükümlüdürler. Dolayısıyla davalının bu yönde yaptığı itiraz yerinde görülmemiştir.
Mahkememizin 2024/518 Esas sayılı dosyası ile mevcut dosyanın birleştirilmesi yönünde görüş sorulmuş olup sözü edilen dosyaların taraflarının aynı olmasına rağmen 2024/256 Esas sayılı dosyasının SGK'ya ödenen ödemelerin rücuen tahsiline yönelik alacak miktarıyla yürütülen icra takibine itirazın iptali talepli olduğu, 2024/518 Esas sayılı dosyasının ise eser sözleşmesinden kaynaklı cezai şart, gecikme cezası ve maddi tazminat talepli olduğu, dolayısıyla dava konularının farklı olduğu, dosyalar arasında hukuki ve fiili irtibat bulunmadığı tespitiyle dosyaların birleştirilmemesi yönünde görüş bildirmek gerekmiştir (Emsal (Yargıtay 15. H.D.'nin 13.11.2013 gün 2012/6496 Esas, 2013/5896 Karar sayılı ilâmı).
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda açılan davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,
2-Davalının Sakarya 1. İcra Müdürlüğü'nün 2024/3104 Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile, takibin 161.649,09 TL asıl alacak ve takip tarihine kadar işlemiş 9.014,70 TL faiz olmak üzere toplam 170.663,79-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar %44,25 oranında faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Alacak likit olduğundan İİK 67/2. madde uyarınca 170.663,79 TL üzerinden hesaplanacak %20 oranında icra inkar tazminatına davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,
4-Yürürlükte Bulunan Yargı Harçları Tarifesi gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 11.658,04-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 2.110,90-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 9.547,14-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 4.115,41-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 2.110,90-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 2.538,50TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan; 4.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 131,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 4.131,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak (%97,65 Kabul oranı) 4.034,41-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Artan gider avansın kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
10-Arabulucluk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 3.600,00-TL ücretin Kabul red oranı dikkate alınarak(%97,65 Kabul oranı) 3.515,40 TL'sinin davalıdan, bakiyesinin davacıdan alınarak Hazineye İrat Kaydına,
Dair, davacı vekilinin (e-duruşma) ve davalı vekilinin yüzünde verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 03/06/2025
Katip
Hakim