T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/263 Esas - 2025/586
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/263 Esas
KARAR NO : 2025/586
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 2- ...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/05/2024
KARAR TARİHİ : 18/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti
Davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilen dava dilekçesi ile özetle; müvekkili ... ait ve ... kullanımında olan ... plaka sayılı araç ile davalı ... kullanımında olan ... plaka sayılı aracın 05.10.2023 tarihinde ... üzerinde çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, söz konusu kazada ... plakalı şoförü ... %100 kusurlu olduğu, müvekkilinin aracı hem ön hem yan hem de arka kısımdan zarar gördüğü; kaza tarihinde davalı tarafın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası şirketine başvuru hakkı kullanıldığı ancak sigorta şirketi tarafından, herhangi bir ödeme yapılmadığı; müvekkili, aracı tamir servisine bıraktıktan sonra tamiratların düzgün yapılmadığı, onayı olmadığı halde eş değer parçaların araca takıldığı, Sigorta şirketine bu hususlar bildirilmesine karşın sigorta şirketi bu hususa onay vererek, aracın yarım-kusurlu teslim edilmesine göz yumduğu; teslimi yapılan araç yarım boyasız, hava yastıkları meydanda bir şekilde teslim edildiği, bu sebeple davacı müvekkili aracını yeniden kendi cebinden yaptırmak zorunda kaldığı; müvekkiline ait araçta davaya konu kaza sebebiyle meydana gelen hasar miktarı bağımsız eksper tarafından KDV hariç 85.000,00 TL tespit edildiği, kaza sebebiyle müvekkiline ait araçta meydana gelen gerçek hasar bedelinin davalılarca ödenmesi gerektiği, aracın eksik, hasarlı ve onarılmadan teslim edildiği, Müvekkili aracını yeniden yaptırdığı; müvekkilinin aracında kaza sonucunda oluşacak değişimlerin yapılabilmesi için aracı ... adlı kaporta servisine bıraktığı, aracın yarım bırakılan tamiri 3 ay kadar sürdüğü; dolayısıyla değer kaybı ve hasar bedeli alacağının da tahsili amacıyla iş bu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğu, müvekkilinin aracında hasar gören parçalar orijinal olup, öncelikle orijinal parça ile değişimi gerektiği, müvekkiline ait aracın hasar gören parçaları için TSE onaylı eşdeğer parça üretimi olmadığı, ayrıca eşdeğer parça kullanımı için müvekkilinin açık rızası alınması gerekirken hiçbir surette bu onay alınmadan araçtaki parçalar yan sanayi ürünler ile değiştirildiği; müvekkilinin aracını çok uzun bir süre kullamadığı gerekçeleri ile değer kaybı, hasar bedeli, araç mahrumiyet bedelini ve Orjinal parça fakı bedelini dava ve talep etmiştir.
Davalı ... vekili tarafından mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesi ile özetle; Davacı yanın maliki olduğu ... plakalı aracında oluşan hasar bedelinin tanzimi istemiyle , müvvekkili şirkete 09.10.2023 tarihinde yapılan hasar ihbarı üzerine, müvekkili şirket nezdinde ... nolu hasar dosyası açıldığını, davacı yana ait ... plakalı araçta yaplan ekspertiz incelemesinde KDV DAHİL 85.000,00-TL. Hasar icmaili çıktığını ve müvekkili şirkete sigortalı aracın kazanın meyddana gelmesinde %75 kusurunun olması nedenihylre %75 kusura isabet eden tutar davacı tarafa 12.12.2023 tarihinde ödendiğini, davacı yanın, aracında oluşan değer kaybının tanzimi istemiyle başvurusu üzerine müvekkili şirket nezdinde 21/5153738 nolu hasar dosyasından, 24.375 -TL değer kaybı tazminatı davacı tarafa 21.12.2023 tarihinde ve 850.94 TL değer kaybı davacı vekiline 13.02.2023 tarihinde ödendiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesi sunmamış ve davacı tarafın ileri sürmüş olduğu bütün hususları inkar etmiş sayılmıştır.
II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar
Dava; trafik kazası nedeniyle açılan değer kaybı, hasar bedeli, araç mahrumiyet bedeli ve Orjinal parça fakı bedeline ilişkin maddi tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; kazadaki kusur durumu, dava şartlarının oluşup oluşmadığı ve varsa davacının talep edebileceği değer kaybı, hasar bedeli, araç mahrumiyet bedeli ve Orjinal parça fakı bedeli tazminatı miktarına ilişkindir.
III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü, davalı ... , Sahibinden.com ve davaya konu aracın tamiratına ilişkin ilgili servislerden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir.
ATK Trafik İhtisas Dairesinden aldırılan 27/12/2024 tarihli raporda; "...Kusur Yönünden; A) Sürücü ... %75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğuna, B) Sürücü ... %25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğuna, Zarar Yönünden; Dava konusu ... plakalı araçta Toplam 115300 TL zarar olduğuna oy birliğiyle karar verildiği ..." şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Davacı vekilinin davasını sunduğu talep arttırım dilekçesi ile belirli hale getirdiği, talep arttırım dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar
TBK'nun 49/1. Maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK'nun 50/1. Maddesi "Zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
2918 sayılı KTK 85/1 maddesi; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesine yer verilmiştir.
TTK'nun 1459 maddesi "Sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin eder." düzenlemesine,
TTK'nun 1461 maddesi "Sigortacının sorumluluğu sigorta bedeli ile sınırlıdır. Sigorta bedeli, rizikonun gerçekleştiği andaki sigortalı menfaatin değerini aşsa bile, sigortacı uğranılan zarardan fazlasını ödemez." düzenlemesine
HMK'nun 123 maddesi "Davacı, hüküm kesinleşinceye kadar, ancak davalının açık rızası ile davasını geri alabilir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/10 md.) Bu takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir." maddesine yer verilmiştir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/4539 E. Ve 2023/9658 K. sayılı ilamında,"...2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (2918 sayılı Kanun) 85 inci maddesi kapsamında araç mahrumiyet bedelinden davalının sorumlu olmadığı..." belirtilmiştir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/5791 E. Ve 2024/3609 K. sayılı ilamında,"... piyasa koşullarına göre kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç bedelinin ve kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin belirlendiği, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararı tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesinin..." belirtilmiştir.
Yargıtay 4. Hukuk dairesi'nin 22/05/2024 Tarih 2024/671 Esas ve 2024/5113 Karar sayılı ilamında, "... Başvuru öncesinde yapılan ödemelerin güncel hallerinin mahsubu gerekmektedir. Davalı tarafından ibraz edilen dekont fotokopilerine göre başvurudan önce 06.04.2021, 02.03.2021 tarihlerinde 9.000,00'er TL, 12.01.2021 tarihinde 41.000,00 TL yapılan ödemelerin güncellenerek davacı zararından düşülmesi gerekirken, söz konusu miktarların güncellenmeden düşülerek hesaplama yapılması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir..." belirtilmiştir.
Trafik kazasından kaynaklanan zararlar, araç hasarı ya da değer kaybı gibi doğrudan zararlar veya araç mahrumiyetinden kaynaklanan dolaylı zararlar olabilir. Kaza sebebiyle ortaya çıktığını ispat koşulu ile her türlü dolaylı zararın haksız fiil sorumlusundan istenebileceğinde şüphe etmemek gerekir.
V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler
Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre: Sürücü ... 05/10/2023 günü sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile sürücü ... idaresindeki ... plakalı otomobil ile çarpışması sonucu davacıya ait dava konusu aracın hasarlanması sebebi ile eldeki davanın açıldığı, davacının zararına ilişkin talebinin usulünce alınmış 27/12/2024 tarihli ATK Trafik İhtisas Dairesi raporu ile davaya konu trafik kazasında Sürücü ... %75 oranında kusurlu olduğuna, Sürücü ... %25 oranında kusurlu olduğu, araçta kaza nedeniyle meydana gelen gerçek zararın 100.300,00.-TL, Değer Kaybının 10.000.-TL, Araç Mahrumiyet Bedelinin 5.000,00.-TL olduğunun tespit edildiği; davacının kusuru da nazara alındığında davalıların hasar bedeli yönünden sorumluluğunun 75.225,00.-TL ile değer kaybı yönünden sorumluluğun 7.500,00.-TL ile sınırlı olduğu, davalı işletenin araç mahrumiyet bedeli yönünden sorumluluğunun 3.750,00.-TL ile sorumlu olduğu; davalı sigorta şirketi tarafından başvurudan önce, hasar onarım bedeli olarak 12/12/2023 tarihinde davacıya 63.750,00.-TL, hasar bedeli olarak ödeme yapıldığı, mahkememizce resen yapılan hesaplamada, ödeme tarihi olan 12/12/2023 tarihinden hesaplama tarihi olan 15/09/2025 tarihine kadar 22.446,99.TL faiz işlendiği ve hasar nedeni ile yapılan ödeme güncellendiğinde 86.196,99.TL yaptığı, dolayısıyla da hasar bedeli yönünden davacının zararının tamamen davadan önce sigorta şirketi tarafından ödendiği; yine değer kaybı bedeli olarak 21/12/2023 tarihinde davacıya 24.375,00.-TL, değer kaybı bedeli olarak ödeme yapıldığı, dolayısıyla da hem hasar bedeli (Mahkememizce, davacı vekilinin Orijinal Parça farkı bedeli yönündeki talebi hasar bedelinin içinde değerlendirilmiştir.) yönünden hem de değer kaybı yönünden davacının zararının tamamen davadan önce sigorta şirketi tarafından ödendiğinden davacının bu yöndeki taleplerinin reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Araç mahrumiyeti ve aracın işletilmemesinden kaynaklı dolaylı zarari poliçe kapsamında bulunmadığından davalı sigorta şirketi yönünden bu talebin reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar davacı vekili, dava değeri arttırım dilekçesi ile Araç Mahrumiyet Bedeli alacak kaleminin sigorta şirketi teminatları kapsamında olmadığından davalı ... yöneltildiğini belirtmiş ise de ıslah veya herhangi bir usuli işlemle ile tarafın davadan çıkarılması mümkün olmadığı, ancak davacı vekilinin bu talebi HMK'nun 123. maddesi gereği davalı sigorta şirketi yönünden davanın geri alınması olarak değerlendirilse bile, davalı sigorta şirketine anılı dilekçe tebliğ edildiği, sigorta şirketinin bu hususta beyanda bulunmadığı, dolayısıyla da davlı sigorta şirketinin açık rızasının olmadığı anlaşıldığından, davalı sigorta şirketi yönünden anılı (talebin belirli hale getirilmediği de nazara alınarak) talebin reddine karar verilmiştir.
Davalı işletenin Araçtan mahrum kalma tazminatından sürücünün kusuru oranında tehlike sorumluluğu (2918 sayılı Kanun'un 85. Maddesi) gereği sorumlu olduğu; uyuşmazlık, haksız eylemden kaynaklandığından, haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren temerrüde düşmüş sayıldığından davalı işletenlerin ve sürücülerin kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte sorumlu olacağı; Somut olayda, davaya konu araç, kullanım amacı hususi araç olduğundan yasal faiz uygulanması gerektiği ve sigortalı aracın sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğu, dolayısıyla davalı işletenin araç mahrumiyet bedeli yönünden sorumluluğunun 3.750,00.-TL ile sınırlı olacağından bu yöndeki talebin kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının, davalılar aleyhin ikame ettiği hasar bedeli, Orijinal Parça farkı bedeli ve değer kaybı yönündeki davasının REDDİNE,
a-Alınması gereken 615,40 TL harcın davacıdan alınarak haziye gelir kaydına
b-Davalı sigorta kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 11.575,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı sigorta şirketine verilmesine,
c-Davacı tarafından yapılan 13.493,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 14.536,00TL yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
2-Davacının, davalı ... aleyhin ikame ettiği araçtan mahrum kalma tazminatı yönündeki davasının REDDİNE,
a-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL eksik harcın davacıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
b-Davalı ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
c-Davacı tarafından araçtan mahrum kalma tazminatı yönünden yapılan bir yargılama gideri olmadığından ve yargılama giderlerinin hasar bedeli yönünden hesaplama yapıldığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
3-Davacının, davalı ... aleyhine ikame ettiği araçtan mahrum kalma tazminatı yönündeki davasının KABULÜ ile,
3.750,00-TL araçtan mahrum kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte adı geçen davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi,
a-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 312,20-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
b-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 3.750,00-TL vekalet ücretinin davalı ... alınarak davacıya verilmesine,
c-Davacı tarafından yapılan (yatırılan harçtan iadesine karar verilen harç düşüldükten sonra kalan) 615,40 TL Harc ile 427,60-TL Başvuru Harcı olmak üzere toplam 1.043,00.-TL harcın davalı ... alınarak davacıya verilmesine,
d-Davacı tarafından araçtan mahrum kalma tazminatı yönünden yapılan bir yargılama gideri olmadığından ve yargılama giderlerinin hasar bedeli yönünden hesaplama yapıldığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-Hazineden karşılanan 3.800,00-TL arabuluculuk masrafının arabuluculuk görüşmelerinin davalı işleten yönünden zorunlu olmayıp davalı sigorta şirketi yönünden zorunlu olması ve ... şirketi yönünden de davanın reddedilmiş olması sebebi ile davacıdan alınarak Hazineye İrat Kaydına,
5-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğine,
6-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, davalı yönünden miktar itibari ile KESİN olmak üzere davacı yönünden gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/09/2025
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza