T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/315 Esas - 2024/723
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/315 Esas
KARAR NO : 2024/723
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/05/2024
KARAR TARİHİ : 12/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/12/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili olan kurumun, dava dışı ...'a asıl işveren sıfatıyla kıdem tazminatı ödediğini, dava dışı işçinin davalı şirkette çalıştığı dönemle alakalıi davalı tarafa düşen ödemeyle alakalı olarak ihtar gönderildiği, ancak davalı taraf yapılan ihtara cevap vermediğinden ilamsız icra takibi başlatıldığından, davalı şirket tarafından yapılan itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf vekili cevap dilekçesinde özetle; Ortada geçerli bir icra takibi bulunmadığını, davanın görevli ve yetkili olmayan mahkemede açıldığını, davacı ile davalı müvekkili arasındaki sözleşmelerin 36. maddesinde sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukların ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümlerine atıf yapıldığını, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve eklerinde; davalı yüklenici firmanın dava dışı işçinin kıdem tazminatı gibi vesair işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna dair herhangi bir hükme yer verilmediğini, alacaklı işçiye karşı sorumlu olan borçlu işverenlerin (davacı ve davalının) kendi aralarındaki iç ilişkide bu husustaki nihai sorumluluğun kime ait olacağına yönelik herhangi bir hükme yer verilmediğinden, davalı yüklenicinin kendi sorumlu olduğu döneme ilişkin işçilik alacaklarının yarısından asıl işveren konumundaki davacının, diğer yarısından davalı yüklenicinin sorumlu olduğunun kabulü gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar:
Dava: Dava dışı işçiye ödenen tazminatın rücû için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinde davalının çalıştırdığı işçilerden sorumluluğa ilişkin bir düzenleme olup olmadığı, varsa dava dışı işçiye ödenen tazminattan kimin hangi oranda sorumlu olduğu, davacının davalıya ödenen tazminat nedeniyle rücu edip edemeyeceği, Sakarya 3. İcra Müdürlüğünün 2023/3593 Esas sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarındadır.
III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller:
Mahkememizce Sakarya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2024/3593 Esas sayılı dosyasının UYAP'tan ilgili dosya olarak eklenmiş, bir sureti dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce Uzunmehmet Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne dava tarihi olan 30/05/2024 tarihi itibariyle; Gelir vergisinden muaf olup olmadığı, Basit Usulde Götürü Usulde vergilendirilip vergilendirilmediği, Son bildirdiği vergi matrahının ne olduğu, İşletme usulünde defter tutup tutmadığı, tutuyorsa yürütülen faaliyetinin VUK'nun 177/l. Maddesinin 1 ve 3. Bendindeki limitlerinin yarısını veya 2. Bentteki limitin tamamını aşıp aşmadığının aşağıda Açık Kimlik Bilgileri yazılı davalı tarafın tacir olarak nitelendirilip nitelendirilmediği hususlarının önemle araştırılarak, bu hususta oluşturulacak olan tüm bilgi ve belgelerin celbi için yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.
Mahkememizce Sakarya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne Kayıtlarınızın tetkiki ile; dava dışı işçi 'a (TCKN: ...) ait hizmet döküm cetvelinin ve veren bilgilerinin mahkememize celbi için yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.
Mahkememizce Zonguldak Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne, Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı'na, Zonguldak Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı'na Kayıtlarınızın tetkiki ile; Aşağıda açık kimlik bilgileri yazılı davalı ...'un (TCKN:...) tacir/esnaf kaydının olup olmadığı, ticari işletmesinin bulunup bulunmadığı hususunda. istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir
Mahkememiz ara kararı gereğince bilirkişi raporu aldırılmış alınan rapordan özetle; "Nihai takdiri mahkemeye ait olmak üzere, davacının hak kazanması halinde alması gereken alacakların;
-Asıl Alacak (TİS Kıdem Tazminat Farkı'nın, Hesaplanan 5.031,17-TL, Talep edilen 4.966,07-TL, İşlemiş Faizin 447,12-TL, Talep Edilenin 457,56-TL olduğu kanaatine varılmıştır." şeklindedir.
IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar:
Davalı ile davacı kurum arasında 2021/663974 İhale Kayıt Nolu 28.12.2021 Sözleşme Tarihli ... Nolu Fabrikalar Yardımcı İş ve İşlemler Hizmet Alımı Konulu sözleşmenin düzenlendiği, bu sözleşmelerin 22.1 maddesi gereğince, yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin 6. Bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamak zorundu olduğu şeklinde düzenleme mevcuttur.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2019/633 E. 2020/819 K. Sayılı ilamında da belirtildiği gibi, hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 24.04.2024 Tarih 2023/(23)6-46 E. 2024/203 K. Sayılı ilamında "...kıdem tazminatı ödenen dava dışı işçinin davacı yüklenicinin işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davalı işveren üniversitenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşme ve eklerinde herhangi bir hüküm bulunmaması hususları dikkate alındığında davacı yüklenicinin kendi çalıştırdığı işçisi için ödediği bedeli ve ferilerini davalı üniversiteden talep etmesine imkân bulunmamaktadır..." denilerek, asıl işverenin, işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşme ve eklerinde herhangi bir hüküm bulunmaması halinde, dava dışı işçinin alacaklarından taşerona karşı sorumlu olmayacağını belirtmiştir.
İşçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 30/10/2023 T. 2022/2824 E. 2023/3556 K. Sayılı ilamında da; "...taraflar arasındaki ilişkinin 6132 sayılı TTK kapsamında kalan ticari iş niteliğinde olması nedeni ile avans faizine hükmedilmesinde hukuka aykırı bir yan bulunmamakla birlikte, dosya kapsamında davacı tarafınca ödenen bedeller bakımından davalılara yönelik TBK 117 kapsamında temerrüde düşürücü bir işlem bulunmamasına karşın dava tarihi yerine ödeme tarihi olan 09/02/2017 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir...." denilerek, dava konusu alacak için davalı tarafın temerrüte düşürülmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 05.02.2024 T. 2023/4462 E. 2024/493 K. Sayılı ilamında da; "...Davacı tarafça dava konusu edilen alacağa ticari faiz talep edildiği mahkemece kısmen kabule karar verilen miktar yönünden yasal faize hükmedildiği anlaşılmaktadır. Davalılar tacir olup dava konusu alacak ticari işletmesi ile ilgili olduğundan 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 19/2.maddesine göre; taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır ve dava konusu alacak için ticari (avans) faizi istenebilir. Hal böyle olunca mahkemece hükmedilen alacağa ticari (avans) faizi uygulanmasına karar verilmesi gerekirken yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi doğru görülmemiştir.." denilerek, dava konusu alacak için ticari (avans) faizi istenebileceği belirtilmiştir.
TBK'nun 117. Maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur ve davacı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz talep edebilir. Alacaklı tarafından, icra takibinden önce, davalı tarafın temerrüde düşürüldüğüne dair bir belge sunulamadığından, davalı şirket, takip tarihi itibarıyla temerrüde düşürülmediğinden, davalı kendi sorumluluğu oranında sadece asıl alacaktan sorumlu olacağı kanaatine varılmıştır.
V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler
Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre: davacı asıl işverenin dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarından dolayı davalı yüklenicilere rücu edebileceği; yüklenicinin işçiyi çalıştırdığı dönemle orantılı sorumlu olduğu, davalının takip tarihinden önce usulüne uygun temerrüde düşürülmediği kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne, icra inkar tazminatı talebinin ise alacak likit olmaması sebebi ile yasal şartları oluşmadığından reddine dair aşağıdaki gibi karar verilmiştir.
Her ne kadar aldırılan bilirkişi raporunda, dava dışı işçilere ödenen kıdem tazminatına ilişkin bir hesaplama yapılmış ise de, davalı tarafça, davacı tarafın yaptığı ve belirlediği ödemeye açıkça itiraz edilmediğinden ve dolayısıyla da bu husus uyuşmazlık konusu olmadığından, mahkememizce bu husus değerlendirmeye alınmamış, talep gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile,
-Davalının Sakarya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2024/3593 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile;
-Takibin 4.996,07-TL asıl alacak üzerinden devamına,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
-İcra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken harç peşin yatırıldığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 4.996,07-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 427,56-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 3.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 309,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.809,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 3.508,73-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Artan gider avansın kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
7-Gerekçeli kararın HMK nun 321/2 maddesi gereğince talep aranmaksızın taraflara tebliğine,
-Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen kararın miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/12/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı