T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/336 Esas - 2025/63
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/336 Esas
KARAR NO : 2025/63
BAŞKAN : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALI :...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/06/2024
KARAR TARİHİ : 05/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 07/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili; Davacı idarenin yaptığı 2023/368705 İKN ihaleyi üzerine alan davalı ile imzalanan 08/06/2023 tarihli "Sakarya İli Muhtelif Mahallerde İçmesuyu Yenileme İnşaatına Ait Sözleşme" kapsamında öngörülen işin davalı tarafından sözleşmeye uygun şekilde yapılmaması ve usulüne uygun yer teslimine rağmen imalata başlanmaması ve edimin yerine getirilmemesi sebebiyle 4735 SY 20. Maddesi gereği ihtar edilip süre verilerek sözleşmenin feshedildiğini, davalının fesihte kusurlu olduğunu, kesin hesap sonucu kesinleşen alacağın davalı tarafından ödenmemesi üzerine ... TL alacağın tahsili amacıyla başlatılan Sakarya 3. İcra Müdürlüğünün 2024/4363 esas sayılı icra takibine davalı tarafından itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, zorunlu ara buluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek itirazın iptalini ve icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep etmiştir.
Davalı vekili; Davalı tarafından yapılan 2023/368705 İKN Sakarya ili muhtelif mahallelerde içme suyu şebeke yenileme inşaatı (1. kısım ...)" işleri ihalesinin davalı tarafından üstlenildiğini, 03.07.2023 tarihinde yer teslim tutanağı imzalandığını, 09.07.2023 tarihinde davalı idarenin kontrol teşkilatı ile birlikte ihale mahalline gidildiğinde ihale konusu işin yapılacağı ana hatta paralel betonarme sulama kanalının geçtiğininin tespit edildiğini, içme suyu hattının geçmesi ve abone bağlantılarının yapılabilmesi için sulama kanalının yıkılmasının gerektiği ya da yatay delgi yöntemi ile bu hatların yapılabileceğinin öngörüldüğünü, ayrıca ... sebebiyle tüm trafiğin hattın geçeceği güzergahta bulunan ... içine yönlendirilmesi sebebiyle köyde kazı yapılmasına karşı çıkıldığını, yine güzergahta bulunan ... köyü muhtarının köy yollarının yeni asfaltlanması sebebiyle kazı yapılmasına karşı çıktığını, köylülerin karşı çıkması üzerine davalı idareden kolluk kuvveti desteği istemelerine rağmen idarenin konuyu geçiştirdiğini, bu süreçte Kahramanmaraş merkezli depremler nedeniyle zarar gören şirket merkezinin bulunduğu binadan ve ayrıca şirket yetkilileri ile çalışanlarının hasarlı binalarından eşyalarının çıkarılacak olması sebebiyle Kahramanmaraş'a döndüklerini, bu konuda davacının bilgisinin bulunduğunu ve kendileri ile yapılacak yazışmaların Ekap adresinden yapılmasını davacıya 07.09.2023 tarihinde idareye verdiği dilekçe ile bildirdiklerini, şirketin ...'ta bulunan merkezinin 3 Kasım tarihinde yıkılmasından sonra 01.12.2023 tarihinde şirketin Hendek ilçesine geri döndüğünü ve davacıya yeni adresini (...) bildirdiğini, davacının 20.12.2023 tarihli fesih ihbarını davalının bildirilen bu adresine ya da Ekap adresine tebliğ etmediğini, bu sebeple feshe dayanak ihtarların tebliğinin geçersiz olduğunu, feshin ... tarih ve ... sayılı yazı ile öğrenildiğini, fesih işlemine karşı Sakarya 1. İdare Mahkemesinin 2024/120 E. Sayılı dosyasında açılan davanın görev yönünden reddi kararının istinaf edildiğini ve henüz sonuçlanmadığını, bu davanın beklenilmesinin gerektiğini, feshin ve bu feshe istinaden yapılan alacak talebi ile icra takibinin haksız olduğunu, ihale konusu işin yapılabilmesi için gerekli şartların idarece sağlanmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Taraflar arasındaki anlaşmazlığın; Taraflar arasında ihale sonrasında düzenlenen sözleşme kapsamında davalı idarenin usulüne uygun şekilde yer teslimi yapıp yapmadığı, işin yapılmadığından bahisle sözleşmenin feshinin sözleşmeye ve mevzuata uygun olup olmadığı, davalının fesihte kusurlu olup olmadığı, davacı idare tarafından davalıya yapılan bildirimlerin adresin değişmiş olması itibariyle usulüne uygun olup olmadığı, davacı tarafın icra takibine konu yaptığı kesin hesap alacağının haklı olup olmadığı, alacağın miktarı, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği hususlarında olduğu anlaşılmıştır.
Tüm ihale evrakı ve sözleşme ile ekleri getirtilmiş, talimat mahkemesi aracılığıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişiden; "taraflar arasında ihale sonrasında düzenlenen sözleşme kapsamında davalı idarenin sözleşmeye mevzuata ve usulüne uygun şekilde yer teslimi yapıp yapmadığı, işin yapılmadığından bahisle sözleşmenin feshinin sözleşmeye ve mevzuata uygun olup olmadığı, davalının fesihte kusur teşkil edecek eylem ve işlemlerinin olup olmadığı, davacı idare tarafından davalıya yapılan bildirimlerin adresin değişmiş olması itibariyle usulüne uygun olup olmadığı, davacı tarafın icra takibine konu yaptığı kesin hesap alacağının sözleşme ve mevzuat çerçevesinde doğru olup olmadığı, varsa alacağın miktarı, temerrüt tarihi ile istenebilecek gecikme bedeli ve KDV sinin ne olduğu" hususlarında rapor istenmiştir. Bilirkişi 06/01/2025 tarihli bilirkişi raporunu sunmuştur.
Alınan bilirkişi raporunun ve yapılan incelemenin kapsam ve mahiyeti, raporun hüküm kurmaya elverişli olması ve mahkememizce istenen hususların ve sorulan soruların yeterli şekilde cevaplanmış olması sebebiyle bilirkişi raporuna yönelik soyut itirazlar kabul görmemiştir.
Davanın kamu ihale kanunu hükümlerine göre ve taraflar arasındaki yazılı sözleşme ilişkisine göre belgelerle sabit olan uyuşmazlık konularına ilişkin olması, dosya kapsamına göre keşif yapılmasının esasa etkili olmaması, aynı şekilde tanıkların beyanlarının alınmasının da belgelerle ortaya konan hususların aksini ispata elverişli olmayacağı değerlendirilmekle, keşif yapılması ve tanık dinlenmesi talepleri reddedilmiştir.
YİGŞ nin 6. Maddesinde "Yer teslim tutanağını imzalanmasıyla yükleniciye yer teslimi yapılmış olur." denilmektedir. Sözleşmenin 9.1. Maddesinde Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 20 (Yirmi ) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır. Hükmüne yer verilmiştir. Davacı İdare ile Davalı şirket arasında Sakarya ili Muhtelif Mahallelerde İçmesuyu Yenileme inşaatı işi ile ilgili sözleşmenin 08/06/2023 tarihinde imzalandığı, yer tesliminin 03/07/2023 tarihinde yapıldığı, taraflar arasındaki yer teslim tutanağının düzenlendiği ve bu tutanakta yer teslimine engel bir durum belirtilmediği görülmektedir. Bu haliyle davalıya yapılan yer tesliminin sözleşmeye ve mevzuata uygun olduğu, davalı tarafça yer tesliminin yapılmadığı yönündeki savunmaların dinlenebilir olmadığı değerlendirilmiştir.
Sözleşmede öngörülen sürede inşaatın bitirilerek geçici kabulün yapılmaması halinde yüklenici teslim borcunda temerrüde düşmüş olur. Ancak bunun için teslim süresini tamamlanmış olması, ifanın mümkün olması, yüklenicinin teslim borcunu yerine getirmemesini haklı kılan bir nedeninin olmaması, teslimin gerçekleşmemiş olması, iş sahibi tarafından ihtarda bulunulmuş olması şartlarının aynı anda gerçekleşmiş olması gerekir. Kamu yapım sözleşmelerinde yüklenicinin teslim borcunda temerrüdü nedeniyle sözleşmenin sona ermesi hali KİSK m.20 ve YİGŞ m.47/II de düzenlenmiştir.
Davacı İdarenin 18/09/2023 tarih ve 62875 sayılı yazısında işe başlanmadığı belirtilmiştir. Davalı Yüklenicinin işin bitirilmesi gereken tarih olan 29/11/2023 tarihinde bitirmediği İş programına uymadığı anlaşılmaktadır. Davacı İdarenin 01/12/2023 tarihli 69138 sayılı yazısı ile Davalı Yükleniciye işi bitirmesi için 10 gün süre verilmiştir. Davacı İdare tarafından 13/12/2023 tarihinde tutulan tutanakta işin hiç başlanmadığı tespit edildiği görülmektedir. Davalı Yüklenicinin 15/01/2024 tarihine kadar işe başlanmaması hakkında İdareye yazılı herhangi bir bilgi vermediği görülmektedir. Bu haliyle işin süresinde tamamlanmadığı, davalının teslimde temerrüte düştüğü ve haklı bir nedeninin bulunmadığı, davacı tarafça yapılan ihtarların Kamu İhale Kanununun 37. maddesinde belirtilen tebligat usullerine uygun olarak tebliğ edildiği, tebligatların EKAP üzerinden yapılmasının gerekliliğinin ve zorunluluğunun bulunmadığı, davacının fesih işleminin haklı olduğu, davalı yüklenicinin kusuru sonucunda sözleşmenin feshedildiği, fesihte sözleşmeye ve mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.
Feshin haklılığı ve davalının kusurlu oluşu sebebiyle davacı idarenin sözleşmenin feshinden kaynaklı kesin hesap alacaklarını talep etmeye hakkı bulunmaktadır. YİGŞ 47 maddesinde sözleşmenin feshi halinde durum tespit tutanağı düzenleceği ve yüklenicinin yaptığı işlerin belirleneceği , yüklenicinin kesin teminatının gelir kaydedileceği ve gelir kaydedilen kesin teminat yüklenicinin borcuna mahsup edilemeyeceği, kesin teminatların alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar endekse göre güncellenip farkının yükleniciden tahsil edileceği, belirtilmiştir. Davalının yaptığı iş bulunmamaktadır. Durum Tespit Tutanağında işin seviyesinin %0 (sıfır) olduğu belirtilmiştir. Sözleşme gereği davacı gecikme cezası, tabela cezası ,kontrollük aracı cezası da talep edebilecektir.
Bilirkişi raporunda Davacı tarafın kesin hesap alacağının temerrüt tarihi itibari ile 619.561,92 TL olduğunu ayrıntılı olarak hesaplanmıştır.
Davacı İdare 29/01/2024 tarih ve ...sayılı yazısında tahakkuk ettirilen 635.576,99 TL kesin hesap alacağının davalı tarafından 19/02/2024 son ödeme tarihine kadar ödenmesini bildirmiştir. Bu sebeple temerrüt tarihi 19/02/2024 olarak kabul edilmiştir.
Davacı taraf icra takibinde 635.576,99 TL asıl alacak ile icra takibine kadar işlemiş faiz olarak 4.208,31 TL faiz ve ayrıca faizin KDV si olarak 841,66 TL olmak üzere toplam 640.626,96 TL alacak talebinde bulunmuştur. Yapılan bilirkişi incelemesine göre davacının talep edebileceği asıl alacak miktarı 619.561,92 TL dir.
Bilirkişi raporunda faiz hesaplaması uzmanlık dışında kaldığından hesaplanmamış ise de bu hesaplamanın mahkememizce yapılması mümkün görülmüştür. Buna göre;
19.02.2024 ile 31.03.2024 (bu tarih dahil) arasındaki 42 gün için yıllık %43,25
01.04.2024 ile 02.04.2024 (bu tarih hariç) arasındaki 1 gün için yıllık %50,75 faiz oranı esas alınarak;
Temerrütün gerçekleştiği 19/02/2024 tarihi ile takibin başlatıldığı 02/04/2024 arası reeskont faiz hesabı;
Faiz İşletilen Süre: 1 ay 14 gün
Faiz İşletilen Tutar: 619.561,92 TL
Faiz Tutarı: 31.695,26 TL Olarak hesaplanmıştır.
Yapılan hesaplamaya göre davacı tarafın icra takibinde istediği faiz miktarı daha az olduğundan taleple bağlılık kuralı gereği takip talebinde yazılan faiz tutarı esas alınmıştır.
Bilirkişi raporunda da vurgulandığı gibi; herhangi bir teslim veya hizmetin karşılığı olarak ortaya çıkmayan tazminat ve benzeri ödemeler prensip olarak KDV'nin konusuna girmediğinden işleyen faiz üzerinden KDV hesaplanmamış, bu talep kabul görmemiştir.
Açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne, itirazın kısmen iptaline, 619.561,92 TL asıl alacak ve 4.208,31-TL işlemiş faiz (Gecikme bedeli) olmak üzere toplam 623.770,23 TL üzerinden devamına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulüne, davalının Sakarya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2024/4363 Esas sayılı dosyasına yaptığın itirazın kısmen iptaline, davalı hakkındaki icra takibinin 619.561,92 TL asıl alacak ve 4.208,31-TL işlemiş faiz (Gecikme bedeli) olmak üzere toplam 623.770,23 TL üzerinden devamına, Fazlaya ilişkin talebin ise reddine,
2-Koşulları oluşmakla, kabul edilen değer üzerinden hesaplanan 124.754,04 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Hükmolunan değer üzerinden hesaplanan 42.609,74 TL nispi karar harcından peşin alınan 7.650,94 TL nin mahsubu ile bakiye 34.958,80 TL nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ve davalının sorumluluğunda kalan 7.650,94 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 20.000,00 TL bilirkişi gideri, 447,50-TL posta masrafı ve 427,60 TL başvuru harcı, olmak üzere toplam 20.875,10 TL yargılama giderinin; ,kabul oranına göre 20.325,81-TL’sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen değen üzerinden AAÜT uyarınca belirlenen 97.565,53 -TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım sebebiyle AAÜT uyarınca belirlenen (reddedilen miktarı geçemeyeceğinden) 16.856,73-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Arabuluculuk dosyasından yapılan ve Hazineden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
10-Kararın HMK 321/2 maddesi gereği resen taraf vekillerine tebliğine,
11-Karar tebliğ giderleri düşüldükten sonra artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzünde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile istinaf kanun yolu açık olarak karar verildi.05/02/2025
05/02/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı