T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/363 Esas - 2025/20
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/363 Esas
KARAR NO : 2025/20
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 2- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/06/2024
KARAR TARİHİ : 14/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ; davacının kooperatif bünyesinde kullanılmak üzere, davaya konu ... markalı aracı sıfır halde bedelini ödemek suretiyle satın aldığını, ...marka ... plakalı, ... Şase numaralı ticari araçta alındıktan çok kısa süre sonra baskı balata şanzıman vb. arızalardan kaynaklı problemler yaşandığını, Problemlerin tekrarlandığını, r hatta kooperatifte benzer diğer araçta da sorunlar yaşanmış ve o araçla ilgili de dava sürecinin devam ettiğini, sürekli yaşanan bu ve benzeri arızalar sonucu davaya konu araç bir gün yolda kaldığını, aracın davalı şirketin yetkili servis sağlayıcısı "... " yetkili servisine götürüldüğünü, yetkili servisin tespiti ile "arka porya sol nn" , "arka sol disk nn", "el fren balata sol taraf", "arka sol teker bılya" , "arka bılya oring" , "porya somun" ve "diferansiyel yağ 4 lt" değişimleri gerçekleştirildiğini, söz konusu bu onarım ve değişimler için, davacı tarafından ... tarihli ... numaralı 22.700,88-TL bedelli fatura düzenlendiğini ve ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin garanti kapsamında değerlendirilmesi ve bedelsiz gerçekleştirilmesi gerektiğini, davacı kooperatifin zararlarının giderilmesi, haksız tahsil edilen faturadaki onarım bedelinin davalılardan tahsilini taleple dava etmiştir.
Davalı ...vekili cevap dilekçesinde; öncelikle görev itirazında bulunmuş, davanın Tüketici Mahkemesinde görülmesi gerektiğini beyan etmiş ayrıca Davalı yanın belirtmiş olduğu tamir içeriklerinin garanti kapsamına girmediğini, belirtilen tamirlerin tamamının kullanıma bağlı tamir masrafları olduğunu, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...vekili beyan dilekçesinde; davalı şirketin satıcı konumunda olmadığını, kendisine husumet yöneltilemiyeceğini, aracın ayıpsız olarak teslim edildiğini, araçta meydana gelen arızaların kullanıcı hatasından kaynaklandığını, ihbar süresine uyulmadığını bu sebeple davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya ve kapsamına göre;
Dava; satış sözleşmesinden kaynaklanan ayıp nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki anlaşmazlık: ...plakalı aracın 09.02.2024 tarihli ve ... numaralı faturada yazılı tamir/onarım işlemlerinin garanti kapsamına girip girmediği, meydana gelen arızaların kullanıcı olan davacıdan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davacının yaptığı ödemeyi geri alıp alamayacağı hususlarındadır.
Kocaeli 6. Noterliğinin ... Tarih ve ... sayılı ihtarname örneği getirtilmiş, dava konusu ... plakalı ... şase numaralı aracın satış evrakları garanti belgeleri servis iş emri formları bayilik sözleşmeleri celp edilmiştir.
Satım sözleşmesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 207. maddesinde “satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir.” şeklinde tanımlanmıştır. Satım sözleşmesi synallagmatik, başka deyişle tam iki tarafa karşılıklı borçlar yükleyen bir sözleşmedir. Tam iki yanlı sözleşmelerde, her iki yan birbirine karşı birer asli edim ile çeşitli yan ve tali edimler yüklenirler. Eş deyişle bu sözleşmeler nitelikleri gereği yanlardan her birini zorunlu olarak alacaklı ve borçlu kılar. Yanlardan her biri karşı edimi elde etmek için borç altına girer. Satıcının malın teslimi ve mülkiyetinin alıcıya geçirilmesi yükümlülüğü yanında satılanın ayıplardan ari olmasını sağlama yükümlülüğü de bulunmaktadır.
Türk Ticaret Kanunu 23’üncü maddesinde; “Ticari satış ve mal değişimi” düzenlenmiş, tacirler arasında yapılan ticari satışlarda esas itibariyle Türk Borçlar Kanunun ilgili hükümlerinin uygulanacağı belirtildikten sonra bu tür satışlar hakkında özel bazı hükümlere yer verilmiştir. Bu hükümlerin uygulanabilmesi için somut olayda ticari satışın mevcut olması gerekir. Ticari satış, sözleşmenin her iki tarafının da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili olan satıştır. Tacirler arası ticari satımlarda satıcının ayıplı ifadan sorumluluğu esas itibariyle Türk Borçlar Kanunu 219 ve devamı madde hükümlerine tâbidir ancak tacirler arasındaki ticari satımlardan kaynaklanan ayıplı ifa hallerinde alıcının muayene ve ihbar külfetlerinin süresi hakkında Türk Ticaret Kanunu 23/1-c madde hükmünde düzenlenmiş olan özel hüküm uygulanacaktır. Satıcının ayıplı ifasına ilişkin diğer konularda ise Türk Borçlar Kanunu 219 ve devamı hükümlerinde düzenlenen genel hükümler uygulama alanı bulacaktır. (Prof. Dr. Ömer Adil ATASOY, Av. Hanife ÖZDİL Hukuk Fakültesi Dergisi Yıl 3 Sayı 1 - Haziran 2017 (1-19) 3)
6098 sayılı TBK’nun ayıba karşı tekeffül hukuki kurumunu düzenleyen 219 ve devamı maddelerine bakmak gerekir. Buna göre “Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.” düzenlemesi mevcuttur.
6098 sayılı TBK 222. Maddesinde; Satıcının, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu olmayacağı, satıcının, alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan da, ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumlu olacağı düzenlenmiştir.
Ticari satış ve mal değişimi başlıklı 6102 sayılı TTK 23/1 maddesinde; Maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümlerin uygulanacağı buna göre malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmesi gerektiği, Açıkça belli değilse alıcının malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde inceleyip veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlü olacağı, diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının uygulanacağı düzenlenmiştir.
6098 sayılı TBK 223/2 madde hükmü incelendiğinde; Alıcının gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal etmesi halinde, satılanı kabul etmiş sayılacağı. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hükmün uygulanmayacağı, bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmesi gerektiği; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.
Ayıp durumunda alıcının seçimlik haklarını düzenleyen 227. Maddesi incelendiğinde;
Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir.
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir. "Düzenlemesi mevcuttur.
6098 Sayılı TBK'nun 231. maddesinde "satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def'i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz. Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz."
Satıcının alıcıya garanti vermiş olması hali hiçbir surette 6098 sayılı TBK 223. maddesinde yer alan ayıp ihbar sürelerini asla ortadan kaldırmaz. TBK.223. maddede belirtilen ihbar süreleri hak düşürücü süre niteliğindedir. İğfal (ağır kusur) halinde ise zamanaşımından söz edilemeyeceği 6098 sayılı TBK.231/son maddesinde hükme bağlanmıştır. TBK 231/son madde hükmüne dayanılabilmesi için alıcının, satıcının hilesi veya kandırması sebebiyle zamanında dava açmasının önlenmesi gerekir. Başka bir anlatımla malın sonradan ayıplı olduğunun saptanması ve bunun gizli ayıp niteliğinde olduğunun belirlenmesi tek başına iğfal olarak değerlendirilemez.
Öncelikle ayıp ihbarı bakımından Yargıtay yerleşik içtihatlarından da anlaşılacağı üzere aracın ayıp niteliğinde olduğu iddia edilen arızaya ilişkin olarak yetkili servise götürülmesi, hukuki olarak ayıp ihbarı olarak değerlendirilmektedir (Yargıtay 19 Hukuk Dairesi, 11.05.2015 tarih, 2015/5501 Esas, 2015/6929 Karar).
Mahkememizce dosya bilirkişi ... 'a tevdii edilmiş, bilirkişi "... ... plakalı aracın 09/02/2024 tarihli ... numaralı faturada yazılı tamir/onarım işlemlerinin kısmen garanti kapsamında olduğu, ... plakalı araçta meydana gelen arızanın üretici veya montaj hatası olduğu, Değişimi yapılan arka porya sol nn, arka sol teker bilya, arka bilya oring, porya somun değişimi ve işçilik bedelinin arıza ile uyumlu olduğu, ... plakalı araçta meydana gelen garanti kapsamında olan onarım bedelinin 17.309,38 TL (On Yedi Bin Üç Yüz Dokuz Lira Seksen Sekiz Kuruş) olduğu, Fren diski (arka sol disk nn), balatası (el fren balata sol taraf) ve diferansiyel yağ değişiminin tespit edilen arızla ile uyumlu olmadığı, Fatura bedelinin garanti kapsamı dışında kalan tutarının 5.391,00 TL (Beş Bin Üç Yüz Doksan Bir Lira) olduğu..." yönünde raporunu mahkememize ibraz etmiştir.
Eldeki davada, davaya konu ... plakalı aracın 21.12.2022 tescil tarihi, faturalı satış ile davacıya satıldığı ve araç satımına ilişkin faturanın davalı ... tarafından sunulduğu tespit edilmiştir. Davacı taraf, ... plakalı aracını davalı ... şirketinde tamir/onarım ettirmiş, buna yönelik 09.02.2024 tarihli 22.700,88 TL'lik faturayı dosyaya ibraz etmiştir. Davacı, faturada yazılı ve ödediği bedeli davalılardan talep etmektedir.
Davalı ... şirketi husumet itirazında bulunmuş olup davalı ...'ın ithalatçı olması, davalılar ... ile ... arasında bayilik ilişkisinin olması ve ... plakalı aracın tamir ve onarım işlemlerinin davalı ... tarafından yapılmış olması nedenleriyle davalıların davaya konu talepler yönünden müteselsil ilişki içerisinde oldukları, dava konusu taleplerden sorumlu oldukları sonucuna varılarak husumet itirazı yerinde görülmemiştir.
Davaya konu ... plakalı aracın arızası için davacının 3 yıllık garanti süresi içerisinde, 09.02.2024 tarihinde arıza nedeniyle yetkili servise giderek davalılara başvurmuştur. Aracın arka sol teker bilyesinin dağıldığı ve yapılan onarımda tekerlek bilyesi, porya, porya somunu, fren diski, ve fren balatasının değişiminin yapıldığı, aracın arka sol teker bilyesi hasarlanması sonucu zincirleme bir hasarın oluştuğu, tekerlek bilyesinde meydana gelen hasarın kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, üretimden veya montajdan kaynaklandığı, yapılan onarım işlemlerinden; arka porya sol ön, arka sol teker bilya, arka bilya oring, porya somun değişimi ve işçilik bedelinin arıza ile uyumlu olduğu, fren diski ve fren balatasının normal aşınmasından daha hızlı bir şekilde deformasyona uğramasına tekerlek bilyesinde meydana gelen titreşim, salğı vs etkisi neden olduğu, dolayısıyla meydana gelen arızanın fren diski ve balatasının arızalanmasına kısmen etkisi olduğu, etki oranına göre garanti kapsamında olması gereken turar hesaplanırsa; %50 etki oranına göre fren diski ve balata bedelinin KDV dahil 3.807,00 TL olduğu, diferansiyel yağ 4 lt işleminin ise kullanıcının isteğine uygun veya değişim kilometresine geldiği için yapıldığı meydana gelen arıza ile uyumlu olmadığı, garanti kapsamında olan onarım bedelinin 17.309,38 TL olduğu anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, davacının ... plakalı aracın arka porya sol ön, arka sol teker bilya, arka bilya oring, porya somun değişimi ve işçilik bedeli için garanti süresi içerisinde davalılara başvurduğu, arızanın üretimden ve montajdan kaynaklandığı, davalıların 17.809,38 TL'den sorumlu olduğu, diferansiyel yağı değişimi işleminin kullanıcı isteğine göre uygun olarak değiştirilebileceği, fren diski ve balatasının arızalanmasında davacının kısmen etkisi olduğu, kısmen garanti kapsamında olduğu anlaşılmakla dava konusu talebin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Alınan bilirkişi raporundaki değerlendirmelere itibar edilmiş ve hükme elverişli görülmüştür.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,
- ... plakalı araç için serviste ödenmek zorunda kalınan 17.303,83 TL onarım-parça değişim bedelinin ödeme tarihi olan 09.02.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 1.182,02-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 427,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 754,42-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 17.303,83-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 5.397,05-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 855,20TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ,
6-Davacı tarafından yapılan; 3.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 838,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 4.338,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak (%76,22kabul) 3.306,66-TL lik kısmanın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Arabuluculuk sarf ücreti olan 3.600,00-TL'nin kabul red oranı dikkate alınarak (%76,22kabul) 2.743,92 TL'sinin davalıdan alınarak, bakiyesinin davalıdan alınarak Hazineye İrat kaydına,
8-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin, davalı ... şirketi vekilinin ve davalı ... şirketi vekilinin yüzünde miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/01/2025
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza