T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 20......Esas - 20....
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 20.....
KARAR NO : 20....
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
dAVALILAR :
VEKİLLERİ :
DAVA : Çekişmeli alacak davası İİK 308-b
DAVA TARİHİ : 30/07/2024
KARAR TARİHİ : 10/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/02/2026
Mahkememizde görülmekte olan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı tarafın iddiaları: Davacı bankanın davalı şirketlere kredi kullandırdığını ve birbirlerine kefaletlerinin bulunduğunu, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 202.....esas sayılı dosyasında yapılan konkordato yargılaması sırasında borçlu davalı şirketler hakkında İİK 299 maddesi uyarınca yaptıkları alacak bildiriminin borçlularca kısmen reddedildiğini, mahkemece 03/07/2024 tarihinde konkordatonun tasdikine karar verildiğini ve bu kararın 08/07/2024 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesi’nde ilan edildiğini, Davalı borçluların kullandıkları krediler ve birbirlerine olan kefaletleri sebebiyle 23/06/2023 tarihi itibariyle 1.874.161,86-TL nakit ve 58.800,00-TL gayrinakit olmak üzere toplam 1.932.961,86-TL borçlu bulunduklarını, davalı .....A.Ş'nin beyanı üzerine bu alacağın sadece 135.515,84.-TL’lik kısmının bu borçlu yönünden konkordato alacağı olarak kaydedildiğini, davalı .....Şti yönünden ise yine borçlunun beyanına istinaden 1.409.133,91-TL’lik kısmının konkordato alacağı olarak kaydedildiğini, davalıların birbirlerine olan kefaletlerinden kaynaklanan alacakların kayıt edilmediğini belirterek, davalı ....A.Ş yönünden 1.797.446,02-TL'lik alacağın ve davalı .....Şti yönünden ise 523.827,95-TL'lik alacağın konkordato kapsamında ilgili davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalılar tebligata rağmen cevap vermemişler ve vakıaları inkar etmiş sayılmışlardır.
Taraflar arasındaki anlaşmazlık: Mahkememizin 202.... esas sayılı dosyasında yapılan konkordato yargılamasında konkordatoları tasdik olunan davalı şirketlerin davacı bankadan kullanmış oldukları ve kefil oldukları krediler sebebiyle geçici mühlet tarihi itibariyle sorumlu oldukları borç miktarının ne olduğu, konkordato dosyasında ödenmesi öngörülen borç miktarını aşan ve ödeme planı kapsamına alınması gereken borç miktarının bulunup bulunmadığı hususlarındadır.
Mahkememizin 202..... esas sayılı konkordato dosyası incelenmiş, borçlu şirketlerin konkordatosunun tasdik edildiği ve Yargıtay 6.HD'nin 2025/806 E. 2025/1577 K. Sayılı onama ilamı hükmün 21/04/2025 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Eldeki bu yargılama açısından konkordato tasdik kararının kesinleşmesi beklenmiştir.
Borçlu şirketin konkordatosunun tamamen feshi (bu davanın yargılaması sırasında) başka bir alacaklı tarafından mahkememizin 20.....esas sayılı dosyası kapsamında talep edilmiş olmakla birlikte konkordatonun tamamen feshi yargılaması henüz sonuçlanmadığından borçluların konkordatosu halen devam etmektedir. Bahsi geçen konkordatonun feshi davası eldeki bu dava açısından bekletici mesele teşkil etmemektedir.
Davacı bankadan dava konusu olan alacaklara ilişkin tüm kayıtlar istenmiş, yerinde inceleme yetkisi verilen bankacı bilirkiş .....'ndan "davalıların davacı bankaya konkordato geçici mühlet tarihi itibariyle olan borçlarının miktarı, bu borçların borçlularca verilmiş ipotekli olup olmadığı, konkordato kapsamında kalan ve ödeme planına dahil olan alacak miktarını aşan rakam bulunup bulunmadığı" hususlarında rapor alınmıştır.
Rapora yönelik itirazlara karşı ek rapor alınmış, bilirkişinin sunduğu rapor ve ek rapor, yapılan incelemenin kapsamı ile raporun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olması sebebiyle hükme esas alınmıştır.
Dava İİK 308-b maddesi kapsamında çekişmeli alacak talebine ilişkindir.
Mahiyeti itibariyle çekişmeli alacak davası zorunlu arabuluculuğa tabi değildir (Yargıtay 6 HD 2024/362 Esas 2024/748 Karar, Yargıtay 6. HD 2021/4402 Esas 2022/1359 Karar)
İİK'nın 308/b maddesinde; "Alacakları itiraza uğramış olan alacaklılar, tasdik kararının ilan tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabilirler. Tasdik kararını veren mahkeme, konkordato projesi uyarınca çekişmeli alacaklara isabet eden payın, kararın kesinleşmesine kadar borçlu tarafından, mahkemece belirlenen bir bankaya yatırılmasına karar verebilir. Süresi içinde dava açmamış olan alacaklılar, bu paydan ödeme yapılmasını talep edemezler, bu durumda yatırılan pay borçluya iade edilir." şeklindedir.
İİK'nın 308/c maddesinde; "Konkordatonun, tasdik kararının kesinleşmesiyle bağlayıcı hâle geleceği de kararlaştırılabilir; bu takdirde mühletin etkileri, kanunda öngörülen istisnalar saklı kalmak kaydıyla konkordatonun bağlayıcı hâle geldiği tarihe kadar devam eder. Bağlayıcı hâle gelen konkordato, konkordato talebinden önce veya komiserin izni olmaksızın mühlet içinde doğan bütün alacaklar için mecburidir." hükmü düzenlenmiştir.
Konkordato sürecinde bir alacağı çekişmeli hale getirme yetkisi borçluya aittir. Borçlunun bilançosunda kayıtlı olmayan veya bilançoda bildirilenden farklı miktarda kaydolunması talep edilen bir alacak bildirimi alan komiser, alacağı kaydetmeden önce borçlunun bu alacaklar hakkındaki görüşlerini alır. Komiser, dosya kapsamında bildirilen alacakları kaydetmek ve denetlemekle görevlidir. Borçlunun kabul ettiği alacak kaydı talebi doğrudan konkordato nisabına dahil olacak ve bu konuda komiserin denetim dışında müdahalesi olamayacaktır. Borçlunun itirazına uğrayan alacaklar ise çekişmeli hale gelecektir. Çekişmeli hale gelen alacak ile ilgili konkordato komiseri konkordato tasdik talebini inceleyen mahkemeye çekişmeli alacak ile ilgili dayanak belgeleri, borçlu itirazını içeren sebepleri ve delilleri sunmalı, mahkeme çekişmeli alacaklara ilişkin incelemesini basit yargılama usulüne göre ve yaklaşık ispat ölçütünün gerçekleşmesi halinde çekişmeli alacağın nisaba dahil edilmesine karar verecektir.
Çekişmeli alacaklar hakkındaki açılacak dava, görevli ve yetkili mahkeme ile yargılama usulleri ve ispat hukuku kuralları bakımından genel hükümlere tabi olacaktır. Örneğin çekişmeli alacak kira sözleşmesinden kaynaklanmakta ise uyuşmazlık Sulh Hukuk Mahkemesi’nde, işçilik alacaklarına ilişkin uyuşmazlık ise İş Mahkemesinde, ticari olmayan bir alacağa dayalı uyuşmazlık ise Asliye Hukuk Mahkemesinde, ticari nitelikte bir alacak ise Asliye Ticaret Mahkemesinde görülecektir. Kanun koyucu burada her uyuşmazlığın uzman mahkemelerde görülmesine ilişkin genel ilkeye bağlı kalmıştır. Genel hükümlere tabi olma sadece bu konularda söz konusudur. Buna karşılık, alacağın tahsili genel hükümlere tabi değildir (Yargıtay 6.HD., 20/12/2022 tarih, 2022/4765 E., 2022/5915 K.; Yargıtay 5. HD., 17/10/2022 tarih, 2022/7830 E., 2022/14067 K.; Yargıtay 6 . HD., 13/06/2024 tarih, 2024/1800 E., 2024/2180 K.).
İİK'nın 308/b-1 maddesi uyarınca açılan bu dava alacaklının konkordatodaki payını belirleyecek olup, mahkemece genel hükümlere göre çözülecek olan uyuşmazlık ile ilgili kabul kararı verilmesi halinde konkordatonun yürürlükte bulunduğu sürece alacağın konkordato koşullarına göre tahsili sonucu ortaya çıkacaktır.
İncelenen konkordato dosyasında davacı banka yönünden çekişmeli olarak belirlenen ve mahkememizce karara bağlanan ve reddedilen bir çekişmeli alacak görülmemekle, davacı banka vekilinden konkordato aşamasında yapılan alacak bildirimleri ve bu bildirimler yönünden ne suretle bir çekişmeli alacak doğduğu hakkında HMK 31 maddesi kapsamında açıklama talep edilmiştir.
Davacı vekili 09/12/2025 tarihli beyan dilekçesini ve ekinde alacak bildirimlerine dair belgelerini sunmuştur.
Mahkememizin 202....Esas sayılı dosyasında çekişmeli alacaklara yönelik komiser heyetince düzenlenen 09/10/2023 tarihli rapor ve bu rapor üzerinden mahkememizce çekişmeli alacaklar hakkında verilen kararın incelenmesinde; komiser heyetinin çekişmeli alacak hakkındaki raporunda davalı banka alacak bildirimlerinin adi alacak kapsamında değerlendirilmediği ve rehinli alacak başlığı altında ve eksik ve hatalı şekilde kayda geçirildiği görülmüştür.
Rehinli alacaklar konkordato projesinden etkilenmeyecek niteliktedir. Konkordato tasdikinden sonra sınırlamalar kalkacağından -İİK 307 md uyarınca kararda aksi öngörülmemişse- ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yürütülmesi mümkündür. Dolayısıyla rehinli alacakların çekişmeli alacak olması ve karara konu edilmesi mümkün değildir.
Komiser heyetinin 09/10/2023 tarihli çekişmeli alacak raporunda borçlu şirketlerin alacaklı bankaya olan borçları rehinli borçlar kısmında işlenmiştir. Rehinli borçlar konkordato kapsamında kalmamakla çekişmeli alacak konusu olmayacağından konunun mahkememiz önüne getirilmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda konkordato kapsamında kalan ve bildirimi yapılmış olmasına rağmen adi alacak olarak değerlendirilmediğinden konkordato projesine dahil edilmemiş alacak kısımları yönünden, çekişmeli alacak davası koşullarının oluştuğu kabul edilmiştir.
Bahsedilen bu raporda; Borçlu LTD nin alacaklı bankaya rehinli borcun 1.409.133,91-TL olarak belirlendiği, Borçlu AŞ nin alacaklı bankaya rehinli borcunun ise 135.515,84 TL olarak belirlendiği, adi alacak kaydının yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Alacaklı banka vekilinin konkordato komiserliğine yapmış olduğu 23/06/2023 tarihli bildirimde;
a)Borçlu ....... A.Ş. yönünden asaleten kullandırılan krediler nedeniyle, 110.315,84-TL nakit ve 25.200,00-TL gayrınakit olmak üzere toplam 135.515,84-TL asıl alacak kaydı talep edildiği, diğer borçlu şirkete (LTD) müteselsil kefaleti sebebiyle de 1.763.846,02-TL nakit ve 33.600,00-TL gayrınakit olmak üzere toplam 1.797.446,02-TL (kefaleten) alacak kaydı ayrıca talep edildiği,
b)Borçlu ........ Şti. yönünden asaleten kullandırılan krediler nedeniyle, 1.763.846,02-TL nakit ve 33.600,00-TL gayrınakit olmak üzere toplam 1.797.446,02-TL alacak kaydı talep edildiği, diğer borçlu şirkete (AŞ) müteselsil kefaleti sebebiyle de 110.315,84-TL nakit ve 25.200,00-TL gayrınakit olmak üzere toplam 135.515,84-TL alacak kaydı ayrıca talep edildiği, toplam alacak kaydı talebinin 1.932.961,86-TL olduğu anlaşılmıştır.
Borçlu şirketlerden sadece ......Şirketinin verdiği (kendi taşınmazı olan ) 4.200.000,00 TL tutarlı ipotek bulunmaktadır. İpotek evrakı dosya kapsamında bulunmaktadır. Bu ipotek borçlu limited şirketinin asaleten olan borcunu rehinli kılmakta ve konkordato kapsamı dışında tutmakta ancak diğer şirkete kefilliğinden kaynaklanan borcu rehinli olmamaktadır. Buna karşılık Borçlu ....AŞ nin bizzat verdiği bir ipotek ve rehin bulunmadığından AŞ nin (asaleten ve kefaleten) tüm borçları konkordato kapsamında kalan adi borç niteliğindedir.
Borçlu şirketler birbirlerine müteselsil kefil olmuşlardır. Borçlu şirketlerin birbirlerine müteselsil kefaletlerinin bulunduğu ve kefaletten kaynaklanan borçların rehin ile teminat altına alınmadığı anlaşılmaktadır. Müteselsil kefilin borcu ayrı ve bağımsız bir borç olduğundan -kefil tarafından kefalet borcunu kapsar bir ipotek ve rehin verilmediği sürece- asıl borçlu açısından ipotekli de olsa borç müteselsil kefil açısından adi borç olarak kabul edilecektir.
Adi borçların hesaplamasında geçici mühlet tarihi esas alınacaktır.
Bankacı bilirkişinin raporunda;
"Davacı .....Bankası A.Ş. Firmasının Davalı ........ Şti. Firmasına tesis ettiği kredilerin teminatında ..... Şti. Firmasının maliki olduğu gayrimenkul üzerinde tesis edilmiş 4.000.000,00 TL tutarında ipotek teminatı bulunduğu, kredilerin konkordato açısından rehinli alacak statüsünde olduğu,
Davacı Bankanın ..... Şti. Firmasından 29.12.2022 geçici mühlet tarihi itibariyle dava konumuz kredilerden kaynaklanan alacağının toplam 1.400.234,17 TL olduğu,
Davacı ......A.Ş. Firmasının Davalı ....... A.Ş. Firmasına tesis ettiği kredilerin kefalet karşılığı verildiği ve konkordato açısından adi alacak statüsünde olduğu,
Davacı Bankanın ..... A.Ş. Firmasından 29.12.2022 geçici mühlet tarihi itibariyle dava konumuz kredilerden kaynaklanan nakit kredi alacağının 79.062,02 TL olduğu, 25.200,00 TL çek depo talep hakkından kaynaklanan 25.200,00 TL gayri nakit kredi alacağı ile birlikte toplam alacağının 104.262,02 TL olduğu," belirtilmiştir.
Yapılan yargılama ve toplanan delillere ve alınan bilirkişi raporuna göre;
Davacı bankanın davalı ..... Şti.den kullanılan krediler sebebiyle geçici mühlet tarihi 29.12.2022 itibariyle 1.400.234,17 TL alacaklı olduğu, bu alacağın borçlu limited şirket tarafından verilmiş olan ipotek kapsamında kaldığı ve borçlu LTD açısından rehinli alacak konumunda bulunup konkordato kapsamında adi alacak olmadığı, buna karşılık borçlu AŞ nin bu borçtan müteselsil kefil sıfatı ile sorumlu olduğu ve borçlu AŞ açısından kefaletten kaynaklı bu borcun konkordato kapsamında adi alacak niteliğinin bulunduğu, bu rakamın borçlu AŞ açısından konkordato ödeme planına dahil edilmesinin gerektiği,
Davacı Bankanın davalı ..... A.Ş.den kullanılan krediler sebebiyle 29.12.2022 geçici mühlet tarihi itibariyle 79.062,02 TL nakit ve 25.200,00 TL gayri nakit kredi alacağı olmak üzere toplam 104.262,02 TL alacaklı olduğu, bu alacağın borçlu tarafından verilmiş bir rehin ile teminat altına alınmaması sebebiyle konkordato kapsamında adi alacak olduğu ve AŞ açısından konkordato ödeme planına dahil edilmesinin gerektiği, borçlu AŞ nin bu 104.262,02 TL borcuna diğer davalı .....şirketinin müteselsil kefil olması sebebiyle davalı LTD şirketi açısından bu rakamın adi alacak statüsünde bulunduğu ve .....şirketinin konkordato ödeme planına dahil edilmesinin gerektiği,
Sonucuna ulaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Konkordatodan kaynaklanan çekişmeli alacak davası (İİK 308/b) alacaklı ile borçlu arasında geçen gerçek anlamda bir eda davası olmadığından, dava sonunda verilen hükmün yalnız konkordato talep eden borçlunun konkordato projesine katılıp katılmayacağı veya ne miktarda katılacağını belirlemeye yönelik olacağından davanın bu niteliğine göre alacak davasından farklı olarak, bu dava, niteliğine göre maktu harca tabidir ve verilecek vekalet ücreti maktudur. (Emsal; Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 2022/286 Esas 2023/54 Karar, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 2023/1139 Esas 2024/1547 Karar)
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
A) Davalı .....AŞ hakkında açılan davada
1-Davanın kısmen kabulüne,
2-Davacı Bankanın davalı ....AŞ den geçici mühlet tarihi (29/12/2022) itibariyle
a-79.062,02 TL nakit kredi alacağı (asıl borçlu sıfatıyla)
b-25.200,00 TL çek risk bedeli depo alacağı (asıl borçlu sıfatıyla)
c-1.400.234,17 TL diğer davalı şirkete kefaletten kaynaklı alacağı, (kefil sıfatıyla)
Olmak üzere toplam 1.504.496,19 TL adi alacağı bulunduğunun tespiti ile bu miktarın davalı şirketin Mahkememizin 2022/1069 esas 2024/384 karar sayılı 21/04/2025 kesinleşme tarihli kararı ile tasdik edilen konkordato projesine dahil edilmesine,
3-Kefaletten kaynaklı (1.400.234,17-TL) alacağın asıl borçlu diğer davalı şirket yönünden rehinli borç olduğu nazara alınarak tahsilde tekerrür oluşturulmamasına,
4-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
B) Davalı ......Şti hakkında açılan davada
1-Davanın kısmen kabulüne,
2-Davacı Bankanın davalı ......Şti den geçici mühlet tarihi (29/12/2022) itibariyle
a-79.062,02 TL nakit kredi alacağı (kefil sıfatıyla)
b-25.200,00 TL çek risk bedeli depo alacağı (kefil sıfatıyla)
Olmak üzere toplam 104.262,02 TL adi alacağı bulunduğunun tespiti ile bu miktarın davalı şirketin Mahkememizin 2022/1069 esas 2024/384 karar sayılı 21/04/2025 kesinleşme tarihli kararı ile tasdik edilen konkordato projesine dahil edilmesine,
3-Kefaletten kaynaklı bu alacağın asıl borçlu diğer davalı şirket yönünden de konkordato kapsamında ödeme planına bağlandığından tahsilde tekerrür oluşturulmamasına,
4-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
C) Her iki dava yönünden; harç yargılama giderleri, vekalet ücretleri ile sair hususlar hakkında
1-Davalılar hakkında açılmış olana davalar birbirinden bağımsız davalar mahiyetinde olduğundan ayrı ayrı karar harcı alınması gerekmekle, davanın maktu harca tabi olması da gözetilerek, (615,40 TL x 2 ) toplam 1.230,80 TL karar harcının peşin yatırılan harçtan mahsubu ile bakiye 38.410,76-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
2-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, davaların birbirinden bağımsız oluşu ve davanın niteliği itibariyle maktu vekalet ücretine tabi olması gözetilerek; 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı ......Şti'den ve 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı ....AŞ den ayrı ayrı alınarak davacıya verilmesine,
3-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden, davaların birbirinden bağımsız oluşu ve davanın niteliği itibariyle maktu vekalet ücretine tabi olması gözetilerek; reddedilen kısım sebebiyle 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Güçlü Ltd Şti'ne ve ayrıca 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı .....AŞ'ne ayrı ayrı verilmesine,
4-Davacı tarafından karşılanan ve tamamen davalı tarafın sorumluluğunda kalan maktu karar harcının 615,40 TL sinin davalı ....AŞ den ve 615,40 TL sinin ise davalı ....Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından her iki davalı yönünden eşit olarak yapıldığı kabul edilen; 13.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 130,00 TL posta gideri ve 427,60 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 13.557,60-TL yargılama giderinin, kabul oranına göre hesaplanan 5.674,00 TL sinin davalı ....AŞ den ve 1.326,50-TL sinin ise davalı .....Şti'den tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Ara buluculuk dosyasında Bakanlık bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL ara bulucu giderinin, Dava zorunlu arabuluculuğa tabi olmamasına rağmen arabuluculuk başvurusunun yapılmış olması sebebiyle, davacı Bankadan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Dava basit yargılama usulüne tabi olduğundan HMK 321/2 maddesi uyarınca gerekçeli kararın talep aranmaksızın taraflara tebliğine,
8- Karar tebliğ giderleri düşüldükten sonra artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalılar vekilinin yüzünde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 10/12/2025
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza