T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/569 Esas - 2025/584
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/569 Esas
KARAR NO : 2025/584
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
DAVA : İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki))
DAVA TARİHİ : 17/07/2023
KARAR TARİHİ : 18/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/10/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan İpoteğin Kaldırılması davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti
Davacılar vekili tarafından UYAP üzerinden Hendenk Asliye Hukuk mahkemesine ibraz edilen dava dilekçesi ile özetle; Davacı, Köyü, G25A08A2B Pafta, 140 Ada, 12 Parsel No’da kayıtlı Arsa Niteliğindeki taşınmazı önceki malik 'dan satın aldığını, davacı hali ile bu taşınmazın 1/1 oranında hisse sahibi olduğunu, müvekkiline ait işbu taşınmaz üzerine, 2011 yılında önceki malik tarafından gerçekleştirilmiş bulunan 22/03/2011 Tarih ve 1707 Yevmiye No’lu İpotek Tesisi işleminden kaynaklı 50.000 TL bedelli ve alacaklısı . olan ipotek kaydı bulunduğunu, buna göre, üzerine ipotek tesis edilen taşınmazın tüm mütemmim cüz-i teferruatı ile birlikte, .'den almış olduğu ve alacağı yem bedelleri, ilaç, vitamin, yem katkı maddeleri, hammadde bedelleri ve ödeme farkından doğacak vade farklarına karşılık olmak üzere 1. Derece 1. Sıradan istifade etme hakkı olmak kaydı ile ve gereğinde her türlü hukuki muameleyi yapmak koşulu ile fekki alacaklı şirket tarafından bildirilinceye kadar olması kaydı ile 50.000 TL (EllibinTL) bedelli ipotek tesis edildiğini, yukarıda yer alan açıklamalarla tümünün yargılamayı gerektirdiğini, ipotek bedelinin dosyaya teminat olarak yatırılması karşısında ipoteğin ivedilikle kaldırılmasını, yargılama sonunda ise verilecek karar ölçüsünde teminatın akıbetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun tebliğ yapılmasına rağmen davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.
II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar
Dava, satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın teminatını teşkil etmek üzere tesis edilen ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık, dava dışı şirketin, davalı şirkete olan davaya konu ipoteğin kaynağı borcunu ödeyip ödemediği, ipoteğin kaldırma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususlarında toplanmaktadır.
III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller
Tapu Müdürlüğünden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir
Dava dışı şirket ile davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiş ancak, dava dışı şirket ile davalı şirket ticari defterlerini ibraz etmemişlerdir.
IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar
4721 sayılı Kanunu’nun 884. Maddesi "Borçtan şahsen sorumlu olmayan rehinli taşınmaz maliki, borçluya ait koşullar içinde borcu ödeyerek taşınmazın üzerindeki ipoteğin kaldırılmasını isteyebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 20/02/2025 T. 2025/350 E. 2025/953 K. Sayılı ilamında, "... ipoteğin fekkine karar verilebilmesi için davalı Asyem'in ipotek yükümlüsünden alacaklı olduğunu kanıtlamasının gerektiği, ancak Asyem'in ipoteğe bağlı alacağının varlığını herhangi bir delille ispatlayamadığı, buna rağmen davacının isticvabında davalı Asyem'e 5.000,00 TL borçlu olduğunu belirttiği, bu halde ipoteğin fekki için ipotek yükümlüsünün 5.000,00 TL olarak söylediği miktarı ödemesinin gerektiği, bu doğrultuda davacıya 5.000,00 TL'yi depo etmesi için uygun süre verilmesi, verilen sürede eksiksiz depo edilirse ipotek şerhinin terkin edilmesi, kısmen ödeme yapılırsa davanın reddine karar verilmekle beraber ödenen bölümü kütüğün düşünceler sütununda gösterilmesine karar verilmesinin gerektiği..." denilmektedir.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 15/05/2025 T. 2025/159 E. 2025/626 K. Sayılı ilamında, "...Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davaların, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılması hakkındaki bu yetki kuralı kamu düzenine ilişkin ve kesin olduğu için, bu konuda yetki sözleşmesi yapılamaz ve yetki sözleşmesi ile başka yetkili mahkeme kararlaştırılamaz...." denilmektedir.
V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler
Tapu Müdürlüğünden ipoteğin tesisine ilişkin resmi senet evrakı temin edildiği, resmi senet evrakı üzerinde yapılan inceleme neticesinde ipoteğin davalı şirketinden almış olduğu ve alacağı yem bedelleri, ilaç, vitamin yem katkı maddeleri, hammadde bedelleri ve ödeme farkında doğacak vade farklarına karşılık olmak üzere tesis edildiği, resmi senet evrakından da analaşılacağı üzere ipoteğin ileride gerçekleşecek veya gerçekleşmesi muhtemel olan bir alacağın teminatı olarak tesis edildiğinin ve anılan ipoteğin, üst sınır ipoteği niteliğinde olduğunun belirlendiği, dolayısıyla ipoteğe dayanak alacağın doğup doğmadığının, başka bir deyişle davacının gerçek bir borcunun bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği, ispat yükünün ise davalı .'de olduğu, bu bağlamda mahkememizce ismi geçen şirketten ipoteğe dayanak alacağın neden kaynaklandığı, ipoteğin karşılığı olarak mal satılıp satılmadığı, satıldı ise karşılığının davacı tarafından ödenip ödenmediğinin tespiti amacıyla ticari defterlerini sunmasının istenildiği ve fakat ticari defterler dahil mahkememize herhangi bir delil sunulmadığı, bu haliyle de davalı tarafından ipoteğe bağlı alacağının varlığı ispatlanamadığından, davacı ’nun davalı .’ne karşı 50.000,00 TL borçlu olmadığının tespitine, Köyü, G25A08A2B Pafta, 140 Ada, 12 Parsel kayıtlı taşınmazların tapu kayındaki 22/03/2011 tarih ve 1707 yevmiye numaralı ipotek şerhinin terkinine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış, aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
Dava, mahiyeti gereği arabulucuk dava şartına tabi olduğu halde, Mahkememizce bu husus gözden kaçırılmış olup, hükmün tefhiminden sonra fark edildiğinden, kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki oluşmaması için düzeltilmeye gidilmemiştir.
HÜKÜM (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere):
1-Davacının davasının KABULÜ ile,
Davacı ’nun davalı .’ne karşı 50.000,00 TL BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
Köyü, G25A08A2B Pafta, 140 Ada, 12 Parsel kayıtlı taşınmazların tapu kayındaki 22/03/2011 tarih ve 1707 yevmiye numaralı ipotek şerhinin TERKİNİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 3.415,50-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 853,88-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 2.561,62-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Başvuru Harcı, 853,88-TL Peşin/nisbi Harcı, 2.277,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.400,73-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Artan gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333.Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde talep edene İADESİNE
6-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraflara tebliğine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 18/09/2025
Katip
E-imzalıdır.
Hakim
E-imzalıdır.