T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2024/601 Esas - 2024/497
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2024/601 Esas
KARAR NO: 2024/497
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/09/2024
KARAR TARİHİ: 23/09/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya 1. İcra Müdürlüğü 2024/2633 E. sayılı dosyasına yapılan itirazın kaldırılması ile takibin kaldığı yerden devamına ve itiraz edilen icra takibi tutarının %20’sinden az olmamak koşuluyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava; davacı şirket tarafından ... aleyhine cari hesap alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.
Yargıtay 20. Hukuk Dairesi 07/11/2006 tarih, 2006/11438 Esas, 2006/14330 Karar Sayılı ilamında "....H.Y.U.Y.'nın 9. maddesine göre her dava kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça açıldığı tarihte davalının yerleşim yeri mahkemesinde görülür.
Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkisine ilişkin H.S.Y.K.'nın 24.03.2005 gün 188 sayılı kararının 11. maddesinin B-a maddesine göre "Büyükşehir Belediyesi sınırları içindeki merkez ilçe ile diğer ilçelerin adı ile kurulu ağır ceza merkezlerinde oluşturulan müstakil ticaret mahkemelerinin yargı çevresinin yalnız büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde kalan ilçeleri kapsamına alacak biçimde ağır ceza mahkemesinin yargı çevresi olarak tespitine" ilişkin ilke kararı alındığı anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamından ve 5216 Sayılı Büyükşehir Belediye Yasasından Gemlik İlçesinin 23.07.2004 tarihi itibariyle büyükşehir belediyesi sınırları içine alındığı anlaşılmaktadır.
Yasa gereği hukuk davalarında yetkiye ilişkin ana kural, davanın açıldığı tarihteki davalının ikametgahı mahkemesidir.
Somut olayda; davanın 5216 Sayılı Yasanın yürürlük tarihinden önce 19/03/2004 tarihinde açıldığı anlaşılmakla, yetkili mahkeme davanın ilk açıldığı Gemlik Asliye Hukuk Mahkemesidir." şeklinde karar verilmiştir.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 20/12/2018 tarih, 2017/606 Esas, 2018/12488 Karar sayılı ilamında"...Dava, davalı tarafça düzenlenen faturalar sebebiyle başlatılan takipte borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, söz konusu davaya Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakılarak davanın kabulüne karar verilmiştir. 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan sayılması gerekir. Kanunun 5. maddesi uyarınca ticari davalarda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olup, dava tarihi itibariyle de Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir.
Somut uyuşmazlıkta, davacı ... tacir sayılmadığı ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın yasa kapsamında ticari dava konusunu oluşturmadığı anlaşılmaktadır. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. O halde, davanın genel görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi’nde görülmesi gerekirken, mahkemece Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir." şeklinde karar verilmiştir.
Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. 6100 Sayılı HMK'nın 114/c maddesi uyarınca mahkemelerin görevi dava şartı olup, 115. maddesi uyarınca mahkeme dava şartlarının varlığını res'en araştırmakla yükümlüdür.
Ticaret Mahkemelerinin iş sahası ve hangi davalara bakacağı 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren, 6102 sayılı TTK'nın 5. Maddesinde belirtilmiş olup, 4. madde de hangi davaların ticari dava sayılacağı düzenlenmiştir. Buna göre; her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın madde de belirtilen nedenlerden doğan davaların ticari dava sayıldığı açıklanmıştır. Kanunda sayılan bu davalara mutlak ticari dava denilir. Mutlak ticari davaların yanında nispi ticari davalarda mevcuttur. Bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, her iki tarafın tacir olması ve her iki tarafın ticari işletmesine uyuşmazlığın kaynaklanıyor olması, bu iki unsurun birlikte bulunması gerekmektedir.
6102 sayılı TTK'da değişikli yapan ve 01/07/2012 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6335 sayılı kanunun 2. maddesiyle, 6102 sayılı TTK'nın 5. maddesinin 3. fıkrası değiştirilmiş ve Asliye Ticaret Mahkemesiyle Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olarak düzenlenmiştir.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararı ile Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Sakarya ilinin mülki sınırları olarak belirlenmiş ve iş bu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilmiştir. Anılı karar ile, Sakarya Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin kapsamına Sakarya iline bağlı ilçeler de alındığından, 01/09/2021 tarihinden sonra bu ilçelerdeki ticari davalarda, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemeleri görevli olduğu muhakkaktır. Ancak taraflarının adresi itibari ile yukarıda belirtilen mahal adliyelerin genel mahkemelerinde görülmesi gereken davalar, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemelerinde ikame edilmesi ve ticaret mahkemelerince görevsizlik kararı vermesi durumunda görevsizlik kararında görevli mahkemenin, mahal adliyelerin genel mahkemeleri mi yoksa Sakarya genel mahkemeleri mi gösterilmesi hususu da değerlendirilmesi gerektiğinden; Yukarıda anılı yargıtay ilamında da belirtildiği gibi, genel yetkili mahkeme davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olacaktır.
Somut olayda; yanlar arasındaki uyuşmazlık 6098 sayılı TBK'nun 207 vd. maddelerinde düzenlenmiş bulunan satış sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı tacir olmakla beraber, davalı ... tacir sıfatı taşımamaktadır. Taraflardan biri için ticari olan iş diğeri için de ticari sayılmakla beraber, bu husus görevli mahkemenin belirlenmesinde dikkate alınamaz. Bu itibarla, açılan davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu kanaat ve sonucuna varılmıştır. Davacı tarafından, Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararı uyarınca eldeki davanın Sakarya Asliye Ticaret Mahkemelerinde ikame edildiği, yukarıdaki emsal karar ilamı da gözetildiğinde, davaya bakmakla görevli mahkemenin davalının yerleşim yeri adresi olan Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davaya bakma görevinin Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu ve dava şartlarından olan görev hususunun yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiği, düşünce ve yargısına varılmış ve dava dilekçesinin görev yönünden reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Davaya bakmaya Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna,
3-Kararın kesinleştiği tarihten itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin talep etmesi halinde dosyanın davaya bakmakla görevli Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Taraflarca bu süre içinde istemde bulunulmaması halinde HMK 20/1-son ve 331/2 maddesi gereğince yapılacak işlemin mahkememizce DEĞERLENDİRİLMESİNE,
5-Dosyanın süresinde görevli mahkemeye aktarılması durumunda harç ve yargılama giderinin HMK'nun 331/2 maddesi uyarınca görevli mahkemece nazara alınmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Sakarya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 23/09/2024
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.