T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2024/714 Esas - 2024/676
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2024/714 Esas
KARAR NO: 2024/676
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 04/11/2024
KARAR TARİHİ: 28/11/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 28/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... şirketine ait ...ait ... seri numaralı çek üzerine ihtiyati tedbir kararı verilerek çekin iptaline karar verilmesini taleple dava etmiştir.
II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar
Dava: Kıymetli Evrak İptali davasıdır.
III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller
...şubesinin 11/11/2024 tarihli yazı cevabında dava konusu çekin ... ... nolu hesabına bağlı ... nolu çek olduğu çekin henüz ibraz edilmediğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili delil dilekçesindeki beyanında çekin Garanti Bankasından alındıktan sonra boş olarak kaybedildiğini, yetkilisine henüz teslim etmeden zayi olduğunu ve bu hususta savcılığa suç duyurusun da bulunulduğunu beyan etmiştir.
IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar:
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı kanunun devam eden maddelerinde neler yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 647/1. maddesine göre; "(1) Mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak kurulması amacıyla kıymetli evrakın devri için her hâlde senet üzerindeki zilyetliğin devri şarttır." senet ciro edilmiş olmasına rağmen ciro edilen kişiye teslim edilmediği sürece devir gerçekleşmez. Kıymetli evrak alacak hakkı içermektedir ve bu hakkın devredilmesi için senedin de devredilmesi gerekir (Bozer, Ali/ Göle, Celal; Kıymetli Evrak Hukuku 8. Baskı, Ankara 2018, s. 119).
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesine göre; "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."
Çekin zayi olması nedeniyle iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan meşru hamil açabilir (Cebeci, Emine; Çekin Zıyaı ve İptali, Erzurum - 2014, s. 85).
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 06/06/2012 tarih 2011/4524E. 2012/9838K. sayılı kararında; "...çekin henüz dava dışı alıcıya teslim edilmeksizin kargoda kaybolduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacı lehdar halen çekin yetkili hamili konumundadır. Teslim söz konusu olmadığından dava dışı alıcının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir..." denilmiştir.
Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler:
Davamıza gelince; davacı vekili davacının lehtarı olduğu çekin henüz davacıya teslim edilmeden kaybolduğunu belirterek çek iptali istemi ile dava açmıştır. Davaya konu çek davacı lehtar olarak düzenlenmişse de, davacı çeke zilyet olamadan, çekin kaybolduğu iddia olunduğuna göre davacı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesinin göndermesi ile aynı kanunun 757. maddesi gereğince, "İradesi dışında çek elinden çıkan kişi" olamayacaktır. Başka bir ifade ile teslim söz konusu olmadığından, davacı yetkili hamil olmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Artan gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333.Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde talep edene İADESİNE,
5-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince talep edene TEBLİĞİNE,
Dair; davacı tarafın yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(İki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi. 28/11/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza