T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2024/789 Esas - 2024/691
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2024/789 Esas
KARAR NO: 2024/691
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/11/2024
KARAR TARİHİ: 03/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya Açık Ceza İnfaz Kurumu İşyurdu Müdürlüğü bünyesinde faaliyet göstermek üzere kurulan Fırıncılık ve işkolları atölyesinde kullanılmak üzere 02.12.2022 tarihinde ...' den gerekli malzemeler açık ihale yolu ile satın alınmış olup, firma ile kurum arasında şartname imzalandığını, yüklenici firma tarafından fırına ait makine ve techizatların kurulumu sonrası muayene sırasında su soğutma cihazının kimlik etiketi olmaması sebebiyle teknik özelliklerine bakılmadığı hazırlanan muayene kabul eksiklerine ilişkin raporun 11. maddesinde belirtilmiştir. Yüklenici firma ... ile yapılan sözleşmenin kabulden sonraki hata ve ayıplardan sorumluluk kapsamlı 40. maddesinde; "İdare, teslim edilen malda hileli malzeme kullanılması veya malın teknik gereklerine uygun olarak imal edilmemiş olması veya malda gizli ayıpların olması halinde, malın teknik şartnameye uygun hale getirilmesini yükleniciden talep eder, malın idare tarafından kabul edilmesi veya işin üretim aşamasında ya da teslim öncesi imalat aşamasında denetlenmiş olması veya işin kabul edilmiş olması yüklenicinin sözleşme hükümlerine uygun mal teslimi veya iş yapma hususundaki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz." şeklinde belirtildiği üzere 900 litrelik soğutma makinasının içinde bulunan motorun üzerinde yazan 2,5 hp güç etiketine rağmen kompresörün 1,5 hp güçte bulunmasından yüklenici firmanın kuruma ayıplı mal sattığı anlaşıldığını, ayrıca soğutma makinasına ait suyun içinde bulunan bakır gaz borularının muhafaza altına alınmamış olması da ürün ile alakalı da ayrı bir kusur oluşturduğunu, tüm bunlara rağmen yüklenici firmanın arıza ile ilgilenmemiş olması ve kurum olarak arızayı gidermek için yetkili servis aramaya çalışırken üretimde yaşatılan aksaklık da ayrı bir mağduriyete sebebiyet verdiğini, yüklenicinin sözleşme hükümlerine uygun mal teslimi ve iş yapma hususundaki sorumluluğunun devam ediyor olması ve teknik şartnamede belirtilen başka bir firma tarafından arızanın giderilmesi halinde kuruma tahakkuk eden fatura bedelinin yüklenici tarafından karşılanması gerektiği için fatura bedeli yüklenici firmaya bildirildiğini fakat yüklenici firma arıza bedelini üstlenmeyeceğini sözlü olarak bildirdiğini, Sakarya Açık Ceza İnfaz Kurumu İşyurdu Müdürlüğü tarafından Fırıncılık ve Unlu Mamüller Atölyesinde kullanılacak olan makina ve teçhizatların ihale usulü ile yüklenici firma ...' nden alınan ancak yüklenici firmanın ayıplı mal satması ve karşılıklı imzalanan şartname ve sözleşmelerde belirtilen hususlara uyulmaması nedeniyle oluşan zararın tazminini talep etmek gerektiğini, bu sebeple ihale tarihi olan 02.12.2022 tarihinde 38.000,00 TL bedelle alınan dolabın şartnameye uygun bir dolap ile değiştirilmesi ve arızaların giderilmesi amacıyla yapılan 15.000,00 TL + KDV' lik tutarın ihale tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi gerektiğini, bu nedenlerle davanın kabulünü, 02.12.2022 ihale tarihinde 38.000,00 TL bedelle alınan dolabın şartnameye uygun bir dolap ile değiştirilmesi ve arızaların giderilmesi amacıyla yapılan fazlaya ilişkin talep ve haklarımız saklı kalmak kaydı ile 15.000,00 TL + KDV' nin ihale tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;
Dava, ayıp nedeniyle şartnameye uygun olmayan dolabın değiştirilmesi ve oluşan zararın tazmini talebinden ibarettir.
Eldeki dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra, 16.11.2024 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak asliye ticaret mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi, davanın ticari niteliğinin ve görevli mahkemenin belirlenmesinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile getirilen düzenlemelerin değerlendirilmesi gerekir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır. Örneğin, ödünç para verme işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklar Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, iflas davaları ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 154 ve devamı maddeleri hükmünce ticari dava sayılır. Buna karşılık Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, tarafların tacir olup olmamasına bakılmaksızın ticari dava sayılan havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin uyuşmazlıklardan doğan davalar herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari dava vasfını kaybedecektir.
Diğer taraftan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Öte yandan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve temyiz incelemesi aşamasında Yargıtay’ca re'sen incelenir. Bu kuralın tek istisnası, 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/4. maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre, yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir. Başka bir anlatımla, yargı çevresinde asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için asliye hukuk mahkemesine genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerekir. Buna karşılık, Kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, asliye hukuk mahkemesinin ticari olmayan bir davayı asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla görmüş olması açıkça bozmayı gerektiren bir usule aykırılık halini oluşturmaktadır.
Mevcut dosyada; uyuşmazlık şartnameye konu dolabın ayıplı olmasından kaynaklanmakta olup, bu nevi davaların ticari dava olduğuna ya da asliye ticaret mahkemelerinde görüleceğine ilişkin yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. O halde, eldeki davanın ticari dava olarak kabulü ve asliye ticaret mahkemesinin görevli olması için uyuşmazlık konusu işin her iki tarafın birden ticari işletmesi ile ilgili olması zorunludur.
Davalının sözleşme konusu işleri ticari işletmesiyle ilgili olarak yaptığında tereddüt bulunmamaktadır. Buna karşılık davacı Bakanlığın, uyuşmazlık konusu işi ticari işletmesiyle ilgili olarak değil, kamu hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirmiştir.
Yapılan açıklamalara göre, eldeki davaya bakma görevi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesine aittir. Davanın niteliği itibariyle ticaret mahkemesinde görülmesi mümkün bulunmadığından görevsizlik sebebiyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği görev dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Bu karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak görevsizlik kararının kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, karara karşı kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde, dosyanın görevli Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-Yukarıda belirtilen yasal süre içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın resen ele alınarak verilecek ek kararla davanın açılmamış sayılacağı ve davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edileceği hususunun İHTARINA,
4-HMK nun 321/2 maddesi gereğince kararın talep aranmaksızın taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek ya da aynı sürede başka yer asliye ticaret mahkemesi aracılığıyla mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi.03/12/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı