T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2024/872 Esas - 2025/689
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2024/872 Esas
KARAR NO: 2025/689
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/12/2024
KARAR TARİHİ: 21/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacının sunduğu dava dilekçesinde: Davacı Şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, Davalıya ait, dava dilekçesinde ve delil listesi ekinde sunulan muhtelif plakalı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla Sakarya 2. İcra Müdürlüğü 2024/11762 Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrinin, davalıya tebliğ edildiğini, davalının davacı şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiği, itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu davanın ikame edildiğini, itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi konuları ileri sürülmüştür.
Davalı tarafın dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde: Mahkemenin davaya bakmaya görevli olmadığı, ödeme emrine itiraz edildiği, cezalarla ilgili herhangi bir bildirim yapılmadığı, ceza tutarlarının fahiş olduğu, davanın reddine, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesi konuları ileri sürülmüştür.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, otoyol geçiş ücretinden kaynaklı davalı aleyhine başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki anlaşmazlık: Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2024/11762 Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, davalıya ait araçların ihlalli geçişler kapsamında davacı şirkete borcunun bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise miktarının ne kadar olduğu , icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarındadır.
Mahkememizin 2025/16 Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden iş bu dava dosyası arasına celp edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce Sakarya 2. İcra Dairesi 2024/11762 Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden ilgili dosya olarak eklenmiş, bir sureti dosyamız arasına alınmıştır.
Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2024/11762 Esas sayılı dosyası incelendiğinde davacının 70.875,00 TL asıl alacak üzerinden takibin başlatıldığı, ödeme emrinin tebliği üzerine süresi içerisinde davalının itirazda bulunduğu ve takibin durduğu, eldeki davanın süresi içerisinde açılmış olduğu tespit edilmiştir.
Mahkememizce ...'den ve .....'nden ...., ....ve ...plakalı araçların geçiş tarihleri göz önüne alınarak 01/06/2024 ile 31/08/2024 tarihleri arasını ve 15 gün sonrasını kapsayacak şekilde hgs ve ogs hesap hareketlerinin gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce ...., ...... ve ... plakalı araçların malik bilgilerinin UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına celp edilmiştir.
Mahkememizin 22/04/2025 Celse Tarihli duruşma zaptı (8) Nolu ara kararı uyarınca; "Dosyanın ....'a tevdi ile, takip nedeniyle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, davalının ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, ihlalli geçiş yapmış ise iddia edilen dönemlerde hesabında para bulunup bulunmadığı, cezalı geçiş ücretinin ne olduğu hususları ile tarafların beyan ve savunmaları doğrultusunda bilirkişi raporu sunulmasının istenmesine," şeklinde karar verilmiş olup, istenilen hususlarda rapor tanzim edilmek üzere dosya aslı ....'a tevdi edilmiştir.
Muhasebeci Bilirkişisi .....29/05/2025 Tarihli bilirkişi raporunda özetle; "davalı şirketin ticari defterlerinin tetkiki sonucunda, rapor içerisinde açıklanan nedenlerle, davalının ihlalli geçişlerin yapıldığı araçların bağlı bulunduğu HGS hesap bakiyelerinin ...... Ödeme Sistemleri Daire Başkanlığı tarafından gönderilen listede hesapta para olmadığının anlaşıldığı ve ödeme alınamayan tarihlerde şirket tarafından bu hesaplara yüklemelerin yapılmadığı, davacı tarafından dilekçe ekinde sunulan İhlalli Geçiş Bilgileri listesinin, yine davacı tarafından dilekçeye eklenen ayrıntılı dökümlerle geçiş ihlali açısından uyumlu olduğu, davalı tarafından bu bilgilerin sıhhatine ilişkin itirazi bir veri sunulmadığı, davacının geçiş ihlali sonrası davalıya bu geçişlere ilişkin bir tebligat göndermediği, bu durumda kesilmesi gereken cezanın bir kat olarak kesilmesi gerektiği, ihlalli geçiş tutarının rapor içerisinde plaka bazlı belirtilen toplam tutarının 14.175,00 TL olduğu, ihlalli geçiş tutarına ilişkin kesilmesi gereken ceza tutarının (bir kat) 14.175,00 TL olduğu görüş ve kanaatindeyim." şeklinde rapor sunmuştur.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, 6001 sayılı Kanunun “Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali” başlıklı 30. maddesinin 5. fıkrası “4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) (…)...” Aynı maddenin 7. fıkrası ise, “Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez. (Ek cümle:23/7/2020-7252/9 md.) Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmez.” düzenlemesine göre, ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine ücretin dört katı tutarında ceza uygulanması gerektiği, kaldı ki davalının geçiş yapmadığı, aracın da kendisine ait olmadığı yönünde ve ceza tutarlarına ve miktarına yönelik bir itirazının bulunmadığı, dosya kapsamından davalıya ait ....., ....ve ....plaka sayılı araçların ihlalli geçişleri nedeniyle 70.875,00 TL davacıya borçlu olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek davalının Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2024/11762 Esas sayılı dosyasındaki itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden aynen devamına, alacak likit olduğundan alacağın %20'si oranında icra-inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekili davada ileri sürülen talebin mükerrer ödeme talebi şeklinde olduğu itirazında bulunmuştur. Mahkememizce yapılan incelemede ...., ....ve .....plaka sayılı araçların İGB dökümüne göre ihlalli geçişleri nedeniyle açılan davada mükerrer talep olduğu yönünde tespit yapılamamıştır. Benzer mahiyette açılan Mahkememizin 2025/16 Esas sayılı dosyasında yer alan ihlalli geçiş tarihlerinin mevcut dosyaki tarihler ile uyuşmadığı anlaşılmıştır. Davacı vekiline mükerret talep olduğu yönündeki iddiasını somutlaştırması için 16.09.2025 tarihli celsede süre verilmiş, ihtarlı süre içerisinde beyanda bulunmamıştır. Dolayısıyla itiraz yerinde görülmemiştir.
Bilirkişi raporunda cezaların davalıya bildirilmemesi nedeniyle ceza tutarının bir kat uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Bu değerlendirme yasal düzenlemelere uygun değildir. Şöyle ki, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, Esas: 2017/166, Karar: 2018/8 sayılı kararında da ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup, ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir..... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenecek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bildirim koşulunun yer almadığı, yaptırıma neden olan eylemin ihlali geçiş anında tamamlandığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla davalıya ait aracın geçiş ücreti ödemeden davacının işlettiği yoldan geçiş yaptığı, davalının söz konusu geçiş ücretini ve ceza bedellerini henüz ödemediği, 4 katı şeklinde idari para cezası verileceğine dair yasal düzenlemenin yürürlükte olduğu, yargılama sırasında yürülükte olan mevzuata göre de bildirim koşulunun yer almadığı anlaşılmaktadır. (Emsal bkz. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2022/7451 Esas ve 2022/8964 Karar, 28.11.2022 tarihli ilamı)
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜNE, Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2024/11762 Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına,
2-Asıl alacak miktarı olan 70.875,00 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 4.841,47-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 855,99-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.985,48-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 855,99-TL Peşin/nisbi Harcı, 6.128,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.412,09TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansın kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
7-Arabuluculuk Ücreti olan 3.600,00 -TL ücretin davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzünde verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 21/10/2025
Katip
e-imza
Hakim
e-imza