T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2025/198 Esas - 2025/470
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2025/198 Esas
KARAR NO: 2025/470
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/02/2025
KARAR TARİHİ: 08/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 14/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı arasında 27/08/2024 tarihinde kiralık stand sözleşmesi imzalandığını, davalı tarafça farklı tarihlerde davacı alacaklıya ödeme yapıldığını, davalının ödemesi gereken tutarın toplamda 1.740.000,00 TL olduğunu, borçlu alacağın farklı tarihlerde toplamda 1.632.000,00 TL' lik ödeme yaptığını, ancak bakiye 108.000,00 TL kaldığını, bakiye alacağın tahsili amacıyla Sapanca İcra Müdürlüğü'nün 2024/861 Esas sayılı icra dosyası ile takip başlatıldığını, takibe süresi içinde davalı-borçlu başlatılan icra takibine istinaden borcun tamamına ve tüm ferilerine haksız, hukuka aykırı ve kötü niyetli olacak şekilde itiraz edildiğini, takip konusu alacağın likit olduğunu, likit alacağa haksız şekilde itiraz eden borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle itirazın iptali, takibin devamı ve asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkemenin davaya bakmaya yetkisiz olduğu, davacı şirketin sözleşmeye aykırı davranarak yüklenilen işi yerine getirmediğini, bu nedenle davalının işi başka aracılarla ve kendi yüklenmek zorunda kaldığından maddi zarara uğradığını ve bunu faturalandırdığını, davalının hizmet karşılığında ödeme yapma yükümlülüğünün de ortadan kalktığını, davacı tarafından açılan haksız davanın reddini, davacının takibinin haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere tazminat ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.
Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği, Sapanca Vergi Dairesi Müdürlüğü, Sakarya Ticaret Sicili Müdürlüğü, Tuna Vergi Dairesi Müdürlüğünden celp edilen bilgi ve belgeler incelenmiştir.
Sapanca İcra Dairesi'nin 2024/861 Esas sayılı dosyası incelenmiştir.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde;
Dava itirazın iptali taleplidir.
Mevvut davanın Sapanca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2025/19 Esas ve 2025/15 Karar numaralı dosyasında verilen görevsizlik kararı ile oluştuğu anlaşılmıştır.
Davalı hakkında tacir araştırma yapılmıştır. Sapanca Verdi Dairesinin 25.03.2025 tarihli cevabi yazısına göre davalının işletme esasına göre defter tuttuğu belirtilmişse de 2024 yılı gelir vergisinde bildirdiği toplam hasılatın VUK'un 177. Maddesinde belirtilen limitleri aştığı tespit edilmiş ve davalının tacir olduğu anlaşılmıştır.
Dava dilekçesi ve tensip zaptının davalıya 28.03.2025 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilinin talebi dikkate alınarak 08.04.2025 tarihinde cevap dilekçesinin verilmesi süresinin iki hafta uzatıldığına ilişkin ara karar alındığı, davalı tarafın cevap dilekçesini 28.04.2025 tarihinde ileri sürdüğü, cevap dilekçesinde süresinde yetki itirazında bulunduğu ve İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek davanın reddini talep ettiği görülmüştür.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6. maddesinde "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." denilerek genel yetkili mahkeme ve 14/1. maddesinde ise "Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir." denilerek şubenin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu ve yetki sözleşmesi başlıklı 17. maddede ise "(1) Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" denilerek yetki sözleşmesinde gösterilen mahkemenin de yetkili olduğu düzenlenmiştir.
Bu yetki kuralları kesin olmadığından, HMK'nın 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesinde; "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmünü içermektedir. Yine, 116/1-a maddesinde "Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı"nı "ilk itiraz" olarak düzenlemektedir. 117/1. madde ise; "ilk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez." hükmünü içermektedir. (Yargıtay 20 HD 2016/2144 -2016/5053)
Yukarıda detaylandırıldığı üzere HMK'nın 17. Maddesine göre tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır. Yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı olarak yapılması, uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkinin belirli veya belirlenebilir olması ve yetkili kılınan mahkeme veya mahkemelerin gösterilmesi şarttır. Taraflar arasında imzalanan 27.08.2024 tarihli Kiralık Stand Sözleşmesi'nin 11 maddesinde " ihale numaralı hizmet alım sözleşmesinin 37.1 " Bu sözleşmeden kaynaklanan her türlü uyuşmazlığın çözümlenmesinde İstanbul Mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir. " hükmünün bulunduğu, tarafların tacir olduğu, yapılan yetki sözleşmesinin tarafları bağlayacağı anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nun m.17,19 ve 20 gereği mahkememizin yetkisizliğine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davalı aleyhine açılan davanın usule uygun yetki itirazının bulunması ve yetki sözleşmesi nedeni ile HMK'nın 17. maddesi doğrultusunda mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,
2-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 20/1 maddesi uyarınca mahkememizin yetkisizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki (2) hafta içerisinde taraflardan birinin talebi halinde dosyanın yetkili İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE, süresi içerisinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine ilişkin talepte bulunulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARINA,
3-HMK nun 331/2-3 maddesi uyarınca; kararın kesinleşmesinden sonra süresi içinde davanın yetkili mahkemeye gönderilmesi talep edildiğinde yargılama giderleri ve vekalet ücretinin İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,
4-Kararın kesinleşmesinden sonra, süresi içinde dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde, talep üzerine ek karar ile yargılama giderleri ve vekalet ücreti konusunda karar verilmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı 08/07/2025
Katip
Hakim