T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/321 Esas - 2026/266
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/321 Esas
KARAR NO : 2026/266
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : ...
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/04/2025
KARAR TARİHİ : 21/04/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle: taraflar arasında yapılan harici sözleşmenin geçersizliğinin tespiti ile,davalı şirkete ödenen 1.660.000,00 TL'nin olay tarihinden itibaren en yüksek banka reeskont faizi ile ödenmesine, aracın satış bedelinin ödendiği tarih tarihten dava tarihine kadar gerçekleşen fiyat artış oranı ve ferileriyle bilirkişice tam ve net olarak hesaplandığında arttırılmak üzere şimdilik 10.000 TL'sini davalıdan alınarak davacıya verilmesine,müvekkilinin maddi durumu olmadığından adli yardımın kabulüne, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesinde özetle:Davanın haksız ve yasal dayanaklardan yoksun olduğunu, Davacı taraf ile davalı firmadan 1 adet servis aracına dönüştürülmüş panelvan araç almak üzere başvurmuş ve anlaşma sağlandığını, Araçlar için proforma fatura kesilmiş ve araç davacı tarafa teslim edildiğini, Ancak bu süreçte taraflar arasında bir ticari husumet meydana geldiğini, Araçlar için kesilen bu proforma faturalarda açıkça "proformada belirtilen motor ve şase numaraları tedarik edilen firma tarafından araç sevkiyatından kaynaklanan olumsuzluklardan dolayı değişiklik gösterebileceği, müşterinin satın alacağı aracın motor şase tescil aşamasında belli olacağı, proforma faturanın kredi çalışması ve kasko - trafik sigortası çalışması için geçerli olarak verildiği bildirilmiştir. Davalı firmanın tüm aşamalarda bu ticari uyuşmazlığı çözmek, diğer tüm satışlarında olduğu gibi aynı vasıf ve mahiyette başka bir aracın satış ve devrini vermek için çaba gösterse de başarılı olamadığını, Davacının da dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu aracın bedeli 1.730.000 TL'dir. Yani davacının iddiaları yanlış olduğunu, Davacı 370.000TL noksan ödeme yaptığını, Davalı şirket kalan araç bedelinin ödenmesi ile aracı da tescil etmek istese de davacı firma araç bedellerinin daha düşük olduğunu söyleyerek davalıya bakiye bedeli ödemekten imtina ettiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, alacak taleplidir.
Görevle ilgili düzenlemeler; kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Taraflar da, yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile resen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.
Eldeki dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra 05.05.2025 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak ... davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nunda veya diğer kanunlarda, o davaya ... bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.
Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı TTK'nın 5.maddesi uyarınca, ticari davalar ... görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, ... diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunununda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 Sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1.maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve istinaf aşamasında Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından re'sen incelenir. Bu kuralın tek istisnası, 6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/(4).maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre yargı çevresinde ayrı bir ... bulunmayan yerlerde ... açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, ... görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir. Başka bir anlatımla, yargı çevresinde, ... bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için ... genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerekir. Buna karşılık kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesinin ticari olmayan bir davayı ... sıfatıyla görmüş olması bir usule aykırılık halini oluşturmaktadır.
Somut olayda;
... 28.11.2025 tarihli cevabi yazısından davacının basit usule tabi mükellef olduğu, bildirilen matrahın VUK 177. maddesinde belirtilen limitleri aşmadığı, esnaf odasının cevabi yazısına göre kaydının olduğu, Ticaret Sicil Müdürlüğünde ve Ticaret ve Sanayi Odasında kaydının bulunmadığı, alınan tüm cevabi yazılara ve dosya kapsamına göre davacının tacir sıfatına haiz olmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda eldeki davada, davacının tacir sıfatına haiz olmadığı, davanın konusu dikkate alındığında mutlak ticari dava olmadığı gibi davacının tacir olmaması nedeniyle de davanın nisbi ticari dava da olmadığı, davaya konu aracın kullanım amacının ticari olmasının davayı ticari dava yapmayacağı, taraflar arasındaki satış ilişkisinin tüketici işlemi olmadığı, bu haliyle görevli mahkemenin ... olduğu anlaşılarak 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.
(Emsal ... ... Esas ve ... Karar, 14.02.2025 tarihli ilamı)
Dosyanın, ... tarafından gönderme kararı ile mahkememize gelmesi nedeniyle mahkememizin görevsizlik kararı üzerine mahkememiz ile ... arasında görev uyuşmazlık çıkmadığı dikkate alınmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği görev dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Bu karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak görevsizlik kararının kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, karara karşı kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde, dosyanın görevli ... gönderilmesine,
3-Yukarıda belirtilen yasal süre içinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın resen ele alınarak verilecek ek kararla davanın açılmamış sayılacağı ve davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edileceği hususunun İHTARINA,
Dair, davacı vekilinin yüzünde, davalı vekilinin yokluğunda verilen kararın gerekçeli kararının tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek ya da aynı sürede başka yer ... aracılığıyla mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi. 21/04/2026
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır