T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2025/326 Esas - 2025/486
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2025/326 Esas
KARAR NO: 2025/486
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVA: Tapu İptali Ve Tescil (Geri alım hakkına dayalı)
DAVA TARİHİ: 31/05/2022
KARAR TARİHİ: 09/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/07/2025
Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 2024/2597 Esas 2025/798 Karar sayılı kaldırma kararı üzerine yapılan yargılama sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı taraf; ... ait olan ... parsel sayılı taşınmazların mülkiyeti davacıya ait iken bankadan kullanılmış olan kredinin teminatı olarak davalı tarafa devrolunduğunu, kredi bedelinin ödenmesi sonrasında söz konusu taşınmazların davacıya iade edileceğinin taraflar arasında akdedilen vefa sözleşmesinde belirtilerek bu hakkın tapu kütüğüne şerh edilmiş olduğunu, (tapu kütüğünde böyle bir şerh bulunmamaktadır) davacının söz konusu taşınmazlar üzerinde vefa hakkına sahip olduğunu, davacı ... tarafından davalıya noterden ihtarname gönderildiğini, bu ihtarname ile yukarıda yer alan taşınmazların vefa sözleşmesi kapsamında makul bir teklif verilmesi halinde bedeli nakden ve defaten ödemek koşuluyla geri almak istediklerini bildirdiklerini ancak davalı tarafın olumlu ya da olumsuz bir dönüş yapmadığını belirterek, bahse konu taşınmazların tapu kaydının iptali ile bilirkişi tarafından belirlenecek bedel karşılığında davacı adına tescilini talep ve dava etmiştir.
Dava konusu yapılan taşınmazlardan ... sayılı taşınmazların davalı banka adına kayıtlı olmadığı, dava öncesinde dava dışı bir şirkete satılmış olduğu anlaşılmakla davacının talebinin sadece tescil istemine ilişkin olması sebebiyle bu iki taşınmaz yönünden dava tefrik edilmekle mahkememizin 2022/995 Esas (yeni esas) sırasına kaydı yapılarak tescili talepli davada davalı bankanın pasif husumeti (taraf sıfatı) bulunmadığından 07/12/2022 tarihli 2022/1536 karar sayılı kararla tefrik olan dava usulden red edilmiştir.
Eldeki davanın konusu ... sayılı taşınmazların davalı banka adına olan tapu kayıtlarının iptali ile davacı şirket adına tescili talebine ilişkindir.
Davalı banka dava dilekçesinin 16/06/2022 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen süresinde cevap vermemiş vakıaları inkar etmiş sayılmıştır.
Davalı banka vekili cevap süresinden sonra sunduğu dilekçesinde; taşınmazlara ilişkin olarak şirket yetkilisi ... tarafından Sapanca AHM 2019/179 esas ve Sakarya 4 AHM 2019/554 esas sayılı dosyalarında tapu iptal talepli derdest davalar bulunduğunu bildirmiş, taraflar arasında mevcut genel kredi sözleşmesi kapsamında teminat olarak verilen bu taşınmazların yapılan protokol ile bankaya devredildiğini ancak davacı şirketin protokoldeki yükümlülüklerini uzatılmış süre içinde yerine getirmediğini belirtmiştir. Davalı vekilinin bu beyanları cevap olarak kabul edilmemekle birlikte tarafların ortak kabulünde olan hususların tespitinde nazara alınmıştır.
Tarafların ortak kabulünde olan hususlar: Taraflar arasında genel kredi sözleşmesinin bulunduğu ve bu kapsamda dava konusu taşınmazların ve (tefrike konu olan taşınmazların) teminat olarak verildiği, taraflar arasında borç yapılandırması sözleşmesinin ayrıca akdedildiği ve bu kapsamda teminat olarak verilmiş olan taşınmazların bankaya satış yoluyla devredildiği tarafların ortak kabulündedir.
Uyuşmazlık; Taraflar arasındaki teminat teşkil eden taşınmazların devrini öngören sözleşmenin ve bu sözleşmeye dayanılarak yapılan tapu devirlerinin geçerli olup olmadığı, geçerli olması halinde davacının geri alım hakkını kullanıp kullanmadığı, dava konusu üç taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptalinin gerekip gerekmediği hususlarındadır.
Davacı şirket ile davalı banka arasında 26/01/2012, 22.11.2013 ve 09.09.2015 tarihli 3 adet Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı, davacının bu kredi sözleşmelerinde borçlusunun ... olanlarında kefil olduğu, diğer sözleşmelerde ise asıl borçlu olduğu, davalı alacaklı banka tarafından borçlusu ... olan kredilerin ödenmemesi üzerine 2018 yılının 2.ayında ihtarname çıkartıldığı ve borçluya tebliğ edildiği, ihtarnameye rağmen borcun ödenmemesi üzerine banka ile kredi borçluları ( aynı zaman da kefil) ... ve dava dışı ... ile davalı banka arasında 29.05.2018 tarihli protokol düzenlendiği ve kredi borcu nedeni ile ipotek konulan taşınmazların toplam 2.535.000,00-TL karşılığı bankaya devrine ( ...) ve bu bedelden 2.534.300,00 TL'sinin ... borcundan mahsubuna, 700,00 TL'sinin ise istihbarat ve operasyon ücretinden kaynaklanan borçlara mahsup edilmesine karar verildiği, bankanın devir tarihinden itibaren 24 ay içinde yazılı olarak bankaya ulaşılacak şekilde bankaya müracat edilmesi halinde eski malike veya göstereceği 3.kişiye vefa hakkı tanıyacağını taahhüt ettiği görülmüştür.
İstinaf lamında da belirtildiği üzere; Taraflar arasında akdedilen kredi genel sözleşmesinden kaynaklanan borcun ödenmemesi üzerine çekilen ihtarname üzerine taraflarca imzalanan protokol kapsamında davacı borçluya ipotek konusu taşınmazların satışı karşılığında vefa hakkı (geri alım hakkı) tanındığı ortadadır. Geri alma hakkına ilişkin sözleşmenin geçerliliği resmi şekil şartına tabidir ancak; şekle uyulmaması nedeniyle hükümsüz olan sözleşme taraflarca fiilen uygulanmışsa ya da geçersizliği ileri sürmenin dürüstlük kuralına aykırı görülebildiği diğer durumlarda hakkın kötüye kullanılması söz konusu olacaktır. Somut olayda şekil şartlarına uymayan geri alım sözleşmesi her iki tarafça icra edildiğinden dürüstlük kuralı gereği artık geçersizliğinin ileri sürülmesi mümkün değildir.
Taraflar arasında imzalanan 29/05/2018 tarihli protokolün taşınmazların geri satımı ve vefa hakkı tanınması bölümünde tapuya tescilden itibaren 24 aylık süre içerisinde yazılı olarak bankaya ulaşacak şekilde talepte bulunulması ve kredi borcunun protokolde belirtilen faiz ve sair masraflar ile birlikte tamamen ödenmesi durumunda taşınmazların eski malikine veya göstereceği 3. Şahsa satımının yapılacağı kararlaştırılmıştır. Geri alım hakkına konu taşınmazlar -... parsel 31.05.2018 tarihinde,-... ada 7 parsel 01.06.2018 tarihinde,-... ada 6 parsel nolu taşınmaz 01.06.2018 tarihinde davalı banka adına satış yolu ile tapuya kayıt ve tescil edilmiş olmakla geri alım hakkı süresi protokolde tanınan 24 aylık sürenin sona erme tarihi olan 01/06/2020 tarihidir.
İstinaf kararı doğrultusunda taraflardan "bankaya süresi içinde noter ihtarnamesi keşide edilerek protokol kapsamında geri alım hakkının kullanılmak istenildiğinin bildirilip bildirilmediği, banka tarafından da cevab-ı ihtarname ile geri alım bedelinin belirtilerek geri alma hakkına ilişkin cevap verilip verilmediği" hususları sorulmuştur.
Davalı banka bu doğrultuda bir bildirim olmadığı cevabını vermiş, davacı da 24 aylık süre içerisinde geri alım hakkını yazılı şekilde kullandığına dar bir delil sunamamıştır. Davacının cevabında belirttiği ihtarname (Büyükçekmece 24. Noterliği ... no 20.04.2022 tarihli ihtarnamesi) süre itibariyle bildirim koşullarını taşımamaktadır. Ayrıca bahsedilen e-postalar da yine dosyaya sunulmadığı gibi yazılı bildirim (ihtar) olarak kabulü de mümkün değildir.
Bu sebeple ayrıca bir bilirkişi incelemesine gerek duyulmamış, mevcut dosya kapsamı hüküm kurmaya elverişli bulunmuştur.
Davacı protokol hükümlerine uygun olarak süresinde geri alım hakkını kullanmadığından davasının reddine, daha önceki aşamalarda depo edilen ve vadeli hesapta nemalandırılan bedelin davacıya iadesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Mahkememize davacı tarafından depo edilmiş olan ve ... nezdinde nemalandırılan paranın tüm nemaları ile birlikte (kararın kesinleşmesi beklenmeksizin talep halinde) davacı tarafça bildirilecek banka hesabına iadesine,
3-Alınması gereken maktu karar harcının peşin yatan ve tamamlama olarak yatırılan nispi karar harçlarından (411.981,56-TL) mahsubu ile fazla alınan 411.366,16 TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran davacıya iadesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca dava değeri üzerinden hesaplanan 827.840,41 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı bankanın lehine sonuçlanan istinaf talebi için yapmış olduğu 738,00 TL istinaf başvuru harcı yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davalının lehine sonuçlanan istinaf başvurusu için yatırdığı nispi istinaf ilam harcı hakkında istinaf dairesince talep halinde iade kararı verildiğinden bu konuda ayrıca karar verilmesine yer olmadığına,
8-Kalem yönetmeliği gereği gerekçeli kararın talep halinde taraf vekillerine tebliğine,
9-Karar tebliğ giderleri düşüldükten sonra artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzünde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek ya da başka yer asliye ticaret mahkemesi aracılığıyla mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi . 09/07/2025
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı