T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/.... Esas - 2026/...
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/...
KARAR NO : 2026/...
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/06/2025
KARAR TARİHİ : 05/05/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri uyarınca damga vergisi yükümlülüğünün davalı şirkete ait olduğu, müvekkil kurumca ödenen bu vergilerin davalı tarafça açılan Sakarya Vergi Mahkemesi'nin 2022/.. Esas sayılı davası neticesinde davalıya iade edildiği, iade edilen bu tutarların daha sonra vergi dairesi tarafından müvekkil kurumdan mahsup yoluyla mükerrer olarak tahsil edildiği, müvekkilce açılan Sakarya Vergi Mahkemesi'nin 2022/588 Esas sayılı dosyasında ihbarnamelerin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen fiili tahsilatın gerçekleştiği ve arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanamadığı belirtilerek; sözleşme hükümleri gereği davalının sorumluluğunda olan ve müvekkilce ödenmek zorunda kalınan toplam 38.706,93 TL damga vergisinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle: Davanın yetkisiz mahkemede açıldığı ve yetkili mahkemenin Ankara Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu, davanın zamanaşımına uğradığı, 488 sayılı Kanun uyarınca ihale karar damga vergisinin yasal mükellefinin resmi daire sıfatı bulunmayan davacı kurum olduğu, vergi sorumluluğunun sözleşme ile değiştirilemeyeceği, nitekim Sakarya Vergi Mahkemesi'nin 2022/... E. sayılı kararı ile söz konusu vergi yükümlüsünün davacı kurum olduğunun ve verginin müvekkile iadesi gerektiğinin kesinleştiği, taraflar arasındaki sözleşme ve şartname hükümlerinde ihale karar damga vergisinin müvekkil tarafından ödeneceğine dair açık bir düzenleme bulunmadığı, emsal istinaf kararları gereği uyuşmazlığın uzman bilirkişi heyetince incelenmesi gerektiği, müvekkilin temerrüde düşmediği ve faiz taleplerinin haksız olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesi ileri sürülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Açılan dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan ve davacı tarafından ödenen karar damga vergisinin davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki anlaşmazlık: Taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği damga vergisinden kimin sorumlu olduğu, davacının ödemiş olduğu damga vergisi bedellerini davalıdan talep etme hakkının bulunup bulunmadığı, talep etme hakkı varsa alacağın miktarının ne olduğu konularında olduğu anlaşıldı.
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 3/1. Maddesinde "Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir." hükmünün, aynı yasanın 24/2. Maddesinde "Birden fazla kişi tarafından imza edilen kağıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenler müteselsilen sorumludurlar. Bunlar arasında vergiden müstesna olanların bulunması Damga Vergisinin noksan ödenmesini gerektirmez. Damga Vergisinden muaf kuruluşlarca kişilerin (1) sayılı tabloda yer alan işlemleriyle ilgili olarak düzenlenen ve sadece bu kurumların imzasını taşıyan kağıtlara ait verginin tamamı kişiler tarafından ödenir. Ancak bu kağıtlara ait verginin hiç ödenmemesi veya noksan ödenmesi halinde vergi ve cezanın tamamından kişilerle birlikte kurumlar müteselsilen sorumludurlar." hükmünün yer aldığı anlaşılmıştır. Bu madde hükümlerinin damga vergisinde mükellefiyeti düzenlediği. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 8/3. Maddesinde "Vergi kanunlariyle kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna mütaallik özel mukaveleler vergi dairelerini bağlamaz." hükmünün yer aldığı. Bu madde de vergi sorumlusunun veya mükellefinin değiştirilmesine yönelik sözleşmelerin vergi dairesini bağlamayacağı, bu tür sözleşmelerin taraflar arasında bağlayacağı olacağı düzenlenmiştir.
Taraflara arasında imzalanan 2021/668015 ihale kayıt numaralı hizmet alım sözleşmesinin 7/2. maddesinin "Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ulaşım, her türlü sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklice teklif edilecek fiyata dâhildir. Bu maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemleri oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilecektir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz." şeklinde olduğu görülmüştür.
Dosya kül halinde bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Bilirkişi heyetince sunulan 17.03.2026 tarihli raporda özetle; davacının talep ettiği ve tazmin edilmesi gerektiğini iddia ettiği bedelin, sözleşmeden kaynaklanan ve binde 9,48 oranında hesaplanması gereken damga vergisi olmadığı, ihale kararından kaynaklanan ve binde 5,69 oranında hesaplanan damga vergisi olduğu, davacı TEİAŞ'ın, genel ve özel bütçeli idareler arasında sayılmadığından dolayı ve ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmeler resmi daire sayılamayacağından dolayı, damga vergisinin mükellefi olduğu, davalı ve davacı arasında imzalanan sözleşmenin 7 nci maddesindeki "taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin" ya da "sözleşmenin uygulanması sırasında" meydana gelen bir vergi ya da gider mahiyetinde olmadığı, davacı TEİAŞ'ın sözleşmeden önce ve sözleşme dışında doğan bir vergiyi, sözleşmenin 7 nci maddesine dayandırarak davalıdan talep etmesinin, gerek sözleşmeye göre gerekse ilgili mevzuata göre mümkün bulunmadığı belirtilmiştir.
Somut olayda;
Sakarya Vergi Mahkemesi'nin kesinleşmiş 2022/... Esas ve 2022/... Karar sayılı dosyasında verilen kararda da belirtildiği gibi ihale karar pulu vergisinin ödenmesi davacının sorumluluğundadır. Nitekim davacı şirket Damga Vergisi Kanunu 8. madde kapsamında da resmi kurum statüsünde değildir ve damga vergisinden muaf değildir. Bu sebeplerle de davacının davalıdan ihale kararı damga vergisi talep etmesi hukuka uygun değildir. Nitekim taraflar arasında akdedilen gerek sözleşme hükümlerinde gerekse de şartnamede bu vergiden davalının sorumlu olduğuna yönelik açık bir hüküm bulunmadığı gibi alınan bilirkişi raporuyla da sabit olduğu üzere ihale kararı damga vergisinin taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ya da sözleşmenin uygulanması sırasında meydana gelen bir vergi ya da gider mahiyetinde değildir. Bu nedenlerle açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
(Emsal mahiyette bknz. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi 2023/220 Esas, 2024/1277 Karar, 30.10.204 tarihli ilamı)
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Açılan davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 116,6-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
3-Arabuluculuk dosyasında Bakanlık bütçesinden karşılanan 4.600,00-TL ücretin davacıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
4-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 38.706,93 TL -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin (e-duruşma vasıtasıyla) ve davalı vekilinin (e-duruşma vasıtasıyla) yüzünde, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/05/2026
Katip
e-imza
Hakim
e-imza