T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2025/96 Esas - 2025/475
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2025/96 Esas
KARAR NO: 2025/475
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/02/2025
KARAR TARİHİ: 08/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı Şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, Davalıya ait, dava dilekçesinde ve delil listesi ekinde sunulan muhtelif plakalı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla Sakarya 1. İcra Müdürlüğü 2024/13190 Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrinin, davalıya tebliğ edildiğini, davalının davacı şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiği, itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu davanın ikame edildiğini, itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi konuları ileri sürülmüştür.
Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı ve münkir sayıldığı anlaşıldı.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, otoyol geçiş ücretinden kaynaklı davalı aleyhine başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki anlaşmazlık: Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2024/13190 Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, davalıya ait araçların ihlalli geçişler kapsamında davacı şirkete borcunun bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise miktarının ne kadar olduğu , icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarındadır.
Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2024/13190 Esas sayılı dosyası incelendiğinde davacının 63.075,00 TL asıl alacak üzerinden takibin başlatıldığı, ödeme emrinin tebliği üzerine süresi içerisinde davalının itirazda bulunduğu ve takibin durduğu, eldeki davanın süresi içerisinde açılmış olduğu tespit edilmiştir.
Mahkememizce Sakarya 1. İcra Dairesi 2024/13190 Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden ilgili dosya olarak eklenmiş, bir sureti dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce PTT'den ve ... ..., ..., ..., ... plakalı araçların geçiş tarihleri göz önüne alınarak 10.05.2024-01.08.2024 tarihleri arasını kapsayacak şekilde hgs ve ogs hesap hareketlerinin gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce ..., ..., ..., ... plakalı araçların 10.05.2024-01.08.2024 tarihleri arasını kapsayacak şekilde malik bilgilerinin UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına celp edilmiştir.
Mahkememizin 13/05/2025 Celse Tarihli duruşma zaptı (8) Nolu ara kararı uyarınca; "Dosyanın ... tevdi ile, takip nedeniyle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, davalının ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, ihlalli geçiş yapmış ise iddia edilen dönemlerde hesabında para bulunup bulunmadığı, cezalı geçiş ücretinin ne olduğu hususları ile tarafların beyan ve savunmaları doğrultusunda bilirkişi raporu sunulmasının istenmesine," şeklinde karar verilmiş olup, istenilen hususlarda rapor tanzim edilmek üzere dosya aslı ... tevdi edilmiştir.
Muhasebeci Bilirkişisi ... 12/06/2025 Tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Davalı şirketin ticari defterlerinin tetkiki sonucunda rapor içerisinde açıklanan nedenlerle, her türlü hukuki değerlendirme ve nihai kararın mahkemeye ait olduğu işaret edilerek; Davalının ihlalli geçişlerinin yapıldığı araçların bağlı bulunduğu HGS hesap bakiyelerinin ... tarafından gönderilen listede hesapta para olmadığı için ödeme alınamayan tarihlerde şirket tarafından bu hesaplara yüklemelerin yapılmadığı, davacı tarafından dilekçe ekinde sunulan İhlalli Geçiş Bilgileri listesinin kontrolünde ... tarafından mahkemenin yazısına istinaden gönderilen cevabi yazıda geçiş bilgilerinin davacı tarafından işletilen geçişleri içermediği ancak araçların bu tarihlerde aynı güzergahta olduklarının ... verilerinden kontrol edildiği ve ihlali geçiş yapılan tarihlerde araçların kullanıldığının anlaşılması nedeni ile ihlalli geçiş verilerinin doğru olarak kabul edilmesi gerektiği, davacının geçiş ihlali sonrası davalıya bu geçişlere ilişkin bir tebligat görmediği, bu durumda kesilmesi gereken cezanın bir kat olarak kesilmesi gerektiği, İhlalli geçiş tutarının rapor içerisinde plaka bazlı belirtilen toplam tutarın 12615,00-TL olduğu, İhlalli geçiş tutarına ilişkin kesilmesi gereken ceza tutarının (bir kat) 12.615,00-TL olduğu görüş ve kanaatindeyim." şeklinde rapor sunmuştur.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, 6001 sayılı Kanunun “Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali” başlıklı 30. maddesinin 5. fıkrası “4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) (…)...” Aynı maddenin 7. fıkrası ise, “Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez. (Ek cümle:23/7/2020-7252/9 md.) Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmez.” düzenlemesine göre, ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine ücretin dört katı tutarında ceza uygulanması gerektiği, kaldı ki davalının geçiş yapmadığı, aracın da kendisine ait olmadığı yönünde ve ceza tutarlarına ve miktarına yönelik bir itirazının bulunmadığı, dosya kapsamından davalıya ait ..., ..., ..., ... plaka plaka sayılı araçların ihlalli geçişleri nedeniyle 63.075,00-TL davacıya borçlu olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek davalının Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2024/13190 Esas sayılı dosyasındaki itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden aynen devamına, alacak likit olduğundan alacağın %20'si oranında icra-inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Bilirkişi raporunda cezaların davalıya bildirilmemesi nedeniyle ceza tutarının bir kat uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Bu değerlendirme yasal düzenlemelere uygun değildir. Şöyle ki, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, Esas: 2017/166, Karar: 2018/8 sayılı kararında da ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup, ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir..... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenecek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bildirim koşulunun yer almadığı, yaptırıma neden olan eylemin ihlali geçiş anında tamamlandığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla davalıya ait aracın geçiş ücreti ödemeden davacının işlettiği yoldan geçiş yaptığı, davalının söz konusu geçiş ücretini ve ceza bedellerini henüz ödemediği, 4 katı şeklinde idari para cezası verileceğine dair yasal düzenlemenin yürürlükte olduğu, yargılama sırasında yürülükte olan mevzuata göre de bildirim koşulunun yer almadığı anlaşılmaktadır. (Emsal bkz. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2022/7451 Esas ve 2022/8964 Karar, 28.11.2022 tarihli ilamı)
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE, Sakarya 1. İcra Müdürlüğü'nün 2024/13190 Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına,
2-Asıl alacak miktarı olan 63.075,00 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Yürürlükte Bulunan Yargı Harçları Tarifesi Gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 4.308,65-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 761,79-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.546,86-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 615,40-TL Başvuru Harcı, 761,79-TL Peşin/nisbi Harcı, 7.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 113,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 8.490,69TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansın kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
7-Arabuluculuk Ücreti olan 4.600,00-TL ücretin davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzünde (e-duruşma), davalı vekilinin yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 08/07/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı