T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 20... Esas - 20....
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 20...
KARAR NO: 20...
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALILAR : 1-
2-
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 07/01/2026
KARAR TARİHİ: 15/01/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/02/2026
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit Davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Davacı ...şirketi nezdinde 15.12.2023-15.12.2024 tarihlerini kapsar 290601007789-3 poliçe numaralı genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı ...plakalı araç sahibi ...Anonim Şirketi olduğunu, kaza tarihi olan 11.07.2024 tarihi saat 22:40 sularında müvekkil şirket nezdinde kasko sigorta poliçesi ile sigortalı....plakalı araç ....ili, ....ilçesi, ....mahallesi üzerinde seyir halinde iken, ...VE .... Sokak kesişim kavşağı No:47 ikamet önüne geldiği esnada, aracının ön teker kısımları ile ... ve ...sokak kesişim kavşağında yolun sağında bulunan çukura düşmesi sonucu tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, yolun bakımından ve onarımından sorumlu olan davalıların 2918 sayılı KTY’nin madde 16-a (Yolun yapısını trafik güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmak) maddesini ihlal ettiği tespit edildiğini, meydana gelen kazada davalılar %50 kusurlu olduğunu, meydana gelen olay sonrası hasar ihbarını alan müvekkil şirketin, ...plakalı araç için ekspertiz çalışması yaptırdığını, ekspertiz raporuyla sigortalı araçta meydana gelen hasar bedeli KDV dahil 256.935,02-TL olarak tespit edildiğini, müvekkil sigorta şirketi, kendisine başvurulması üzerine ve hasarın teminat kapsamında kaldığına kanaat getirerek ...plakalı araçtaki hasarın giderilmesi için 167.952,75-TL’lik hasar bedelini ....Şirketi’ne, işbu faturadan doğan 28.603,57-TL tutarındaki %70 oranındaki KDV Tevfikat ödemesini ise ilgili vergi dairesine, 618,67-TL + 4.647,78-TL + 10.460,44-TL + 34.971,82-TL olmak üzere toplam 50.698,71-TL’lik hasar bedelini toplu ödeme kapsamında tamirhane ödemesi olarak aracın onarımının yapıldığı ....A.Ş.’ye olmak üzere toplam 247.255,03-TL ödediğini, davalıların %50 kusurlu olması nedeniyle rücu edilecek tutar *123.627,00-TL olarak tespit edildiğini, somut olayda davalılar 2818 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 23053 sayılı yönetmeliğinin kendilerine yüklemiş olduğu yükümlülüklere ayrı davranması nedeniyle trafik kazasının oluşumuna sebebiyet verdiğini, davalıların anılan yönetmeliğe göre açıkça sayılan görevlerini yerine getirmediği ve bundan sorumluluğunun sabit olduğunu, davalılar tarafından yol bakım ve işletilmesi gerektiği şekilde yapılmış olsaydı böyle bir kaza meydana gelmeyeceği ya da meydana gelen zararın bu nispette büyümeyeceğinin ortada olduğunu belirterek; davalıların kusuru nedeniyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, tüm bu nedenlerle; davalının müvekkil şirket nezdinde kasko sigorta poliçesi ile sigortalı ....plakalı aracın uğradığı zararlardan sorumlu olduğunun kabulüyle davalılar tarafından yapılmış haksız ve kötü niyetli itirazların iptalini, takiplerin kaldığı yerden devamını, kötü niyetli davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile; davanın kabulü ile, borca karşı yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptalini, icra takibinin kaldığı yerden devamını, davalılar aleyhine takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, davalılar aleyhine yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar
Dava, İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasıdır.
Uyuşmazlık; mahkememizin görevli olup olmadığına ilişkindir.
III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller
Dava dilekçesi ve ekleri incelendi.
III-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar
Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. 6100 Sayılı HMK'nın 114/c maddesi uyarınca mahkemelerin görevi dava şartı olup, 115. maddesi uyarınca mahkeme dava şartlarının varlığını res'en araştırmakla yükümlüdür.
Ticaret Mahkemelerinin iş sahası ve hangi davalara bakacağı 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren, 6102 sayılı TTK'nın 5. Maddesinde belirtilmiş olup, 4. madde de hangi davaların ticari dava sayılacağı düzenlenmiştir. Buna göre; her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın madde de belirtilen nedenlerden doğan davaların ticari dava sayıldığı açıklanmıştır. Kanunda sayılan bu davalara mutlak ticari dava denilir. Mutlak ticari davaların yanında nispi ticari davalarda mevcuttur. Bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, her iki tarafın tacir olması ve her iki tarafın ticari işletmesine uyuşmazlığın kaynaklanıyor olması, bu iki unsurun birlikte bulunması gerekmektedir.
6102 sayılı TTK'da değişikli yapan ve 01/07/2012 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6335 sayılı kanunun 2. maddesiyle, 6102 sayılı TTK'nın 5. maddesinin 3. fıkrası değiştirilmiş ve Asliye Ticaret Mahkemesiyle Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olarak düzenlenmiştir.
HMK'nun 2. maddesinde "(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." şeklinde düzenlenmiştir.
TTK'nun 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." belirtilmiştir.
TTK'nun 5. Maddesinde ''Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir. Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresindeki bir ticari davada görev kuralına dayanılmamış olması, görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez; asliye hukuk mahkemesi, davaya devam eder.'' şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
TTK'nun 16/2. Maddesinde "Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya ister kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler, kendileri tacir sayılmazlar." düzenlemesi yer almaktadır.
IV-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler
Bir davanın ticari dava olarak nitelendirilebilmesi için; her iki tarafın tacir olması, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesi ile ilgili bulunması ya da uyuşmazlığın TTK'nda düzenlenen hususlardan kaynaklanması veya davanın ticari dava sayılacağına ilişkin özel bir düzenleme bulunması gerekir. Somut olayda, yanlar arasındaki uyuşmazlık 6098 Sayılı TBK'nun 207 ve devamı maddesinde düzenlenmiş bulunan satım sözleşmesi hükümlerinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle hukuki sebep taraflar arasındaki sözleşme olduğundan görevli mahkeme HMK'nın ilgili hükümlerine göre belirlenir.
Somut olayda; yanlar arasındaki uyuşmazlık 6098 sayılı TBK'nun 207 vd. maddelerinde düzenlenmiş bulunan satış sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davalı tacir olmakla beraber, davalı ....ile .... tacir sıfatı taşımamaktadır. Taraflardan biri için ticari olan iş diğeri için de ticari sayılmakla beraber, bu husus görevli mahkemenin belirlenmesinde dikkate alınamaz. Bu itibarla, açılan davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu kanaat ve sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davaya bakma görevinin Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu ve dava şartlarından olan görev hususunun yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiği, düşünce ve yargısına varılmış ve dava dilekçesinin görev yönünden reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere):
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği görev dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Bu karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak görevsizlik kararının kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, karara karşı kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde, dosyanın görevli Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-Yukarıda belirtilen yasal süre içinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın resen ele alınarak verilecek ek kararla davanın açılmamış sayılacağı ve davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edileceği hususunun İHTARINA,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/01/2026
Katip
e-imza
Hakim
e-imza