T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2026/339 Esas - 2026/273 T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ...
KARAR NO : ...
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLİ : ...
DAVALI : ...
DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/04/2026
KARAR TARİHİ : 22/04/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/04/2026
Mahkememizde görülmekte bulunan menfi tespit davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 16.07.2025 tarihli ... nolu fatura ile davacı şirket davalı şirkete yumurta satışı yaptığını, ancak davalı şirket ödeme yapmadığı gibi, "İstenmeyen Yumurta (Bozuk ve İstem Dışı Şirketimize Gönderilen Mal)" notuyla müvekkil şirkete 22.07.2025 tarihli ... nolu iade faturası gönderdiğini, ... numaralı faturadan dolayı davalıya borçlu olunmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar Dava; menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; iade faturadan dolayı davacının menfi tespit davası açmasında hukuki yarar bulunup bulunmadığı hususundadır.
III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller Dava dilekçesi ve ekleri incelenmiştir.
IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar İİK'nın 72/1. Maddesi, "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir." hükmünü içermektedir.
... 'nin 16/12/2025 Tarih 2025/1989 Esas, 2025/7582 Karar sayılı ilamında "... İİK'nın 72. maddesi düzenlemesinde getirilen menfi tespit davası açma hakkının sadece takip borçlusuna tanınmış olduğundan davacının takip borçlusu olmaması nedeniyle aktif husumet ehliyetini haiz olmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir. .." denilmiştir.
V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler Davaya konu fatura, iade faturası olup, iade faturası, satın alınan bir malın veya hizmetin tamamının yada bir kısmının satıcıya geri gönderilmesi durumunda, alıcı tarafından satıcı adına düzenlenen ticari belge olup, gönderilen malın yada verilen hizmetin iadesine ilişkindir. Davacı, menfi tespit davasını borçlu bulunmadığını ispat için ileri sürer. Somut olayda ise davacının borçluluk durumu değil, alacaklı olup olmadığı hususu tartışma konusu olduğu, iş bu nedenle de, menfi tespit davasının açılmasında hukuki yararının bulunmadığı ve ayrıca HMK’nın 115. maddesine göre ise dava şartlarının mevcut olup olmadığı, taraflarca ileri sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetileceği hususları da nazara alınarak davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere):
1-Davanın 6100 sayılı HMK.nın 114/1-h ve 115/2 maddesi gereğince hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, 2-Harç peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA, 3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Taraflar arasında görülen ve anlaşamama ile sonuçlanan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde, 6.000,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA 5-Artan gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333.Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde talep edene İADESİNE, 6-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereği taraflara tebliğine, Dair, HMK nun 320/1 maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek yada aynı sürede başka yer asliye ticaret mahkemesi aracılığıyla mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak tensiben karar verildi. 22/04/2026 Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
Full & Egal Universal Law Academy