(5271 S. K. m. 279, 280) (5237 S. K. m. 85)
Mahalli mahkemece verilen hüküm sanık ..... ve müdafii, sanık ..... müdafii, sanık ..... müdafii, sanık ..... müdafii ve Cumhuriyet Savcısı tarafından istinaf edilmekle, 5271 Sayılı CMK 279. Maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda; dairenin yetkisi, başvuranın hakkı, başvuru süresi ve yasa yolunun açıklığı yönünden sanık ..... ve müdafii, sanık ..... müdafii, sanık ..... müdafii, sanık ..... müdafii ve Cumhuriyet Savcısının istinaf başvurusunun kabul edilebilir olduğuna ve aynı yasanın 280. Maddesi gereğince başvurunun esası hakkında inceleme yapılmasına karar verilerek, dosyadaki duruşma tutanakları, diğer belge ve deliller ile istinaf dilekçesi incelenerek gereği düşünüldü:
Geyve Cumhuriyet Başsavcılığı 09.08.2016 tarih, 2016/520 esas sayılı iddianamesiyle, olay tarihinde Geyve ilçesinde bulunan hızlı tren tünel şantiyesinde meydana gelen göçük neticesinde ..... isimli şahsın kaldırıldığı hastanede 29.11.2014 tarihinde vefat ettiğini, Adli Tıp Kurumu 1. Adli Tıp İhtisas Kurulu'nun 24.06.2015 tarihli raporuna göre, iş kazası ile ölüm arasında illiyet bağının bulunduğunu, soruşturma aşamasında alınan 09.10.2015 tarihli bilirkişi raporuna göre, ..... Şirketi sorumluları ve iş güvenliği uzmanlarının iş yerinde çalışma şeklini günün getirdiği teknolojilere uygun bir hale getirmemesi nedeniyle birinci derecede asli kusurlu olduklarını, kazazede işçinin olayda ikinci derecede tali kusurlu olduğunu, tüm dosya kapsamına göre hızlı tren inşaatının .....'a bağlı ayrı tüzel kişilikleri olan ..... Madencilik A.Ş. Ve ..... Yapı Sanayi ve Ticaret A.Ş. Ortaklığı ile yapıldığı, sanıklardan .....'in olay tarihinde söz konusu inşaatta vardiya mühendisi olarak, .....'ın şantiye şefi olarak, ..... ve .....'ın iş güvenliği uzmanı olarak görev yaptıkları, iş ortaklarından sanık .....'ün ..... Madencilik yetkilisi, sanık .....'ın ..... Yapı şirketi yetkilisi olduğu, sanık .....'ün ise her iki şirketin oluşturduğu ortaklığın başkanı olduğu, böylece ismi geçen tüm sanıkların müteveffanın ölümü nedeniyle sorumlu olduklarından bahisle TCK m. 85/1 uyarınca cezalandırılmaları talep edilmiştir.
İddianamede ..... isimli şahsın tüneller şef yardımcısı olarak sorumlu oluğu açıklandığı halde kimlik bilgilerine yer verilerek şüpheliler arasında gösterilmemesi nedeniyle bu şahıs hakkında kamu davası açılmadığı, hükümle birlikte hakkında suç duyurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama sonucu Geyve Asliye Ceza Mahkemesi 13.12.2018 tarih 2016/612 esas, 2018/872 karar sayılı ilamıyla, 06.07.2018 tarihli bilirkişi raporuna dayanılarak kazanın, kazı yüzeylerinde kazı sonrası, püskürtme beton uygulaması öncesi ve sonrası hasır çelik montajı öncesinde gerekli kontrol ve denetimlerin mesleki ve teknik yeterliliği olan kişiler tarafından yapılmaması ehil bir kişi denetim ve gözetiminde kazı, püskürtme betonu çelik hasır montaj işleminin yapılmaması, kazı anında göçük olma ihtimali yüksek olmasına rağmen sürekli olarak kazı yüzeylerinde denetim ve kontrol yapacak ve yapılan çalışmaları denetleyecek mesleki ve teknik yeterliliği olan ehil bir kişinin bulunmaması nedenleriyle sanıklar ....., ..... ve ..... asli kusurlu oldukları, sanık ..... tali derecede kusurlu olduğu, sanıklar ....., ..... ve ..... ile müteveffanın herhangi bir kusurunun olmadığı gerekçesiyle sanıklar ....., ..... ve .....'nun beraatine; sanıklar ....., ....., ..... ve ..... mahkumiyetlerine karar verildiği anlaşılmıştır.
Hüküm hakkında mahkumiyet kararı verilen sanıklar ....., ....., ....., ..... müdafiileri ile Cumhuriyet Savcısı tarafından yalnız yargılama giderine ilişkin istinaf edilmekle, hakkında beraat kararı verilen sanıklar ....., ..... ve ..... hakkındaki hüküm istinaf edilmeden kesinleşmiştir.
Mahkemece hükme esas alınan 06.07.2018 tarihli bilirkişi raporunda, inşaat yüklenicisi olan ..... Madencilik-..... Yapı ortak girişiminin kusurlu olduğu, söz konusu ortaklığı başkanlık düzeyinde temsil ve ilzama yetkili olduğu anlaşılan sanık .....'ün asli kusurlu olduğu, yetkilinin bu sanık olması sebebiyle şirket ortakları yönetim kurulu başkanları ..... ve .....'a kusur izafe edilemeyeceği, sanık .....'ın iş güvenliği uzmanı olması sebebiyle yönetmelik 9. ve 10. maddesindeki görev ve yetkilerini yerine getirmemesi sebebiyle tali kusurlu olduğu, diğer iş güvenliği uzmanı sanık .....'ın .....'ın emir ve talimatları dahilinde iş yapıyor olması, iş güvenliği uzmanı olarak yetki görev ve sorumluluğun sanık .....'da olması nedeniyle uzmanlık belgesi C sınıfı olan .....'a sorumluluk izafe edilemeyeceği, sanık .....'ın şantiye şefi, sanık .....'ın ise vardiya mühendisi olarak asli kusurlu olduğu belirtilmiştir.
Sanık ..... ve müdafiinin aşamalarda alınan savunma ve beyanlarında, konusunda uzman bir iş sağlığı ve iş güvenliği firması ile sözleşme imzaladıklarını, şantiyede sorumlu şantiye şefi ve mühendislerin görev alması nedeniyle dikkat özen ve yükümlülüklerini yerine getirdiklerini, kendi durumlarının hakkında kusur izafe edilmeyen ..... Madencilik ve ..... Yapı A.Ş. yönetim kurulu üyeleri sanıklar ..... ve .....'dan farklı olmadığını, risk analizlerinin yapılması, işin güvenliği ve kontrolünün sağlanması amacıyla kaza anında önce ..... Güvenlik Birimi ile iş sağlığı ve güvenliği hizmet sözleşmesi imzaladıklarını, şirket yetkilisi olarak şantiye sahasında doğrudan bir görevlerinin bulunmadığı, raporlar arasında çelişki bulunduğu, müvekkilinin sadece bünyesindeki ortaklıkları temsil kolaylığı açısından imza yetkisinin bulunduğunu belirtmesi,
Sanık ..... ve müdafiinin aşamalarda alınan savunma ve beyanlarında, yargılama aşamasında iş yerinde şantiye şefi olarak görev yaptığını kabul etmesine rağmen istinaf dilekçesine bağlı olarak sunduğu ..... İhale Sözleşmesine göre resmi kayıtlara göre şantiye şefinin ..... isimli şahıs olduğunu, sorumlu ..... şirketinin TCDD Genel Müdürlüğü'ne hitaben yazmış olduğu 14.02.2016 tarihli yazıya istinaden kendilerini şantiye şefi olarak göstermelerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, şantiye şefi olarak resmi bir evrakta imzalarının bulunmadığını belirtmeleri,
Sanık ..... ve müdafiinin aşamalarda alınan savunma ve beyanlarında, olay yerinde 8 tane tünel bulunduğunu, kaza yerinin kendi sorumluluğunda olmayan 8. tünelin çıkışında meydana geldiğini, olayın yaşandığı tünelin kazı birimi amirinin ....., maden mühendisi ....., kıdemli jeoloji mühendisi ..... ve bu kişilerin de üzerinde proje müdürü .....nun görev yaptığını, şirketin tek yanlı olarak kendisini işin ehli jeoloji mühendisi olarak göstermelerini kabul etmediklerini belirtmeleri,
Sanık ..... ve müdafiinin aşamalarda alınan savunma ve beyanlarında, hızlı tren şantiyesinde kısmi zamanlı olarak çalıştığını, iş yerinde sürekli olarak tam zamanlı C sınıfı iş güvenliği uzmanı görevlendirildiğini, iş güvenliği eğitimi vermenin dışında tam zamanlı olarak iş yerinde bulunma gibi bir görevinin bulunmadığını, müvekkilinin iş eğitimi verilmesi konusunda üzerine düşen görevlerini yerine getirdiğini belirtmeleri,
Ayrıca suç tarihi ile yakın bir tarihte aynı bölgedeki yine hızlı tren tünel şantiyesinde meydana gelen kaza nedeniyle ..... isimli şahsın yaralandığı olayda, sanıklar ....., ..... ve ..... hakkında şirket sorumlusu olarak, sanık ..... hakkında tüneller şefi olarak, sanıklar ....., ..... hakkında iş güvenliği uzmanı olarak, sanık ..... hakkında vardiya çavuşu olarak, sanık ..... hakkında ise formen olarak sorumlu olduklarından bahisle TCK m. 89/1, 89/2-b-e uyarınca cezalandırılmaları istemiyle kamu davası açıldığı, sanıkların yargılamasının yapılarak Geyve Asliye Ceza Mahkemesi 2016/609 esas, 2019/398 karar sayılı ilamı ile, sanık ..... dahil şirket yetkilileri ile sanıklar ..... ve ..... hakkında beraat kararı verildiği, sanıklar ..... ve .....'ın mahkumiyetine karar verildiği ve dosyanın istinaf incelemesi için dairemize gönderilerek, dairemizin 2019/2089 esas sayılı dosya üzerinden incelemesinin sürdüğü anlaşılmıştır.
Sanık savunmaları, toplanan bilgi belge ve deliller, tüm dosya kapsamı ve aynı mahkemenin 2016/609 esas 2019/398 karar sayılı dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde, maddi gerçeğin ortaya çıkartılması bakımından öncelikle iddianamede sorumlu olarak gösterilen fakat hakkında kamu davası açılmamış ..... isimli şahıs hakkında ihbarda bulunularak dava açılması halinde işbu dosya ile birleştirilmesinin sağlanması, olayın gerçekleştiği ..... Projesi Doğançay ripajına ilişkin tüm ihale evraklarının getirtilmesi, şirketin sorumlu yetkilisi, sanıkların her birinin görev alanları ve sorumluluklarının belirlenmesi açısından iş yeri yönetim şeması, görev dağılımı, işyeri özlük dosyaları, hizmet sözleşmeleri örnekleri, varsa iş mahkemelerinde açılmış dava dosyası örnekleri, işyeri güvenliği ve sağlığı ile ilgili yapılmış sözleşmeler ve söz konusu şirketin suç tarihine ait ticaret sicil kayıtları getirtilerek tüm ilgililerinin dinlenilmesi, bu kişilerin işyeri ve kaza olayındaki rolleri belirlendikten sonra sanıkların şirketteki ve şantiyedeki pozisyonları, görev ve sorumlukları ile şirkette iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili kim ya da kimlerin yetkili olduğunun belirlenmesi, işveren tarafından temsil yetkisinin tamamının veya bir kısmının işveren vekiline devredilmiş olup olmadığının araştırılması, devredilmiş ise işveren vekilinin ve sanıkların olayın gerçekleştiği yer ile ilgili olarak sorumluluk sınırı ve kapsamının belirlenmesi, işveren ya da vekili dışında fiilen işin idaresinden sorumlu olan başka şahıs ya da şahısların bulunması durumunda haklarında suç duyurusunda bulunularak açılacak davanın işbu dosya işe birleştirilmesi, yine TCDD Genel Müdürlüğü ile yazışma yapılarak olay tarihinde formen ya da şantiye şefi olarak görev yapan kişinin belirlenmesi ve buna ilişkin belgelerin dosyaya eksiksiz biçimde konulması, olay anında tüm sanıkların şirketteki hukuki statüsü belirlendikten sonra yeniden A sınıfı iş güvenliği uzmanı üçlü bilirkişiden rapor alınmak suretiyle karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulması,
Hukuka aykırı olup istinaf nedenleri yerinde olduğundan, CMK m.289 ve 280. uyarınca HÜKMÜN BOZULMASINA, dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
Kesin olmak üzere 08/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)