T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/30
KARAR NO: 2024/463
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KOCAELİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 19.10.2022
NUMARASI: 2022/94 Esas - 2022/484 Karar
İSTİNAF YOLUNA
BAŞVURAN DAVACILAR: 1-... - ...
2-... - ...
3-... - ...
4-...- ...
VEKİLİ: Av. ...-...
İSTİNAF YOLUNA
BAŞVURAN DAVALI: 1 -... -...
VEKİLLERİ: Av. ...- ...
Av. ..., ...
DAVALI: 2 -ALLİANZ SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLLERİ: Av. ...-...
Av. ...- ...
DAVALI: 3 -ANADOLU ANONİM TÜRK SİGORTA ŞİRKETİ
VEKİLİ: Av. ...-...
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazm.)
BAŞVURU TARİHİ: 23.11.2022-29.11.2022
İSTİNAFA GELİŞ TARİHİ : 04.01.2023
KARAR TARİHİ: 29.02.2024
YAZIM TARİHİ: 29.02.2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalının sürücüsü olduğu ... plakalı aracın 11.12.2017 tarihinde, davacı ...'nin eşi, diğer davacıların babası olan murisleri ...'ye çarparak ölümüne sebebiyet verdiğini, kazanın aşırı hız nedeni ile meydana geldiğini, davalının olayda %100 oranında kusurlu olduğunu, kazanın meydana gelmesi ile davacıların genç yaşta eş ve babalarını kaybettiklerini, maddi ve manevi zarara uğradıklarını belirterek, davacı eş Hayriye için 60.000,00 TL davacı çocuklar için 30.000' er TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle kazanın meydana geldiği yerin ... ili ... ilçesi olduğunu, dava dilekçesinde de belirtildiği üzere davacıların ve davalının yerleşim yerinin de Gölcük olduğunu, bu itibarla öncelikle Gölcük Asliye Hukuk Mahkemesi yetkili olduğundan, yetkisizlik kararı verilmesini, ayrıca olayda yayanın 1.Derecede kusurlu olduğunun kaza tutanağında belirtildiğini, Gölcük Cumhuriyet Başsavcılığınca olay ile ilgili yapılan 2018/109 Soruşturma nolu dosyanın sonucunun beklenmesini, davalının olayda kusuru bulunmadığını, talep edilen miktarın fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Gölcük 2. AHM 2021/55 esas sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde; 11.12.2017 tarihinde davalının sürücüsü olduğu ... plakalı vasıtayla davacıların murisi ...'ye çarpmış, baba - eş muris vefat ettiğini, kazada davalı %100 kusurlu olduğunu, davalı trafik kurallarına uymadığından murisin ölümüne sebep olduğunu, davalıya yönelik ceza yargılamasının devam ettiğini, ... murisin eşi, ..., ... ve ... ise çocukları olduğunu, kaza tarihi itibariyle çocukların hiçbiri reşit olmadığını, murisin ölümüyle destekten yoksun kaldıklarını, büyük maddi zarara uğradıklarını, bu nedenlerle öncelikle Gölcük 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/110 esas sayılı dosyası birleştirilerek davacı olan murisin eşi ve çocukları için, fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla 2.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
İlk derece mahkemesi tarafından Asıl Davanın Kısmen Kabulü ile, davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL, davacı ...i için 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 11.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'ten alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, Birleşen Gölcük 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/55 Esas sayılı davanın Reddine karar verilmiştir.
Yerel mahkemenin bu kararına karşı davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece hükmolunan manevi tazminat miktarlarının çok düşük olduğunu, yine mahkemece talep olunan destekten yoksun kalma ve maddi tazminat talebinin ise Sigorta Tahkim Komisyonunca toplamda 76.026,00 TL hükmedildiği ve söz konusu kararın Yargıtay incelemesi neticesinde kesinleştiği bu bağlamda bir daha maddi tazminata hükmedilemeyeceği belirtilerek bu talebin red olunduğunu, fakat Sigorta Tahkim Komisyonunca hükmedilen maddi tazminat miktarının da düşük olduğunu, mahkemece bu hususta bilirkişi raporu aldırılıp fark olup olmadığının tespiti gerektiğini, bilirkişi raporu alınmadan doğrudan talebin reddine karar verilmesinin doğru olmadığını belirterek usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesinin kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davanın görev yönünden Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, Asliye Ticaret Mahkemesinin görevine girmesi için taraflardan en az birinin ticari işi ya da tacir sıfatı olması gerektiğini, görev ve husumet yönünden davanın reddine karar verilmesini, mahkemece hükmolunan manevi tazminat miktarının yüksek olduğunu, manevi tazminatın zenginleşme aracı olarak kullanılamayacağı hükmüne aykırılık teşkil ettiğini, yerel mahkemece İstanbul Anadolu 6. ATM'nin 2019/6900 D.İş Hakem dosyasının kesinleşmesinin beklenilmesine ilişkin ara karardan rücuna karar verilmişse de bu dosyanın neden bekletici mesele yapıldığı veya sonradan neden bekletici mesele yapılmasından vazgeçildiği hususunda bir bilgilendirilme yapılmadığından kararın bu yönüyle de hatalı olduğunu, mahkemece her bir davacı tek vekille temsil edilmesine rağmen ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedildiğini, her bir davanın ayrı bir dava olarak kabul edilip ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.
HMK'nın 1. maddesinde görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen gözetileceği düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 355. maddesindeki "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir." şeklindeki düzenlemeyle kamu düzenini ilgilendiren hususların istinaf incelemesi sırasında resen gözetileceğine işaret edilmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 355. Maddesi uyarınca istinaf incelemesi istinaf sebepleri ve kamu düzenini ilgilendiren hususlar gözetilerek yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince 2022/94 Esas sırasına kaydedilen dava dosyasında bidayette İstanbul Asliye Hukuk Hukuk Mahkemesinin 2018/494 Esasında kayıtlı davacılar eş ve çocukların, davalı araç sürücüsüne karşı yöneltiği manevi tazminat davasında, İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesince verilip kesinleşen yetkisizlik kararı nedeni ile Gölcük 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/110 Esas sırasına kayıtlandığı görülmektedir.
Mahkemesinin 2019/110 Esasına kayıtlı dava dosyası ile birleştirilen Gölcük 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/55 Esasına kayıtlı davanın, davacılar eş ve çocukların davalı araç sürücüsüne yönelttiği destekten yoksun kalma talepli maddi tazminat davası, yine Gölcük 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/185 Esasına kayıtlı ve davacılar eş ve çocukların davalılar sigorta şirketlerine yöneltmiş oldukları destekten yoksun kalma talepli maddi tazminat davası ile manevi tazminat davalarına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Gölcük 2. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından anılan dava dosyaları birleştirildikten sonra 06.01.2022 tarih 2019/1110 Esas, 2022/9 Karar sayılı karar ile Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik nedeni ile davanın usulden reddine dair karar verilerek Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiştir.
Kendisine dava dosyasının gönderildiği Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi, sigorta şirketlerine karşı yöneltilen maddi ve manevi tazminat talepli birleşen 2021/185 Esas sayılı dava dosyasını tefrik ederek; mahkemesinin 2022/157 Esasına kaydettikten sonra; davanın dava şartı olan arabuluculuk nedeniyle usulden reddine dair karar vermiştir.
Bu hali ile eldeki asıl ve birleşen dava trafik kazasında ölen kişinin eş ve çocuklarının davalı araç sürücüsüne yönelttikleri maddi (destekten yoksun kalma) ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.
Buna göre, mahkemece davacıların eldeki davaya konu taleplerinin, 6102 sayılı TTK 4. maddesine göre mutlak ya da nispi ticari dava kapsamında kalmadığı, haksız fiilden kaynaklı davanın görüm ve çözüm yerinin genel mahkeme olarak Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gözetilerek davanın görev dava şartı yokluğundan usulden reddine ve dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekirken; görev kuralı gözetilmeksizin işin esasının incelenmesi doğru görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince, tarafların işin esasına yönelik istinaf sebepleri incelenmeksizin yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, somut uyuşmazlık hakkında Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle Usulden Ret kararı verilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19.10.2022 tarih ve 2022/94 Esas, 2022/484 Karar sayılı kararının HMK'nun 353/1-a-3 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için için dosyanın, dosyanın Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Peşin alınan istinaf karar harçlarının talep halinde yatıranlara iadesine,
4-Davacılar ile davalının istinaf başvurusu için yaptıkları giderlerin esas hakkında verilecek kararda değerlendirilmesine, harcanmayan istinaf gider avansının yatıranlara iadesine,
5-Karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 29.02.2024
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
*Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
*İşbu evrak 5070 sayılı Kanunun 5. Maddesi gereğince Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır*