T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/619
KARAR NO: 2024/669
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/09/2022
NUMARASI: 2018/248 Esas - 2022/483 Karar
İSTİNAF YOLUNA
BAŞVURAN DAVACILAR: 1-... - ...
2-... - ...
3- ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... - ...
Av. ... - ...
Av. ... -...
İSTİNAF YOLUNA
BAŞVURAN DAVALI: ANADOLU ANONİM TÜRK SİGORTA ŞİRKETİ
VEKİLİ: Av. ... - ...
İSTİNAF YOLUNA
BAŞVURAN DAVALILAR: 1 -... - ... - ...
2 -MARS LOJİSTİK ULUSLARARASI TAŞIMACILIK DEPOLAMA DAĞITIM VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLLERİ: Av. ... - ...
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ölüm Sebebiyle Açılan)
BAŞVURU TARİHİ: 04.11.2022 - 07.11.2022 - 15.11.2022
İSTİNAFA GELİŞ TARİHİ : 07.04.2023
KARAR TARİHİ: 28.03.2024
YAZIM TARİHİ: 29.03.2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde, 01.02.2016 tarihinde ...'in kullanmakta olduğu ... plakalı ticari aracın teknik aksamında meydana gelen arıza sebebi ile aracın birden durması neticesinde aracın güvenli bölgeye alınmak istenmesi ile itilmesi esnasında arkadan gelen davalı ... tarafından kullanılan, davalı Mars Lojistik şirketinin işleteni olduğu ... plakalı çekicinin çektiği ... plakalı romörkün ... plakalı araca ve aracı itmekte olan ...'e çarpması çarpması neticesinde hastaneye kaldırıldığını ve sonrasında 18.08.2018 tarihinde vefat ettiğini, romörkun ve çekicinin davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığını, yaşanan kaza sebebiyle Körfez CBS tarafından başlatılan soruşturma sırasında kusura ilişkin bilirkişi raporunda davalı sürücünün asli kusurlu bulunduğunu, davacılardan ... ve ...'nın müteveffanın çocukları, ...'in gayriresmi eşi ve ...'in ise ... ile birlikte yaşayan annesi olduğunu, müteveffanın vefatının ailede telafisi imkansız yaralar açılmasına neden olduğunu beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik her bir davacı için 1.000,00 TL toplam 4.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile her bir davacı için 100.000,00 TL olmak üzere toplam 400.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde, kazaya karıştığı ifade edilen ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi tarafından ZMSS poliçesi ile sigortalandığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçedeki limitler ve sigorta araca atfedilecek kusur ile sınırlı olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... ve Mars Lojistik şirketi vekili cevap dilekçesinde, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müteveffanın kaza öncesinde durduğu esnasında aracını emniyet şeridine çekmemiş olması, kontrolsüz ve istem dışı bir duraklama söz konusu ise uyarıcı levhaları ön ve arkadaki araçları bilgilendirmek amacıyla kullanmış olması, durmakta iken ve aracı itelerken gerekli güvenlik önlemlerini almadan ve aracın uyarıcı ışıklarını yakmış olması gerektiğini, ancak önlemlerin alınmadığından asli kusurlu olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulü ile; davacı ... (...) için 158.419,94 TL, davacı ... için 2.691,80 TL, davacı ... için 6.191,45 TL ve davacı ... için 41.141,25 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla 05.04.2017 tarihinden, diğer davalılardan kaza tarihi olan 01.02.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline; davalı sigorta şirketine yönelik manevi tazminat isteminin reddine; her bir davacı için ayrı ayrı 20.000,00'er TL manevi tazminatın davalılar ... ve Mars Loj. Ulus. Taş. Dep. Dağ. Ve Tic. A.Ş'den kaza tarihi olan 01.02.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesi kararına karşı davacılar vekili, davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta A.Ş vekili ve davalılar ..., Mars Loj. Ulus. Taş. Dep. Dağ. Ve Tic. A.Ş vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde, meydana gelen trafik kazasında davacıların murisinin ölmesinin ailede telafisi imkansız yaralar açılmasına neden olduğunu, hayatlarının tamamen değiştiğini, yaşanan kaza sonrası başkalarının maddi desteğine muhtaç kalan ailenin, tedavi masrafları ile eğitim masraflarını karşılayamaz hale geldiğini, davacılardan ...'nin babasına bakabilmek için eğitimine ara vermek zorunda kaldığını, yapılan yargılama sonucunda davacılar lehine 20.000,00 TL'şer manevi tazminata hükmedilmesinin davacıların yaşadığı üzüntüyü bir nebze dahi gideremeyeceğini, manevi tazminatın zenginleşme aracı olmadığını, ancak bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesinin amaçlanması gerektiğini, mahkemenin gerekçeli kararında davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketine yönelik manevi tazminat istemin reddine karar vermiş ise de sigorta şirketinin de manevi tazminattan sorumluluğunun bulunduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının manevi tazminat yönünden kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalılar ... ve Mars Loj. Ulus. Taş. Dep. Dağ. Ve Tic. A.Ş vekili istinaf başvuru dilekçesinde, kazanın müteveffanın %100 kusuru nedeniyle meydana geldiğini, yerel mahkeme tarafından hükme esas alınan kusur raporunda davalılar yönünden yapılan kusur tespitlerinin hatalı olduğunu, ...'nın sevk ve idaresinde bulunan ve davalı şirkete ait ... plakalı çekici ile ve buna bağlı ... plakalı yarı-romörk sağ şeritte bulunan ve murise çarpma nedeni murisin kullandığı aracın arıza yapması nedeniyle otoyol üzerinde bulunan sığınma ceplerinden faydalanmamış olması, aracın ışıklarını yakmaması, kontrolsüz bir şekilde aracı park etmesi, gerekli önlemeleri almadan uyarıcı ve ışıklı levhalar kullanmaması, yasak olan yerde aracını durdurması ve durduğu esnada gerekli uyarıcı önlemleri almaması olduğunu, kazaya karışan ... plakalı aracın sürücüsü iddia ettiği gibi aracı arıza yaptığında, önüne ve arkasına uyarıcı levhalar koymuş olsa idi, davalı araç sürücüsünün olağan dışı bir durum olduğunu anlayıp kontrollü geçiş yapacağını ve bu kazanın hiç yaşanmayacağını, yerel mahkeme tarafından davalı şirketin sorumluluğuna ilişkin gerekçenin açıklanmadığını, müteveffanın tespit edilen ücreti ile esas alınan 1,46 kat sayı oranının hatalı olduğunu, müteveffa adına SGK'ya yapılmış iş kazası bildirimi olmadığı gibi iş kazası ölüm müracaatının olmadığını, dolayısıyla müteveffanın çalıştığı hususunun ispatlanamadığını, yerel mahkeme tarafından müteveffanın aktif çalışmasının 60 yaşına devam edeceğinin kabul edilerek aktif hesabı yapıldığını, ancak aktif dönem hesaplamasının emeklilik yaşına kadar hesaplanması gereken bir dönem olduğunu, bakiye ömür hesaplamasında TRH 2010 tablosunun dikkate alınmasının hatalı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplamaların net ücret üzerinden yapılmasına rağmen kat sayının brüt ücret üzerinden tespit edilmesinin hatalı olduğunu, davacılardan ...'nın müteveffanın nikahlı eşi olmadığından bu davacı açısından hüküm kurulmasının doğru olmadığını, faiz başlangıç tarihinin kaza olarak belirlenmesinin hatalı olduğunu, faiz başlangıç tarihinin kaza tarihi olarak talep edilebilmesi için davalıların temerrüde düşürüldüğünün ispatı gerektiğini, kazada kusuru bulunmayan davalılar aleyhine manevi tazminata hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davacıların murisinin içinde bulunduğu ... plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu, davacılardan ...'nın müteveffanın nikahlı eşi olmadığından bu davacı açısından hüküm kurulmasının doğru olmadığını, bilirkişi raporunda %1,65 teknik faiz yerine %0 teknik faiz ile progresif rant yöntemine göre hesaplama yapıldığını, kazanın 01.09.2019 tarihinde meydana geldiğini, yeni genel şartlar döneminde geçerli olan TRH 2010 %1,65 hesap tablosuyla hesaplamanın yapılması gerekirken TRH 2010 %0 teknik faiz hesap tablosu kullanıldığını, gerekçesinin ise Anayasa Mahkemesinin iptal kararının belirtildiğini, KTK md.90'ın iptali, hesaplama yönteminin değişmesi için gerekçe olmadığını, dava konusu olayın iş kazası olduğunun tespiti ile, SGK'dan davacının geride kalanlarına bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin sorulması gerektiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Dava, trafik kazasında ölüm sebebiyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Somut olayda, 01.12.2016 tarihinde, davacıların eşi/babası/oğlu ...'e, davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısı oldukları aracın çarpması sonucunda, ... 18.08.2016 tarihinde vefat etmiştir.
Davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi vekilinin istinaf dilekçesinin incelenmesinde;
Davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi vekiline, gerekçeli kararın 30.10.2022 tarihinde tebliğ edilmesine karşın, davalı sigorta şirketi vekilinin kararı 15.11.2022 tarihinde iki haftalık yasal süre geçtikten sonra istinaf ettiği, bu nedenle istinaf dilekçesinin süreden reddi gerektiği; her ne kadar davalı sigorta şirketi vekili karşı istinaf dilekçesi olarak dilekçesini nitelendirmiş ise de, davacılar vekilinin yalnızca manevi tazminat yönünden istinafa başvurduğu, bu durumda davalı sigorta şirketinin de katılma yoluyla yalnızca manevi tazminat yönünden istinaf başvurusu yapabileceği, istinaf dilekçesinde ise destekten yoksun kalma tazminatına yönelik istinaf isteminde bulunulduğu anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf dilekçesinin usulden reddi gerekmiştir.
Davalılar ... ve Mars Loj. Ulus. Taş. Dep. Dağ. Ve Tic. A.Ş vekilinin davacılardan ... ve ...'e yönelik istinaf itirazlarının incelenmesinde;
6100 sayılı HMK'nın 6763 sayılı Kanun ile değişik 341/2 maddesinde "Miktar veya değeri üç bin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir." (Ek cümle: 24/11/2016-6763/41 md.), 341/4 maddesinde "Alacağın tamamının dava edilmiş olması durumunda, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü üç bin Türk Lirasını geçmeyen taraf, istinaf yoluna başvuramaz." hükümlerine yer verilmiştir. Maddedeki değerler, 6763 Sayılı Kanunun 47. maddesi uyarınca yeniden değerleme oranlarına göre arttırılmış ve karar tarihi olan 2022 yılı için 8.000,00 TL olmuştur.
İncelenen dosyada; mahkemece davacı ... için 2.691,80 TL ve davacı ... için 6.191,45 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedildiği, davacılar lehine hükmedilen maddi tazminat miktarlarının genel hukuk mahkemeleri için karar tarihi olan 2022 yılı itibarıyla kesinlik sınırı altında kaldığı anlaşıldığından istinaf olunan karar davalı taraf yönünden kesindir.
İstinaf olunan karar davalı taraf yönünden kesin olduğundan davalılar ... ve Mars Loj. Ulus. Taş. Dep. Dağ. Ve Tic. A.Ş vekilinin davacılar ... ve ... yönünden istinaf başvurusunun HMK 341/2 ve 352. maddeleri gereğince usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacılar vekilinin ve davalılar ... ve Mars Loj. Ulus. Taş. Dep. Dağ. Ve Tic. A.Ş vekilinin diğer istinaf itirazlarının incelenmesinde;
Kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağında hem davacıların desteğine hem de davalı sürücüye kural ihlali verilmiştir. Mahkemece Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan kusur raporunda da kazaya dair ceza dosyasında alınan raporlar değerlendirilmiş ve sonuçta davacıların desteğinin %80, davalı sürücünün %20 kusurlu olduğu belirtilmiştir. Mahkemece hükme esas alınan rapordaki kusur oranları oluşa uygun bulunduğundan davalılar ..., Mars Loj. Ulus. Taş. Dep. Dağ. Ve Tic. A.Ş vekilinin kusura yönelik istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.
Davacılardan ... ile destek ...'ın kaza tarihinden önce resmi olarak boşanmalarına karşın boşanma sonrasında birlikte yaşamaya devam ettiklerinin tanık anlatımlarıyla ispatlanmasına göre anılan davacı lehine destek tazminatına hükmedilmesi yerindedir. Davalılar ... , Mars Loj. Ulus. Taş. Dep. Dağ. Ve Tic. A.Ş vekilinin bu husustaki istinaf isteminin reddi gerekmiştir.
Mahkemece alınan aktüer raporun TRH2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemine göre usulüne uygun şekilde düzenlenmesi, bakiye ömürlerin ve destek paylarının doğru alınması, davacıların desteğinin gelirinin Tüik verileri esas alınarak brüt asgari ücrete oranlanması, yerinde olduğundan davalılar ... ve Mars Loj. Ulus. Taş. Dep. Dağ. Ve Tic. A.Ş vekilinin aktüer hesaplamaya yönelik istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.
6098 sayılı TBK'nun 56/2 maddesi uyarınca ölüm halinde ölenin yakınları manevi tazminat adı altında bir miktar para ödetilmesini isteyebilir. Hakimin, özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bu tutar adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan, özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. Somut olayda; olay tarihi, olayın oluş şekli, kusur durumu, desteğin yaşı, tarafların sosyal ekonomik durumları ve yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde davacılar yararına hükmedilen manevi tazminatların olaya uygun düştüğü kanaatine ulaşılmış ve davacılar vekili ile davalılar ... ve Mars Loj. Ulus. Taş. Dep. Dağ. Ve Tic. A.Ş vekilinin manevi tazminata ilişkin istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.
Davalı sigorta şirketi kazaya karışan aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olması ve ZMMS genel şartlarına göre manevi tazminatın bu sigorta kapsamında bulunmaması nedeniyle mahkemece anılan davalı yönünden manevi tazminat talebinin reddi doğrudur. Davacılar vekilinin bu husustaki istinaf isteminin de reddi gerekmiştir.
Yine, haksız fiil tarihi itibariyle davalı sürücü ve işletenin temerrüdünün oluşması nedeniyle tüm tazminatlara kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesinin, yine davalı Mars Loj. Ulus. Taş. Dep. Dağ ve Tic. A.Ş ye ait aracın ticari nitelikte olması nedeniyle de avans faize hükmedilmesinin yerinde olduğu anlaşıldığından davalılar ... ve Mars Loj. Ulus. Taş. Dep. Dağ. Ve Tic. A.Ş vekilinin bu hususlardaki istinaf istemlerinin de reddi gerekmiştir.
Dairemizce ilk derece mahkemesinin kararı hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk yönünden incelenmiş olup, kararda esası etkileyen bir usul hatası bulunmadığı, vakıa tespitlerinin tam ve doğru olarak yapıldığı, maddi hukuk normlarının doğru olarak uygulandığı, delillerin değerlendirilmesinde de usule aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davalılar ... ve Mars Loj. Ulus. Taş. Dep. Dağ. ve Tic. A.Ş vekilinin davacılar ... ve ... yönünden istinaf başvurusunun HMK 341/2 ve 352. maddeleri gereğince usulden reddine, davacılar vekilinin ve davalılar ... ve Mars Loj. Ulus. Taş. Dep. Dağ. Ve Tic. A.Ş vekilinin diğer istinaf başvurularının HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine; davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi vekilinin istinaf dilekçesinin usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacılar ... ve ... bakımından Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 14.09.2022 tarih ve 2018/248 esas, 2022/483 karar sayılı kararı kesin olduğundan davalılar ... ve Mars Lojistik Uluslararası Taşımacılık Depolama Dağıtım ve Tic. A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 346/1 ve 352 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,
2-Davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun USULDEN REDDİNE,
3-Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 14.09.2022 tarih ve 2018/248 esas, 2022/483 karar sayılı kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince davalılar ... ve Mars Lojistik Uluslararası Taşımacılık Depolama Dağıtım ve Tic. A.Ş vekilinin davacılar ... ve ...'e yönelik istinaf başvurusu ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
4-Yürürlükteki Yargı Harçları Tarifesi gereğince davacılardan alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 395,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 32,60 TL harcın davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
5-Yürürlükteki Yargı Harçları Tarifesi gereğince davalılar ... ve Mars Lojistik Uluslararası Taşımacılık Depolama Dağıtım ve Tic. A.Ş den alınması gereken 19.703,63 TL harçtan peşin alınan (4.925,91+80,70+4.925,91+80,70) TL'nin mahsubu ile 9.690,41 TL harcın anılan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
6-Davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta A.Ş tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde iadesine,
7-Tarafların istinaf başvurusu için yaptığı giderlerin üzerlerinde bırakılmasına, kullanılmayan istinaf avansının yatıranlara iadesine,
8-Karar tebliği, harç ve avans iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 28.03.2024
Başkan ...
e-imzalıdır
*Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
*İşbu evrak 5070 sayılı Kanunun 5. Maddesi gereğince Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır*