T.C. SAKARYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/56 - 2025/234
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2024/56
KARAR NO : 2025/234
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :... (...)
ÜYE :... (...)
ÜYE :... (...)
KATİP :... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 10.10.2023
NUMARASI : 2022/821 Esas - 2023/548 Karar
İSTİNAF YOLUNA
BAŞVURAN DAVALI : ......
VEKİLİ : Av....
İSTİNAF YOLUNA
BAŞVURAN DAVALI : ......
VEKİLİ : Av. ...........
DAVALI : QUİCK SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ : Av. ..............
DAVACILAR : 1-... -..........
2-... - ..........
3-... - ..........
4-... -...........
VEKİLİ : Av. ...- [15456-54864-30717] UETS
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
BAŞVURU TARİHİ : 06.11.2023-09.11.2023
İSTİNAFA GELİŞ TARİHİ : 09.01.2024
KARAR TARİHİ : 06.02.2025
YAZIM TARİHİ : 06.02.2025
İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve Dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın Dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; 11.07.2022 tarihinde 21:30 sularında mülkiyeti davalı ...'e ait diğer davalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın kaza mahallinde bisikletiyle seyir halinde olan davacıların murisi ...'e çarpması sonucu vefat ettiğini, kazaya yönelik Sapanca CBS 'nin 2022/ 1368 soruşturma sayılı dosyasının bulunduğunu, kaza anında davalı sürücünün alkollü olduğunu ve kazanın oluşumunda %100 kusurunun bulunduğunu beyanla, fazlaya ilişkin istemler saklı kalmak ve sigorta şirketi maddi tazminattan poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olmak üzere, desteğin ölümü nedeniyle desteğin eşi ... için 50.000,00 TL, çocukları ... için 30.000,00 TL, ... için 19.000,00 TL, ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının ve davacıların her biri için 150.000,00 TL olmak üzere toplam 600.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi 11.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde; kaza tarihindeki poliçe limitinin 430.000,00TL olduğunu, davacı ... ve...'ın reşit olmaları sebebiyle destek tazminatına hak kazanamayacaklarını, davacı eşin yeniden evlenme olasılığının gözetilmesi , kusurun ATK raporu ile tespiti, yapılacak tazminat hesaplamasının mevzuatına uygun biçimde yapılması varsa elde edilen gelirlerin mahsubu ve destek olgusunun ispatlanması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde; kazanın oluşumunda davalı aracın kusurunun bulunmadığını, diğer davalı sürücünün olay yerini terketmediğini, davacının bisikletinin arka kısmında ayırt edici özelllik bulunmadığını, yine diğer davalı ... ...'in davalının arkadaş olduğunu, ancak kazaya karışan aracın davalının rızası dışında alarak kullanması sebebiyle kendisinin sorumluluğunun bulunmadığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... ..., yargılama aşamalarında davanın reddini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesi tarafından maddi tazminat talebi bakımından sulh nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat talebinin kabulü ile, her bir davacı için ayrı ayrı 150.000,00 TL manevi tazminatın kazanın meydana geldiği 12.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Güllü ve ... ...’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine" karar verilmiştir.
Yerel mahkemenin bu kararına karşı davalı ... ... vekili ve davalı ... ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Davalı ... ... vekili istinaf dilekçesinde; ilgili mahkeme kararında cevap dilekçesinde ve bilirkişi raporunda ki taleplerinin somut olarak değerlendirilmediğini, hükme esas olarak açıklayıcı bir izahata kavuşturulmadığını, hem hukuk mahkeme kararında ki hem de ceza mahkeme dosyasına göre verilen bilirkişi raporunun ve kusur oranının hatalı olduğunu, maktulün bisikletinde ayırt edici bir ışık bulunmadığını, maktul trafik yönetmeliğine göre bisiklet sürerken takması gereken kask ve koruyucu maddeleri takmadığını, maktulün yaşının 62 olduğunu, kalp hastası ve ciddi psikolojik ilaçlar kullandığı düşünüldüğünde korumasız bir şekilde gece vakti yolun ortasında bisiklet sürmesinin de maktulün kusurunu açıkça gösterdiğini, ölümün tamamen ... ...'in çarpması sonucunda mı yoksa kalp rahatsızlığı olan maktulün bu rahatsızlıktan dolayı mı vefat ettiğini tam olarak gösterir bir delil elde edilemediğini, kusur oranını kabul etmediğini, bunlar gözetilmeksizin davalı sigorta şirketi ile yüksek tutarda anlaşma yapıldığını ve eksik incelemeyle karar verildiğini, sürücü ... ...'in aracın anahtarını üzerindeyken izinsiz aldığını, bu nedenle kendisinin sorumlu olmayacağını, istenilen tutarın fahiş olduğunu beyanla, yerel mahkeme hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı ... ... vekili istinaf dilekçesinde; dosyada kusur raporu alınmadığını, ceza dosyasındaki kusur raporları esas alınmış ise de oranlarına yönelik rapor alınmadan karar verildiğini, hükmedilen manevi tazminatın somut olaya uygun düşmediğini beyanla, yerel mahkeme hükmünün kaldırılmasını istemiştir.
Dava, trafik kazasında ölüm nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir.
Olay tarihi 12.07.2022 tarihinde davalı ...'e ait ... plakalı aracın davalı ...'in sevk ve idaresinde iken kaza mahallinde bisikleti ile seyir halinde olan davacıların desteği ...'e çarpması sonucu desteğin hayatını kaybettiği anlaşılmaktadır.
Kazaya ilişkin Sapanca ASCM'nin 2023/74 esas sayılı dava dosyasında, davalı sürücünün asli ve tam kusurlu olduğu esası benimsenerek ve adı geçenin kaza anında alkollü olması nedeniyle bilinçli taksir hükümleri de uygulanmak suretiyle müsnet taksirle bir kişinin ölümüne neden olmak suçundan verilen hapis cezasına ilişkin hükmün Sakarya BAM 3.CD'nin 2023/1595 Karar sayılı ve 07.06.2023 tarihli ilamı ile kesinleştiği anlaşılmaktadır.
6098 Sayılı TBK'nın 74. maddesi gereğince ceza mahkemesince yapılan kusur tespiti hukuk hakimi bakımından bağlayıcı değilse de, bu durum ceza mahkemesi dosyasının delil olma niteliğini değiştirmemektedir. Ayrıca hukuk hakiminin buradaki bağımsızlığı sınırsız değildir, ceza mahkemesince fiilin hukuka aykırılığına yönelik kesinleşen maddi olgular hukuk hakimi bakımından da bağlayıcı olup, taraflar yönünden de kesin delil niteliği taşımaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, bahsi geçen ceza yargılamasında alınan trafik bilirkişisi raporları, kaza tespit tutanağı ve İstanbul ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan kusur raporları uyumlu olup, anılan ceza dava dosyasında belirlen kusur tespitine itibarla, davalı sürücünün kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğu esası benimsenerek hüküm tesisi uygundur.
6098 sayılı TBK'nun 56/2 maddesi uyarınca; ölüm halinde ölenin yakınları manevi tazminat adı altında bir miktar para ödetilmesini isteyebilir. Hakimin, özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bu tutar adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan, özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
Bu çerçevede somut olayda; kazanın oluş şekli, tarihi, kusur durumu, paranın alım gücü, tarafların şahsi ve sosyal durumu ve meydana gelen zararın ağırlığı ile yukarıdaki ilkeler birlikte gözetildiğinde davacılar yararına hükmedilen manevi tazminat miktarlarının somut olaya ve hakkaniyete uygun olduğu anlaşılmakla, davalı ... ve ... vekillerinin hükmedilen manevi tazminatın miktarına ilişkin yerinde görülmeyen istinaf sebeplerinin reddi gerekir.
Davalı ... ... vekilinin destek tazminatına ilişkin istinaf sebeplerinin incelemesinde ise;
Davadan feragat 6100 sayılı HMK'nın 307. vd maddelerinde düzenlenmiş olup, buna göre "Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir.
Feragat ve kabul, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır. Feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir... Kısmen feragat veya kabulde, feragat edilen veya kabul edilen kısmın, dilekçede yahut tutanakta açıkça gösterilmesi gerekir....Feragat ve kabul, kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Feragat veya kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir" şeklinde düzenlenmiştir.
Dosyadaki bilgi ve belgelere göre davacılar ile davalı ZMMS sigorta şirketi arasında 22.08.2023 tarihli "sulh, ibraname ve feragatname" başlıklı protokol tanzim edildiği, anılan protokole göre davalı sigorta şirketi tarafından davacı eş ... için 550.000 TL, davacı çocuk ... için ise 150.000 TL ile belgede yazılı yargılama vekalet ve yargılama ücreti ödenmesi durumunda davacıların işbu maddi tazminata ilişkin açılan davadan davalı sigorta şirketi, sigortalı ve sürücüye karşı açılan davadan feragat edileceğinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Anılan belgeye istinaden tüm davalılar bakımından maddi tazminata ilişkin davadan feragat edildiğine yönelik davacı vekilinin 24.08.2023 tarihli dilekçesi gözetilerek maddi tazminat yönünden talebin feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde hüküm tesisi hatalı olup, davalı ... ... vekilinin bu yöne temas eden istinaf talebi yerinde bulunarak kabul edilmiştir.
Kabule göre de, davacıların adli yardımdan yararlandırılmaları nedeniyle suç üstü ödeneğinden yapılan giderlerin davacıların feragatinin hükmün özünden feragat niteliğinde olmadığı gözetilerek davalılardan tahsiline karar verilmesi gerekirken infaz kabiliyeti olmayacak biçimde davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesi de hatalı bulunmuştur. Ancak istinaf edenin sıfatı gözetilerek anılan giderlerin davacılardan tahsiline karar vermek gerekmiştir.
İlk derece mahkemesi tarafından maddi tazminata ilişkin davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmemesi ve suç üstü ödeneğinden yapılan giderlerin davalılardan tahsiline karar verilmemesi hatalı bulunmuş ise de: anılan hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden; HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince davalı ... ... vekilinin istinaf başvurusu kabul edilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve Dairemizce yeniden hüküm kurularak maddi tazminata ilişkin davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiş, hükmün bütünlüğünün bozulmaması adına manevi tazminata ilişkin hükümler muhafaza edilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-A)Davalılar ... ... ve davalı ... ... vekilinin manevi tazminat hükmüne yönelik istinaf başvurularının HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
B)Yürürlükteki Yargı Harçları tarifesi uyarınca alınması gereken 40.986,00 TL istinaf nispi ilam harcından peşin alınan 10.246,50 TL'nin mahsubu ile bakiye 30.739,50 TL harcın davalı ... ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,
C)Yürürlükteki Yargı Harçları tarifesi uyarınca alınması gereken 40.986,00 TL istinaf nispi ilam harcından peşin alınan 13.235,06 TL'nin mahsubu ile bakiye 27.750,94 TL harcın davalı ... ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,
2- Davalı ... ... vekilinin maddi tazminata yönelik istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 10.10.2023 tarih ve 2022/821 Esas- 2023/548 sayılı kararının HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
3-HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulması gerektiğinden,
MADDİ TAZMİNAT TALEBİ BAKIMINDAN
A) Davanın feragat nedeniyle REDDİNE,
B) Alınması gereken 615,40 TL maktu ilam harcının 2/3'ü olan 410,27 TL harçtan peşin alınan 1.707,75 TL'nin mahsubu ile fazla alınan 1.297,48 TL harcın talebi halinde karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
C) Taraflar birbirlerinden vekalet ücreti ve yargılama gideri talep etmediklerinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
D) Adli yardım kararı nedeniyle suçüstü ödeneğinden karşılanan 2.250,00 TL bilirkişi ücreti, 745,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 2.995,50 TL yargılama giderinin istinaf edenin sıfatı gözetilerek davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
E) Suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.560,00 TL arabulucu ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
MANEVİ TAZMİNAT TALEBİ BAKIMINDAN ;
A) Manevi tazminat talebinin KABULÜ İLE;
-150.000,00 TL manevi tazminatın kazanın meydana geldiği tarih olan 12.07.2022 tarihinden itibren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ... ve ... ...’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’ye verilmesine,
-150.000,00 TL manevi tazminatın kazanın meydana geldiği tarih olan 12.07.2022 tarihinden itibren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ... ve ... ...’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’a verilmesine,
-150.000,00 TL manevi tazminatın kazanın meydana geldiği tarih olan 12.07.2022 tarihinden itibren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ... ve ... ...’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’ye verilmesine,
-150.000,00 TL manevi tazminatın kazanın meydana geldiği tarih olan 12.07.2022 tarihinden itibren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ... ve ... ...’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’ye verilmesine,
B) Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 40.986,00-TL harçtan peşin olarak alınan 10.246,50-TL (maddi tazminat talebi için alınması gereken harç düşüldükten sonra) harç düşüldükten sonra kalan 30.739,50-TL harcın davalılar ... ... ve ... ...’den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
C) Davalılar tarafından karşılanan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
D) Davacıların manevi tazminat talepli davalarının birbirinden bağımsız ayrı davalar olduğu gözetilerek;
a)Davacı ...davada vekil ile temsil edildiğinden, hükmolunan manevi tazminat miktarı üzerinden yürürlükteki A.A.Ü.T uyarınca belirlenen 24.000,00 -TL vekalet ücretinin davalılar ... ... ve ... ...’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ye ödenmesine
b)Davacı ... davada vekil ile temsil edildiğinden, hükmolunan manevi tazminat miktarı üzerinden yürürlükteki A.A.Ü.T uyarınca belirlenen 24.000,00 -TL vekalet ücretinin davalılar ... ... ve ... ...’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a ödenmesine
c)Davacı ... davada vekil ile temsil edildiğinden, hükmolunan manevi tazminat miktarı üzerinden yürürlükteki A.A.Ü.T uyarınca belirlenen 24.000,00 -TL vekalet ücretinin davalılar ... ... ve ... ...’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ye ödenmesine
d)Davacı ... davada vekil ile temsil edildiğinden, hükmolunan manevi tazminat miktarı üzerinden yürürlükteki A.A.Ü.T uyarınca belirlenen 24.000,00 -TL vekalet ücretinin davalılar ... ... ve ... ...’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ye ödenmesine
E)-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,
4- Davalı ... ... tarafından yatırılan 2.988,56 TL istinaf ilam harcının talebi halinde iadesine,
5- Davalı ... ... tarafından istinaf gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6- İlk Derece Mahkemesince yazılan 12.12.2023 tarih 2023/434 sayılı harç tahsil müzekkeresinin işlemsiz olarak iadesinin istenmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361/1 maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde dairemize dilekçe vermek suretiyle Yargıtay'da temyizi kabil olmak üzere oybirliği ile karar verildi.06.02.2025
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır
*İşbu evrak 5070 sayılı Kanunun 5. Maddesi gereğince Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır*