T.C. SAKARYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1655 - 2024/2103
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/1655
KARAR NO : 2024/2103
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ...(...)
ÜYE : ...(...)
ÜYE : ...(...)
KATİP : ...(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 17.07.2023
NUMARASI : 2022/447 Esas - 2023/794 Karar
İSTİNAF YOLUNA
BAŞVURAN DAVACILAR : ...
: ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
DAVALI : ...
VASİ : ...
DAVALI : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI - [35756-86579-39351] UETS
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : NEOVA KATILIM SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ
[25969-44563-18671] UETS
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVALI : ÖZHANLI TURİZM İNŞAAT GIDA OTOMOTİV SANAYİ VE TİCARET LTD ŞTİ - [25959-50336-51315] UETS
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
BAŞVURU TARİHİ : 15.05.2023
İSTİNAFA GELİŞ TARİHİ : 17.10.2023
KARAR TARİHİ : 06.12.2024
YAZIM TARİHİ : 06.12.2024
İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve Dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın Dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı ve başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde; 09.11.2021 tarihinde davalı ... sevk idaresinde bulunan ... plaka sayılı servis aracı ile Emlak Konut Lisesi'nden almış olduğu öğrencileri evlerine bırakmak için seyir halindeyken araçta yolcu olarak bulunan davacılardan ... ve ...'in oğlu ...'nın hayatını kaybettiğini, anılan kazanın oluşumunda başta sürücü olmak üzere diğer tüm davalıların sorumluluklarının bulunduğunu, bu hususun Gebze Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde yürütülmekte olan 2021/27321 nolu soruşturma dosyası ile doğrulandığını, davalı araç sürücüsü kadar aracın ve şoförünün mevzuatta belirtilen şartları taşımaması nedeniyle davalı taşımacı firma, davalı araç maliki ve işleteni ile birlikte davalı T.C. Milli Eğitim Bakanlığının da taşıyan sıfatıyla sorumlu olduğunu, taraflarınca mezkur kazaya ilişkin olarak Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/270 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, davalı sigorta şirketine 22.11.2021 tarihinde müvekkillerin destekten yoksun kalma tazminatı alacaklarının ödenmesi için başvuru yapıldığını, başvuru akabinde sigorta şirketi tarafından 31.12.2021 tarihinde ... Akıllı için 120.069,00-TL, ... Akıllı için 110.630,00-TL olmak üzere toplamda 230.699,00-TL ödeme yapıldığını, ancak müvekkillerin zararlarının yapılan ödemelerden çok daha fazla olması sebebiyle davalı sigorta şirketine bakiye destekten yoksun kalma tazminatının tahsili için 10.01.2022 tarihli dilekçesi ile başvurulmuş olup karşı tarafça verilen cevapta 31.12.2021 tarihinde tazminat ödemelerinin yapıldığı bu sebeple ek herhangi bir ödeme yapılmayacağı belirtilerek başvurusunun haksız olarak sonuçlandırıldığını beyanla, davacı ... Akıllı için 10.000,00 TL ve davacı ... Akıllı için 10.000,00 TL olmak üzere şimdilik toplamda 20.000,00 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatının davalı Neova Katılım Sigorta A.ş. bakımından kazanın sigorta şirketine ihbar tarihinden itibaren 8 iş günü sonra işlemeye başlayacak, diğer davalılar bakımından ise olay tarihi olan 09.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile mümkün olmaması halinde yasal faiz ile birlikte davalı Neova Katılım Sigorta A.Ş.'den poliçe teminat limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Neova Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacılara ödenen tazminatların dikkate alınması ve garame paylaşım usulüne göre bakiye poliçe limiti üzerinden mahsup edilmesi gerektiğini, davacılar tarafından destekten yoksun kalma sebebiyle şirketlerine yapılan başvuru sonucunda ........... numaralı hasar dosyası açıldığını, alınan uzman görüşü sonrasında tespit edilen sigortalısı araç sürücüsünün kusuru ve müteveffanın kaza tarihindeki gelir durumuna göre davacılar için babaya 110.629,93-TL anneye 120.069,18 TL, toplamda 230.699,00-TL tazminat hesaplanarak bu tutarın davacılara 31.12.2021 tarihinde ödendiğini, kaza tarihi itibariyle ZMMS sigortası poliçe teminat limitinin 430.00,00 TL olduğunu, şirket tarafından yapılan ödemeler mahsup edildiğinde davaya konu trafik kazası açısından bakiye poliçe teminatının 199.301,00 TL olduğunu, davacı ile müvekkil sigorta şirketi arasında herhangi bir ticari iş ilişkisi de bulunmadığından sigorta poliçesinden kaynaklanan uyuşmazlığa yasal faiz işletilmesi ve faizin en erken dava tarihinden başlatılması gerektiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde; kazanın oluşumunda müvekkili idareye atfı kabil kusur bulunmadığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; davacıların zararının sigorta şirketi tarafından karşılandığını, bakiye bir alacağın kalmadığını, davacılara yapılan ödeme ibraname niteliğinde olduğundan olası tazminat hesabında gerçek zararın kaza tarihinde gelire göre hesaplanması gerektiğini, davalıların sorumluluğunun araç sahibi olmaları nedeniyle olduğunu, gerçekleşen kazada davalılara atfedilen kusur ve illiyet bağı bulunmadığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar Özhanlı Turizm ve ... cevap dilekçesi sunmadıklarından davanın reddini talep etmiş sayılmışlardır.
İlk derece mahkemesi tarafından "davalılardan Milli Eğitim Bakanlığı aleyhine açılan davanın 6100 Sayılı HMK'nın 114/1-d ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine, davacı ... Akıllı tarafından diğer davalılar aleyhine açılan maddi tazminat davasının kabulüne, 420.496,67 TL maddi tazminatın, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı neova katılım sigorta anonim şirketi'nin garameten paylaştırma sonucu kalan 82.901,50 TL poliçe limitiyle sorumlu tutulmasına, hükmedilen maddi tazminata davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 06.12.2021 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 09.11.2021 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine, davacı ... Akıllı tarafından diğer davalılar aleyhine açılan maddi tazminat davasının kabulüne, 530.604,53 TL maddi tazminatın, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı neova katılım sigorta anonim şirketi'nin garameten paylaştırma sonucu kalan 116.399,38 TL poliçe limitiyle sorumlu tutulmasına, hükmedilen maddi tazminata davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 06.12.2021 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 09.11.2021 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine" karar verilmiştir.
Yerel mahkemenin bu kararına karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mevzuat ve sözleşme hükümlerine göre davalı MEB'in taşıyan sıfatının ve diğer davalılar gibi müteselsil sorumluluğunun bulunduğunu, tazminat hesabında Temmuz ayında yapılan asgari ücret artışının dikkate alınması gerektiğini beyanla, bu davalıya ilişkin mahkemece verilen red hükmünün kaldırılmasını ve güncel asgari ücrete göre yeniden hesap yapılarak tüm davalılar yönünden hüküm kurulmasını istemiştir.
Dava, trafik kazasında ölüm sebebiyle açılan bakiye destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Bu kapsamda, 09.11.2021 tarihinde davalı ... idaresindeki okul servis aracı Emlak Konutları Anadolu Lisesi öğrencilerini taşımakta iken meydana gelen trafik kazası neticesinde davacıların oğlu ...'nın vefat etmesi nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenmeyen bakiye destekten yoksun kalma tazminatı istenmektedir.
İlçe Müdürlüğü tarafından verilen yanıta ekli evrak incelendiğinde, 06.10.2020 tarihli "Taşımacıyı Tespit Komisyon Kararı" ile 2020-2021 yılı eğitim öğretim döneminde Emlak Konutları Anadolu Lisesinin öğrenci servisi taşımasının davalılardan Özhanlı Turizm şirketine verildiği, yine Emlak Konutları Anadolu Lisesi ile davalılardan Özhanlı şirketi arasında 2021-2022 yılı için 31.08.2021 tarihli taşıma sözleşmesi imzalandığı, Mahkemece ise, davalılardan ...’in sürücü, ... ve ...’in adam çalıştıran, Özhanlı Turizm şirketinin işleten, diğer davalı sigorta şirketin ise ZMMS sigortacısı olduğu kabul edilerek bu davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarından bahisle davanın kabulüne, davalı Milli Eğitim Bakanlığı yönünden ise işleten sıfatı bulunmadığından reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Dairemizce istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre, bir motorlu aracın işletilmesinden doğan zarardan işletenin sorumlu olduğu, Milli Eğitim Bakanlığı Taşımalı İlköğretim Yönetmeliği 14/j maddesine göre "taşıma işini yüklenenlerin ve taşıt sürücülerinin İçişleri Bakanlığı Okul Servis Araçları Hizmet Yönetmeliğine uygunluğunun ve sözleşme yükümlerinin uygulanıp uygulanmadığını günlük olarak kontrol etmek, varsa aksaklıkların giderilmesi için önlemleri almak ve Milli Eğitim Müdürlüğüne bildirmek" şeklindeki yükümlülüğün davalı MEB'e bağlı okul idaresine ait olduğu, davalı kurumun anılan kazanın meydana gelişinde denetim görevinin yerine getirilmemesi nedeniyle oluşan zarardan sürücü ve diğer davalılarla birlikte müştereken ve müteselsilen kusursuz sorumluluğunun bulunduğu, kaza esnasında servis aracında yolcu olarak bulunan müteveffanın kazanın meydana gelmesinde bir kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla, davalı MEB'in diğer davalılarla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna hükmedilmesi gerekirken davanın davalı MEB yönünden usulden reddine karar verilmesi hatalı olduğundan davacı vekilinin bu hususa ilişkin istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.
Mahkemece, hükme en yakın tarihteki asgari ücrete göre hesaplama yapılan bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm tesisinde ise isabetsizlik bulunmamaktadır.
İlk derece mahkemesinin davalı Milli Eğitim Bakanlığı'nın işleten sıfatı bulunmadığı gerekçesiyle verdiği usulden ret kararı hatalı bulunmuş ise de; bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden; HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, davacılar vekilinin istinaf başvurusu kabul edilerek ilk derece mahkemesi kararının davalı Milli Eğitim Bakanlığı yönünden kaldırılmasına karar verilmiş ve hükmedilen tazminatlar ve fer'ilerinden davalı Milli Eğitim Bakanlığı da sorumlu tutulmak suretiyle Dairemizce yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 17.07.2023 tarih ve 2022/447 Esas, 2023/794 Karar sayılı kararının HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulması gerektiğinden,
A-Davacı ... Akıllı'nın maddi tazminat davasının KABULÜNE, 420.496,67-TL maddi tazminatın, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı Neova Katılım Sigorta Anonim Şirketi'nin garameten paylaştırma sonucu kalan 82.901,50-TL poliçe limitiyle sorumlu tutulmasına) hükmedilen maddi tazminata davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 06/12/2021 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 09/11/2021 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine,
B-Davacı ... Akıllı'nın maddi tazminat davasının KABULÜNE, 530.604,53-TL maddi tazminatın, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine (davalı Neova Katılım Sigorta Anonim Şirketi'nin garameten paylaştırma sonucu kalan 116.399,38-TL poliçe limitiyle sorumlu tutulmasına) hükmedilen maddi tazminata davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 06/12/2021 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 09/11/2021 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine,
C-Alınması gereken 64.969,72.-TL harçtan peşin alınan 80,70.-TL ve 3.180,18-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 64.524,15.-TL karar ve ilam harcının (davalı sigorta şirketi 13.550,07 TL lik kısmından sorumlu olmak kaydıyla) davalı MEB harçtan muaf olmakla MEB dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye irat kaydına,
D-Dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine ilişkin 1.640,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalı Neova Katılım Sigorta A.Ş'den tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
E-Davacılar tarafından yatırılan 80,70.-TL başvurma harcı, 80,70.-TL peşin harç ve 3.180,18.-TL tamamlama harcının MEB dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
F-Davacılar tarafından yapılan 474,25 TL tebligat ve müzekkere gideri, 1.000,00 TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 1.474,25.-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
G-Davacı ... Akıllı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 61.869,53.-TL vekalet ücretinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... Akıllı'ya verilmesine,
H-Davacı ... Akıllı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 76.366,50.-TL vekalet ücretinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... Akıllı'ya verilmesine,
İ-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının ayrı ayrı yatıranlara İADESİNE,
3- Davacılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının talepleri halinde yatırana iadesine
4- İlk Derece mahkemesince yazılan 27.09.2023 tarih 2023/619-620-621 sayılı harç tahsil müzekkerelerinin işlemsiz olarak iadesinin istenmesine,
5-Davacılar tarafından yapılan 747,00 TL istinaf giderinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK.361/1-a maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde dairemize dilekçe vermek suretiyle Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 06.12.2024
Başkan ...
e imzalıdır
Üye ...
e imzalıdır
*Üye ...
e imzalıdır
Katip ...
e imzalıdır
*İşbu evrak 5070 sayılı Kanunun 5. Maddesi gereğince Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır*