T.C. SAKARYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1659 - 2024/2104
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/1659
KARAR NO : 2024/2104
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 20.06.2023
NUMARASI : 2022/448 Esas - 2023/682 Karar
İSTİNAF YOLUNA
BAŞVURAN DAVACILAR : ...
...
VEKİLLERİ : Av. ...
DAVALI : ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VASİ : ...
DAVALI : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI - [35756-86579-39351] UETS
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : NEOVA KATILIM SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ -
[25969-44563-18671] UETS
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVALI : ÖZHANLI TURİZM İNŞAAT GIDA OTOMOTİV SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. - [25959-50336-51315] UETS
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle)
BAŞVURU TARİHİ : 04.09.2023-15.05.2023
İSTİNAFA GELİŞ TARİHİ : 17.10.2023
KARAR TARİHİ : 06.12.2024
YAZIM TARİHİ : 06.12.2024
İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve Dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın Dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı ve başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... sevk idaresinde bulunan ... plaka sayılı okul servis aracı ile .......... Lisesi'nden almış olduğu öğrencileri evlerine bırakmak için seyir halindeyken yaptığı kaza neticesinde araçta yolcu olarak bulunan davacılardan ... ve ...'nin kızı ...'ün hayatını kaybettiğini, anılan kazanın oluşumunda davalı sürücü başta olmak üzere, aracın bakımını yaptırmayan, mevzuatında öngörülen denetimleri yerine getirmeyen tüm davalıların asli ve tam kusurlu olduğunu, bu hususun Gebze Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde yürütülmekte olan 2021/27321 nolu soruşturma dosyasında tespit edildiğini ve taraflarınca mezkur kazaya ilişkin olarak Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/270 E sayılı dosyası ile davalılara karşı manevi tazminat davasının da açıldığını, kazaya ilişkin sigorta şirketine başvuruları neticesinde 29.12.2021 tarihinde ... ÜST için 109.214,00 TL, ... ÜST için 127.612,00 TL olmak üzere toplamda 236.826,00 TL ödeme yapıldığını, ancak davacılarının zararlarının yapılan ödemelerden çok daha fazla olması sebebiyle davalı sigorta şirketine bakiye destekten yoksun kalma tazminatının tahsili için 10.01.2022 tarihli dilekçeleri ile başvurulmuş olduğunu, karşı tarafça verilen cevapta 29.12.2021 tarihinde tazminat ödemelerinin yapıldığı bu sebeple ek herhangi bir ödeme yapılmayacağı belirtilerek başvuruları haksız olarak sonuçlandırılmadığını beyanla, davacı ... Üst için 10.000,00 TL ve davacı ... Üst için 10.000,00 TL olmak üzere şimdilik toplamda 20.000,00 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatının davalı Neova Katılım Sigorta A.Ş. bakımından kazanın sigorta şirketine ihbar tarihinden itibaren 8 iş günü sonra işlemeye başlayacak, diğer davalılar bakımından ise olay tarihi olan 09.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile mümkün olmaması halinde yasal faiz ile birlikte davalı Neova Katılım Sigorta A.Ş.'den poliçe teminat limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde; dava ve kazaya ilişkin ilgili mevzuat hükümleri kapsamında hukuki veya maddi açıdan herhangi bir sorumluluklarının bulunmadığını beyanla, davalı idare açısından davanın husumet yokluğu nedeniyle reddini talep etmiştir.
Davalı Neova Sigorta A.ş. vekili cevap dilekçesinde; davacılara yapılan ödemelerin dikkate alınması ve garame paylaşım usulüne göre bakiye poliçe limiti üzerinden mahsup edilmesi gerektiğini, kaza tarihi itibariyle (09.11.2021 kaza tarihi) zorunlu trafik sigortası poliçe teminat limitinin 430.00,00 TL ve şirket tarafından yapılan ödemeler mahsup edildiğinde davaya konu trafik kazası açısından bakiye poliçe teminatlarının 183.098,00 TL olduğunu, SGK tarafından davacılara bağlanan gelirlerin tespiti, davacının davasının ispatı halinde davalı şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı poliçe limiti ile sorumlu tutulması, faizin en erken dava tarihinden başlatılması gerektiği hususlarının gözetilmesi ile davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekilinin cevap dilekçesinde; davalıların hukuki sorumluluğu araç sahipliğinden ileri geldiğini, aracı işletenin davalı Özhanlı Turizm olduğunu, davaya konu alan aracın sigortası bulunduğundan öncelikli sorumlu tarafın sigorta şirketi olduğunu, kazanın oluşumundaki kusuru kabul etmediklerini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalılar ................. ve davalı ... ... 'in cevap dilekçesi sunmamakla birlikte zımnen davanın reddini talep etmişlerdir.
İlk derece mahkemesi tarafından" davalılardan Milli Eğitim Bakanlığı aleyhine açılan davanın 6100 Sayılı HMK'nın 114/1-d ve 115/2 maddeleri gereğince Usulden reddine, davacı ... Üst tarafından diğer davalılar aleyhine açılan maddi tazminat davasının Kabulüne, 578.735,08 TL maddi tazminatın, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı Neova Katılım Sigorta Anonim Şirketi'nin garameten paylaştırma sonucu kalan 120.667,72 TL poliçe limitiyle sorumlu tutulmasına, hükmedilen maddi tazminata davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 14.12.2021 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 09.11.2021 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine, davacı ... ÜST tarafından diğer davalılar aleyhine açılan maddi tazminat davasının Kabulüne, 405.840,71 TL maddi tazminatın, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı Neova Katılım Sigorta Anonim Şirketi'nin garameten paylaştırma sonucu kalan 72.506,27 TL poliçe limitiyle sorumlu tutulmasına, hükmedilen maddi tazminata davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 14.12.2021 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 09.11.2021 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine" karar verilmiştir.
Yerel mahkemenin bu kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mevzuat ve sözleşme hükümlerine göre davalı MEB'in taşıyan sıfatının ve diğer davalılar gibi müteselsil sorumluluğunun bulunduğunu, tazminat hesabında Temmuz ayında yapılan asgari ücret artışının dikkate alınması gerektiğini beyanla, bu davalıya ilişkin mahkemece verilen red hükmünün kaldırılmasını ve güncel asgari ücrete göre yeniden hesap yapılarak tüm davalılar yönünden hüküm kurulmasını istemiştir.
Dava, trafik kazasında ölüm sebebiyle açılan bakiye destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Bu kapsamda, 09.11.2021 tarihinde davalı ... idaresindeki okul servis aracı ............. Lisesi öğrencilerini taşımakta iken meydana gelen trafik kazası neticesinde davacıların kızı ...'nın vefat etmesi nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenmeyen bakiye destekten yoksun kalma tazminatı istenmektedir.
İlçe Müdürlüğü tarafından verilen yanıta ekli evrak incelendiğinde, 06.10.2020 tarihli "Taşımacıyı Tespit Komisyon Kararı" ile 2020-2021 yılı eğitim öğretim döneminde ... Lisesinin öğrenci servisi taşımasının davalılardan Özhanlı Turizm şirketine verildiği, yine ... Lisesi ile davalılardan Özhanlı şirketi arasında 2021-2022 yılı için 31.08.2021 tarihli taşıma sözleşmesi imzalandığı,
Mahkemece ise, davalılardan ...’in sürücü, ... ve ...’in adam çalıştıran, Özhanlı Turizm şirketinin işleten, diğer davalı sigorta şirketin ise ZMMS sigortacısı olduğu kabul edilerek bu davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarından bahisle davanın kabulüne, davalı Milli Eğitim Bakanlığı yönünden ise işleten sıfatı bulunmadığından reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Dairemizce istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre, bir motorlu aracın işletilmesinden doğan zarardan işletenin sorumlu olduğu, Milli Eğitim Bakanlığı Taşımalı İlköğretim Yönetmeliği 14/j maddesine göre "taşıma işini yüklenenlerin ve taşıt sürücülerinin İçişleri Bakanlığı Okul Servis Araçları Hizmet Yönetmeliğine uygunluğunun ve sözleşme yükümlerinin uygulanıp uygulanmadığını günlük olarak kontrol etmek, varsa aksaklıkların giderilmesi için önlemleri almak ve Milli Eğitim Müdürlüğüne bildirmek" şeklindeki yükümlülüğün davalı MEB'e bağlı okul idaresine ait olduğu, davalı kurumun anılan kazanın meydana gelişinde denetim görevinin yerine getirilmemesi nedeniyle oluşan zarardan sürücü ve diğer davalılarla birlikte müştereken ve müteselsilen kusursuz sorumluluğunun bulunduğu, kaza esnasında servis aracında yolcu olarak bulunan müteveffanın kazanın meydana gelmesinde atfı kabil bir kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla, davalı MEB'in diğer davalılarla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna hükmedilmesi gerekirken davanın davalı MEB yönünden usulden reddine karar verilmesi hatalı olduğundan davacı vekilinin bu hususa ilişkin istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.
Mahkemece, hükme en yakın tarihteki asgari ücrete göre hesaplama yapılan bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm tesisinde ise isabetsizlik bulunmamaktadır.
İlk derece mahkemesinin davalı Milli Eğitim Bakanlığı'nın işleten sıfatı bulunmadığı gerekçesiyle verdiği usulden ret kararı hatalı bulunmuş ise de; bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden; HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, davacılar vekilinin istinaf başvurusu kabul edilerek ilk derece mahkemesi kararının davalı Milli Eğitim Bakanlığı yönünden kaldırılmasına karar verilmiş ve hükmedilen tazminatlar ve fer'ilerinden davalı Milli Eğitim Bakanlığı da sorumlu tutulmak suretiyle Dairemizce yeniden esas hakkında hüküm kurulması gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 20.06.2023 tarih ve 2022/448 Esas-2023/682 Karar sayılı kararının HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulması gerektiğinden,
A)Davacı ... ÜST'ün maddi tazminat davasının KABULÜNE, 578.735,08TL maddi tazminatın, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı Neova Katılım Sigorta Anonim Şirketi'nin garameten paylaştırma sonucu kalan 120.667,72.-TL poliçe limitiyle sorumlu tutulmasına) hükmedilen maddi tazminata davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 14/12/2021 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 09/11/2021 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine,
B)Davacı ... ÜST'ün maddi tazminat davasının KABULÜNE, 405.840,71TL maddi tazminatın, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı Neova Katılım Sigorta Anonim Şirketi'nin garameten paylaştırma sonucu kalan 72.506,27.-TL poliçe limitiyle sorumlu tutulmasına) hükmedilen maddi tazminata davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 14/12/2021 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 09/11/2021 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine,
C)Alınması gereken 67,256,37.-TL harçtan peşin alınan 80,70.-TL ve 3.294,51.-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 63.881,16TL karar ve ilam harcının (davalı Neova Sigorta şirketi 12.776,23 TL lik kısmından sorumlu olmak kaydıyla) davalı MEB harçtan muaf olmakla MEB dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye irat kaydına,
D)Dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine ilişkin 1.640,00TL arabuluculuk ücretinin davalı Neova Katılım Sigorta Anonim Şirketi'nden tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına,
E)Davacılar tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70TL peşin harç ve 3.294,51TL tamamlama harcının MEB dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
F)Yargılama sırasında davacılar tarafından yapılan tebligat ve müzekkere gideri, bilirkişi gideri olmak üzere toplam 4.088,75 TL yargılama giderinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
G)Davacı ... Üst kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 59.817,70.-TL vekalet ücretinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... Üst'e verilmesine
H)Davacı ... Üst kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 81.660,86.-TL vekalet ücretinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... Üst'e verilmesine,
İ)Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının ayrı ayrı yatıranlara İADESİNE,
3-Davacılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde iadesine,
4- İlk Derece Mahkemesince yazılan 27.09.2023 tarih 2023-616-617-618 sayılı harç tahsil müzekkerelerinin işlemsiz olarak iadesinin istenmesine,
5-Davacılar tarafından yapılan 551,00 TL istinaf giderinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK.361/1-a maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Dairemize dilekçe vermek suretiyle Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.06.12.2024
Başkan ...
e imzalıdır
Üye ...
e imzalıdır
Üye ...
e imzalıdır
Katip ...
e imzalıdır
*İşbu evrak 5070 sayılı Kanunun 5. Maddesi gereğince Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır*