T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/110 - 2023/197
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/110
KARAR NO: 2023/197
KARAR TARİHİ: 10/02/2023
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KOCAELİ 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 16/01/2018
KARAR TARİHİ : 07/07/2022
NUMARASI : 2021/620 Esas - 2022/442 Karar
DAVACI : İZMİT SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
VEKİLİ: Av. ...
DAVALILAR : 1- ...
2- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA:Su aboneliğinden kaynaklı kullanım bedeli nedeniyle icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemi
KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/02/2023
Taraflar arasında görülen dava sonucu ilk derece mahkemesince verilen hükme yönelik, davalılar vekilince süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; vekil eden şirket nezdinde davalı Başiskele Pet. Ür. İnş. Nak. Gıda. Oto. San. Ti.c Ltd. Şti. Adına kayıtlı ... numaralı sicil üzerinden MRY Pet. Taş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına oluşturulan ... numaralı aboneliğin (aktif), Başiskele Pet. Adına oluşturulan ... numaralı aboneliğin, (suyu kesik durumda), yine Başiskele Pet. Ürünleri İnş. Nak. Gıda Oto San. Ve Tic Ltd. Şti. Adına oluşturulan ... numaralı aboneliğin (aktif) toplamda 11.642,74-TL borçlarının Başiskele Pet. Ürünleri İnş. Nak. Gıda Oto San. Ve Tic Ltd. Şti. adına oluşturulan ... numaralı abonelik üzerinden çıkarılan yasa hükümleri dahilinde taksitlendirilerek 04/06/2016 tarihinde yeniden yapılandırıldığını, yapılandırmanın şirket müdürü ... tarafından imzalandığını, yapılandırmaya rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını, yapılan tebligata cevap verilmediğini, bunun üzerine şirket, şirket yetkilileri ve ortakları aleyhine Kocaeli 5. İcra Müdürlüğü' nün 2017/7444 esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, davalıların icra dosyasına yapmış oldukları itirazları üzerine takibin durduğunu, yapılan itirazın usulsüz ve yersiz olduğunu beyanla itirazın iptaline, takibin devamına, toplam alacağın %20 sinden az olmayacak şekilde icra inkar tazminatına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar davaya cevap vermemiştir.
Taraflara usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı ve taraf teşkilinin sağlandığı, delillerin dosya arasına alındığı görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; ''Davanın kabulü ile; Kocaeli 5. İcra müdürlüğünün 2017/7444 esas sayılı dosyasına borçlunun yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, asıl alacağın %20 si oranında tazminatın davalılardan alınarak davacıya verilmesine'' karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;
-Kocaeli 1.Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/620 E. 2022/442 K. Sayılı ilamı ile vekil edenlerin dava konusu borca ilişkin itirazının reddine karar vererek icra takibinin devamına karar verdiğini, kararın tarafça kabulünün mümkün olmadığını,
-Her ne kadar davacı tarafından vekil edenlerin borçlu olduğu iddia edilmişse de bu hususun tarafça kabulü mümkün olmadığını, somut olay incelendiğinde vekil edenlerin söz konusu borçtan sorumlu olmadığı anlaşılacağını,
-Baş iskele Petrol Ltd. Şti "Limited Şirket" türünde olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda, limited şirket sermaye şirketi olarak sayılmadığını, ortağın şirketin borçlarından sorumlu tutulmadığını, ortağın şirkete yönelik asıl yükümlülüğü, sermaye koyma yükümlülüğü olduğunu, vekil edenlerin bu sebeple şirket borçlarına karşı şahsi sorumluluğu bulunmadığını,
-Bununla birlikte vekil edenlerin söz konusu şirkette bir dönem müdürlük yaptığını, TTK'ya göre şirket müdürlerinin şirket borçlarından sorumluluğu sınırlı olarak belirlendiğini, 6183 sayılı “Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun” uyarınca; limited şirketten tahsil edilemeyen (vergi vb.) kamu borçlarından, şirket ortakları ve müdürleri “şahsen” ve “şahsi mal varlıkları ile” herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın sorumlu tutulduğunu, somut olayda davacı kuruluşun alacağının amme alacağı olduğuna dair kanunda açıklık bulunmadığı gibi doktrinde de fikir birliği bulunmadığını,
-Bununla birlikte bir alacağın devlete, il özel idaresine ve belediyeye ait olması o alacağı kamu alacağı haline getirmesi için tek ölçüt olmadığını, kanunda açıkça belirtilmeyen bir acağın alacağın amme alacağı olup olmadığının tespiti için çeşitli ölçütler değerlendirildiğini,
-Söz konusu ölçütlerden en önemlisi alacağın tahsili ile ilgili usul olduğunu, alacağın kamu alacağı olarak nitelendirilmesi halinde, alacak kamu hukuku çerçevesinde, kamu gücüne dayanarak takip ve tahsil edilmesi gerektiğini, kamu alacaklarının imtiyazlı olması ve özel alacaklardan farklı nitelik taşıması nedeniyle, bunların güvence altına alınmasında ayrıcalıklı usullerin ve cebren tahsilat aşamasında özel icra yolu uygulandığını, somut olayda görüldüğü üzere dava konusu borcun tahsili amacıyla özel alacakların tahsili amacıyla kullanılan icra organlarının kullanıldığını,
-Bir diğer husus ise söz konusu borcun sözleşmesel niteliği olduğunu, su borcu davalı kurum ve gerçek kişiler arasında "özel hukuk sözleşmesi" çerçevesinde imzalanmakta olduğunu ve bu sebeple özel hukuk hükümlerine göre alacak tahsil edildiğini,
-Tüm bu sebepler dolaysıyla dava konusu borcun amme alacağı niteliğinde olmadığının gözetilerek vekil edenlerin söz konusu borçtan sorumlu olmadığının tespiti gerekirken aksi yönde karar verilmesi hukuka aykırı olduğunu, kararın kaldırılarak vekil edenlerin dava konusu borçtan sorumlu olmadığına karar verilmesini talep ettiklerini,
-Başiskele Petrol Ltd. Şti. 2017 tarihinde resmen iflas ettiğini, işbu şirkete ait tüm borçlar ve alacakların yönetimi iflas idaresi tarafından yürütüldüğünü, vekil edenlerin şirkete ait borçlardan sorumluluğu söz konusu olduğunda işbu şirketin alacaklarından ve semerelerinden yararlanamadığı da göz önüne alınması gerektiğini, davacının dava konusu alacak için öncelikle iflas idaresine başvurması hakkaniyetli olacağını, dava konusu borcun "amme alacağı" olarak nitelendirilmesi durumunda iflas masasında da rüçanlı olacağı göz önüne alındığında işbu davadan hukuki menfaati olmadığı da görüldüğünü, ilk derece mahkemesinin kararını istinaf ettiklerini,
-Bu nedenlerle; ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak vekil edenlerin dava konusu borçtan sorumlu olmadığına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle;
-Vekil edenlerin İdare nezdinde, Başiskete Petrol Ürünleri İnş. Nak. Gıda, Oto. San. ve Tic. Ltd, Şti. adına kayıtlı ... numaralı sicil üzerinden: MRY Petrol Taşımacılık Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. adına oluşturulan ... numaralı aboneliğin, Başiskele Petrol Ürünleri İnş. Nak. Gıda, Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına oluşturutan ... mumaralı aboneliğin ( şu anda suyu kesik durumda ), Başiskele Petrol Ürünleri İnş. Nak. Gıda, Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına oluşturulan ... numaralı aboneliğin ( şu anda aktif durumda) toplam 118642.74 TL borçlarının, Başiskele Petrol Nak. Gidâ, Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına oluşturulan ... numaralı abonelik üzerindan, çıkarılan yasa hükümleri dahilinde taksitlendirilerek 04 / 06 / 2016 tarihinde yeniden yapılandırıldığını,
-Yapılandırılma şirket müdürü ... tarafından imzalandığını, müşterek müteselsil borçluların, söz konusu borç yapılandırmasının gereğini yerine getirmemeleri üzerine, Başiskele Petrol Ürünleri İnş. Nak. Gıda, Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. tüzel kişiliği ile, şirket yeikilileri ve ortakları olan ... ve ...' e karşı, gecikme zammıyla birlikte 12.861,57 TL. olan su borcunun tahsili için, Kocaeli 5. lora Müdürlüğü' nün 2017 /7444 Esas sayılı doşyası ile ilâmsız icra takibinde bulunulduğunu; ödeme emrinin kendilerine tebliğ edilmesi üzerine, borçluların kendilerine karşı yapılmış olan icra takibine itiraz ederek, söz konusu takibi durdurduklarını,
- Açıları itirazın iptali davasının 03.12.2019 tarihli duruşmasında, müşterek müteselsil borçlulardan Başiskele Petrol Ürünleri İnş. Nak. Gıda, Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin vaki icra takipten sonra ve fakat açmış olduğu itirazın iptali davasından önce iflâs ettiği öğrenildiğini,
-Ticari borçlara kefalet hâlinde, hem asıl borçlu ile kefil, hem de kefiller arasındaki ilişkilerde de birinci fıkra hükmü geçerli olur.” denildiğini, dava durduğu müddetçe zamanaşımı ve hakkı düşüren müddetler işlemez.” denildiğini,
-Bu nedenlerle; yerel mahkemece verilen kararın onanmasını; muhakeme masrafları ile vekâlet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yerel mahkeme kararında usul ve yasaya aykırılık bulunup bulunmadığı, kararın eksik incelemeye ve/veya yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
DELİLLER :
Tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; su aboneliğinden kaynaklı kullanım bedeli nedeniyle icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususlar olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
Mahkemece, kamu düzeninden olan kesin yetki kuralına ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan HMK'nun 114/1-ç ve 115/2. Maddeleri uyarınca davanın usulden reddine, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğuna karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Dairemizin 12/11/2021 tarihli, 2021/913 Esas, 2021/1034 Karar sayılı ilamında, "...yargılamaya konu davada müflis şirket dışında iki gerçek kişiye karşıda aynı takip sebebiyle dava açılmıştır. Davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı da bulunmamaktadır. Kayıt kabul istemini içeren davalar, İİK'nın 235/3. madde hükmü uyarınca basit yargılama usulüne tabi olup, itirazın iptali istemli dava ise, yazılı yargılama usulüne tabidir. HMK'nın 167. maddesi gereğince; mahkeme, yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için, birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davaların ayrılmasına, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden karar verebilir. (Benzer yönde; Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 16.06.2015 tarih, 2014/9156 Esas, 2015/4635 Karar) Bu durumda, mahkemece davalı müflis şirket ile diğer davalılar hakkındaki davanın farklı yargılama usulüne tâbi olduğu gözetilerek davalılar ... ve ... ile ilgili davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydı ve tâbi olduğu usule göre yargılamanın yürütülmesi gerekirken..."denilerek yerel mahkemenin kararının HMK nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.
Kaldırma kararı sonrasında İlk Derece Mahkemesince, davalı Müflis Başiskele Petrol Ür. İnş. Nak. Gıda Oto San. Tic. Ltd. Şti. Yönünden dosya tefrik edilerek, Davanın kabulü ile itirazın iptaline, asıl alacağın %20 si oranında tazminatın davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Hükme karşı, davalılar vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Somut olayda, hakkında tefrik kararı verilen Başiskele Pet. Ür. İnş. Nak. Gıda. Oto. San. Ti.c Ltd. Şti. Adına kayıtlı ... numaralı sicil üzerinden MRY Pet. Taş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına oluşturulan ... numaralı abonelik, Başiskele Pet. adına oluşturulan ... numaralı abonelik, yine Başiskele Pet. Ürünleri İnş. Nak. Gıda Oto San. Ve Tic Ltd. Şti. adına oluşturulan ... numaralı aboneliğin toplamda 11.642,74-TL borçlarının Başiskele Pet. Ürünleri İnş. Nak. Gıda Oto San. Ve Tic Ltd. Şti. adına oluşturulan ... numaralı abonelik hakkında borçların taksitlendirilerek 04/06/2016 tarihinde yeniden yapılandırıldığı, yapılandırılan borcun ödenmemesi sebebiyle davacı tarafça icra takibi başlatıldığı anlaşılmaktadır. İSU Genel Müdürlüğü ile yapılan taahhüt sözleşmesine göre, taahhüt tarihi olan 04/05/2016 tarihi itibariyle ...'in 1 yıllık müdürlük görevinin, ...'in müdürler kurulu başkanlığının devam etmektedir. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği'nin zamanında ödemeyen borçlar" başlıklı 37 nci maddesinde " Sermaye şirketlerinin ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan borçlarından, şirkete koymayı taahhüt ettikleri fakat koymadıkları sermaye tutarında tüm mal varlıkları ile sorumludurlar. Bu sorumluluk her bir ortakîık suresini kapsayan dönemlerde tahakkuk eden borçlarla sınırlıdır." düzenlemesine yer verilmektedir. Hakkında tefrik kararı verilen abone Başiskele Petrol Ürünleri İnşaat Nak. Gıda Oto. San. Ve Tic. Ltd. Şti. hakkında İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 29/11/2017 tarih 2016/197 Esas 2017/1146 Karar sayılı ilamı ile iflas kararı verilmiştir. Dava konusu borcun şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan borçlarından olduğunun kabulünün gerektiği, davalıların Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliğinin 37. Maddesi uyarınca davacıya dava dışı Müflis Başiskele Petrol Ür. İnş. Nak. Gıda Oto San. Tic. Ltd. Şti.'ne koymayı taahhüt ettikleri sermaye miktarınca sorumlu oldukları anlaşılmakla mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
İş bu tespitlere göre; dosya istinaf sebepleri ile birlikte HMK nun 355. maddesi çerçevesinde incelenmiş ve kararın, mahkemece dosyada bulunan delillerin taktirinde hata yapılmadan iddia ve savunmaları ile birlikte hukuka uygun şekilde değerlendirilmek suretiyle dairemizce de benimsenen yasal ve hukuksal gerekçelere ve maddi delillere dayandırılarak verilmiş olduğu anlaşılmakla, usul ve yasaya uygun olduğu tespit edilen karara karşı tüm istinaf sebepleri yerinde bulunmadığından davalılar vekilinin istinafının HMK nun 353/1.b-1 maddesi gereğince reddine, karar vermek kanaatine oy birliğiyle varılarak, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin istinafa konu edilen 07/07/2022 tarih ve 2021/620 Esas, 2022/442 Karar sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davalılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 878,57 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından istinaf eden davalılar tarafından peşin yatırılmış 219,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 658,87 TL istinaf karar ve ilam harcının istinaf eden davalıdan alınarak Hazineye Gelir kaydına, (harç tahsil müzekkeresinin temyize tabi dosyalarda Dairemizce, temyize tabi olmayan (kesin karar) dosyalarda ilk derece mahkemesince ilgili vergi dairesine yazı yazılmak sureti ile yerine getirilmesine,)
3-İstinaf başvurusunda bulunan davalılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-HMK. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirilmlerin, HMK. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
6-Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-a bendi uyarınca KESİN olarak 10/02/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
*
...
Başkan ...
¸e-imzalı
...
Üye ...
¸e-imzalı
...
Üye ...
¸e-imzalı
...
Katip ...
¸e-imzalı