T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/913 - 2021/1034
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/913
KARAR NO: 2021/1034
KARAR TARİHİ: 12/11/2021
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ...
ÜYE: ....
ÜYE: ...
KATİP: ....
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 16/01/2018
KARAR TARİHİ : 08/10/2020
NUMARASI : 2018/33 Esas - 2020/380 Karar
DAVACI :İZMİT SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ -
VEKİLİ : Av. ....
DAVALILAR :...
MÜFLİS BAŞİSKELE PETROL ÜR. İNŞ. NAK. GIDA OTO.SAN.TİC.LTD.ŞTİ.'Nİ TEMSİLEN İSTANBUL ANADOLU 3.İCRA VE İFLAS MÜDÜRLÜĞÜ 2017/52 İFLAS -
DAVA : Su aboneliğinden kaynaklı icra takibine vaki itirazın iptali
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/11/2021
Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/33 E. 2020/380 K. sayılı dosyasından verilen 08/10/2020 tarihli karara karşı istinaf talebinde bulunulması ile dosyanın Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesine gönderildiği, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin 7. Hukuk Dairesinin 02/09/2021 tarih, 2021/1411 Esas, 2021/1318 Karar sayılı kararı ile inceleme görevinin 5. Hukuk Dairesi olduğu gerekçesiyle dosyanın Dairemize gönderildiği, taraflar arasında görülen dava sonucu ilk derece mahkemesince verilen hükme yönelik, davacı vekilince süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde davalı Başiskele Pet. Ür. İnş. Nak. Gıda. Oto. San. Ti.c Ltd. Şti. Adına kayıtlı 347544 numaralı sicil üzerinden MRY Pet. Taş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına oluşturulan 63003607 numaralı aboneliğin (aktif), Başiskele Pet. Adına oluşturulan 75001623 numaralı aboneliğin, (suyu kesik durumda), yine Başiskele Pet. Ürünleri İnş. Nak. Gıda Oto San. Ve Tic Ltd. Şti. Adına oluşturulan 7500615 numaralı aboneliğin (aktif) toplamda 11.642,74-TL borçlarının Başiskele Pet. Ürünleri İnş. Nak. Gıda Oto San. Ve Tic Ltd. Şti. adına oluşturulan 75001623 numaralı abonelik üzerinden çıkarılan yasa hükümleri dahilinde taksitlendirilerek 04/06/2016 tarihinde yeniden yapılandırıldığını, yapılandırmanın şirket müdürü ... tarafından imzalandığını, yapılandırmaya rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını, yapılan tebligata cevap verilmediğini, bunun üzerine şirket, şirket yetkilileri ve ortakları aleyhine Kocaeli 5. İcra Müdürlüğü' nün 2017/7444 esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, davalıların icra dosyasına yapmış oldukları itirazları üzerine takibin durduğunu, yapılan itirazın usulsüz ve yersiz olduğunu beyanla itirazın iptaline, takibin devamına, toplam alacağın %20 sinden az olmayacak şekilde icra inkar tazminatına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Taraflara usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı ve taraf teşkilinin sağlandığı, delillerin dosya arasına alındığı görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "davanın usulden reddine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkil idare nezdinde Başiskele Petrol Ürünleri İnş. Nak. Gıda Oto San. ve Tic. Ltd. Sti. adına kavıtlı 347544 numaralı sicil üzerinden: MRY Petrol Taşımacılık Turizm San. Ve Tic. Ltd. Şti adına oluşturulan 63003607 numaralı aboneliğin ( şu an aktif durumda ) , Başiskele Petrol Ürünleri İnş. Nak.Gıda, Oto, San. Ve Tic.ltd.şti adına oluşturulan 7500615 numaralı aboneliğin (şu anda suyu kesik olduğunun ) , Başiskele Petrol Ürünleri İnş.Nak.Gıda, Oto.San ve Tic.ltd.şti adına oluşturulan 7500615 numaralı aboneliğin ( şu an aktşf durumda ) toplam 11642,74 TL borçları , başiskele Petrol Ürünleri İnş. Nak.Gıda, Oto .San. Ve Tic. Ltd.Şti adına oluşturulan 75001623 numaralı abonelik üzerinden çıkarılan yasa hükümleri dahilinde taksitlendirilerek 04/06/2020 tarihinde yeniden yapılandırıldığını , yapılandırma şirket müdürü ... tarafından imzalandığını , müşterek müteselsil borçluların söz konusu borç yapılandırmasının gereğini yerine getirilmemeleri üzerine Başiskele Petrol Ürünleri İnş. Nak. Gıda ,Oto, San.ve Tic.Ltd.Şti tüzel kişiliği ile şirket yetkilileri ve ortakları olan...ve ... e karşı gecikme zammıyla birlikte 12,861,57 TL olan su borcunun tahsili için Kocaeli 7444 Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibinde bulunulduğunu , ödeme emrinin kendilerine teblig edilmesi üzerine borçlular kendilerine karşı yapılmış olan icra takibine itiraz ederek söz konusu takibin durdurulduğunu, açılan itirazın iptali davasının 03.12.2019 tarihli duruşmasında, müşterek müteselsil borçlulardan Başiskele Petrol Ürünleri İnş.Nak.Gıda Oto.San.Ve Tic.Ltd.Şti vaki icra takiplerinden sonra fakat açmış oldukları itirazın iptali davasından önce iflas ettiğinin öğrenildiğini , davalı borçluların takip ve dava konusu borçtan sorumlulukları müştereken ve müteselsilen olup davalılardan iflas eden Başiskele Petrol Ürün. İnş.Nak.Gıda. Oto.San. Ve Tic. Ltd.Şti. Yönünden davaya devam edebilmesi(taraf teşkili) İcra ve iflas kanunun 194 üncü maddesi'inde öngörülen "alacaklıların ikinci toplanmasından on gün sonra devam olunabilir ''hükmünün yerine getirilmesine bağlı olup diğer müşterek ve müteselsilen borçlular bakımından davanın devamında hukuken bir engelin bulunmadığını, (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi nin 13.01.2016 tarih ( 2015/2810 E2016/82 K) buna göre Başiskele Petrol Ürün.İnş.Nak.Gıda Oto.San. Ve Tic.Ltd.Şti hakkında tefrik kararı verilip diğer müşterek müteselsil borçlular bakımından davanın devamına karar verilmesi gerekirken yetkisizlik kararı verildiğini ve hukuka ve mevzuata aykırı olduğunu , ayrıca alacaklının alacağını müşterek müteselsilen borçluların hepsinden dilerse herhangi biri veya ikisinden talep edebileceğini davanın gelinen aşamasında borçlulardan şirket hakkında iflas kararının varlığının tespit edilmesi halinde alacaklıya davalı şirket yönünden davayı takipsiz , diğer davalılar bakımından davaya devam edilmesi yönünde bir tercih hakkı imkanı verilmesinin usul ekonomisine daha uygun olacağını ileri sürerek, Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 08.10.2020 tarih ve 201/33 Esas; 2020 / 380 Karar sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yerel mahkeme kararında usul ve yasaya aykırılık bulunup bulunmadığı, kararın eksik incelemeye ve/veya yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
DELİLLER :
Tüm dosya kapsamı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; su aboneliğinden kaynaklı icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususlar olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
Mahkemece, kamu düzeninden olan kesin yetki kuralına ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan HMK'nun 114/1-ç ve 115/2. Maddeleri uyarınca davanın usulden reddine, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğuna karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Davacı vekili, vekil eden şirket nezdinde davalı Başiskele Pet. Ür. İnş. Nak. Gıda. Oto. San. Ti.c Ltd. Şti. Adına kayıtlı 347544 numaralı sicil üzerinden MRY Pet. Taş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına oluşturulan 63003607 numaralı aboneliğin (aktif), Başiskele Pet. Adına oluşturulan 75001623 numaralı aboneliğin, (suyu kesik durumda), yine Başiskele Pet. Ürünleri İnş. Nak. Gıda Oto San. Ve Tic Ltd. Şti. Adına oluşturulan 7500615 numaralı aboneliğin (aktif) toplamda 11.642,74-TL borçlarının Başiskele Pet. Ürünleri İnş. Nak. Gıda Oto San. Ve Tic Ltd. Şti. adına oluşturulan 75001623 numaralı abonelik üzerinden çıkarılan yasa hükümleri dahilinde taksitlendirilerek 04/06/2016 tarihinde yeniden yapılandırıldığını, yapılandırmanın şirket müdürü ... tarafından imzalandığını, yapılandırmaya rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını, yapılan tebligata cevap verilmediğini, bunun üzerine şirket, şirket yetkilileri ve ortakları aleyhine Kocaeli 5. İcra Müdürlüğü' nün 2017/7444 esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, davalıların icra dosyasına yapmış oldukları itirazları üzerine takibin durduğunu, yapılan itirazın usulsüz ve yersiz olduğunu beyanla itirazın iptaline, takibin devamına, toplam alacağın %20 sinden az olmayacak şekilde icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Müflisin tasarruf yetkisinin kısıtlanmış olması (İİK.md.191), müflisin iflâs masasına giren mal ve haklarına ilişkin davacıları takip etme yetkisini de etkiler. Müflis, nasıl iflâsın açılması ile hak ehliyetini kaybetmiyorsa, dava ehliyetini de kaybetmez. Ancak müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlandığından, masa ile ilgili davalar hakkındaki dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı), artık müflise değil, iflâs idaresine aittir.
İflâs idaresinin bu dava takip yetkisini kullanıp kullanmayacağını (yani davalara devam edip etmeyeceğini) tespit edebilmek için, ilk önce iflâs organlarının oluşması ve her dava hakkında esaslı bilgi sahibi olunması gerekir. Bu ise, zaman isteyen bir husustur. İşte bu nedenle, Kanun, müflisin taraf bulunduğu hukuk davalarının, iflâsın açılması ile belli bir süre için durmasını kabul etmiştir. (md. 194).
İflastan önce açılmış olup da devam eden, müflisin (davacı veya davalı olarak) taraf bulunduğu hukuk davaları, (maddede yazılı istisnalar dışında) iflâsın açılması ile durur. Bu durma, ikinci alacaklılar toplantısından (md. 237) on gün sonraya kadar devam eder; ancak bundan sonra, duran hukuk davalarına devam edilebilir. (md. 194/1). Bu hüküm, somut olayda olduğu gibi temyiz aşamasında gerçekleşen iflas halinde de uygulanır.
İflâsın açılması ile duracak olan davalar, iflâstan önce açılmış olup da halen derdest bulunan (görülmekte olan) ve iflâs masasına giren mal, alacak ve haklara ilişkin hukuk davalarıdır. Bunlar, (davacı olarak) müflisin açmış olduğu davalar ile müflise karşı (davalı olarak) açılmış olan davalardır. Mesela alacak, taşınır mal veya taşınmaz mal davaları gibi.
Yukarıda görüldüğü gibi, iflâs kararının kesinleşmesi ile düşen icra takipleri (md. 193/1 ve 3) ile ilgili itirazın kaldırılması, icra takibinin iptal ve taliki, itirazın incelenmesi ve icranın geri bırakılması talepleri de düşer. Yani, bu talepler, 194. madde hükmüne tabi değildir. İcra mahkemesi, artık bu talepler hakkında inceleme yapıp karar veremez.
Buna karşılık, iflâs kararının kesinleşmesi ile düşen icra takipleri (md. 193/1 ve 3) ile ilgili hukuk davaları, iflâs kararının kesinleşmesi ile düşmez; bu davalar, iflâsın açılması ile sadece durur. Buna göre, itirazın iptali davası, borçlunun iflâsı ile durur (md. 194). Buna göre itirazın iptali davası (md. 67), borçtan kurtulma davası (md. 69), menfi tespit davası veya istirdat davası (md. 72) borçlunun iflâsı ile sadece durur; fakat, iflâs kararının kesinleşmesi ile düşmez. Bilâkis, bu davalara da, ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonra devam edilir. (md. 194)
Davaların durduğu bu süre içinde, iflâs idaresi, duran davalar hakkında araştırma yapar ve bu davanın geleceği hakkında karar verir. Burada, müflisin davacı veya davalı olmasına göre, bir ayrım yapmak gerekir:
Müflisin davacı olduğu davalarda, iflâs idaresi bir davanın başarı şansı olduğu kanısına varırsa, masanın bu davayı takip etmesine karar verir; bu karar ikinci alacaklılar toplantısının uygun bulması ile kesinleşir ve ikinci alacaklılar toplantısından sonraki on günlük süre geçince, bundan böyle davaya, davacı olarak iflâs idaresi tarafından devam edilir. İflâs idaresi ve ikinci alacaklılar toplantısı, davanın başarı şansı olmadığı kanısına varırlarsa, masanın davayı takip etmemesine karar verirler. Bu halde, o davayı takip yetkisi, isteyen alacaklıya devredilir (md. 245). Hiçbir alacaklı, davayı takip etmek istemezse, o zaman, müflisin dava takip yetkisi yeniden doğar ve müflis iflâsın kapanmasını beklemeden, davayı kendi adına devam ettirebilir.
Müflisin davalı olduğu davalara gelince: İflâs idaresi, alacakları tahkik ederken, ( md. 230 vd) müflise karşı dava açan alacaklının alacağının mevcut olup olmadığı hakkında bir karar vermez; sadece, bu alacağı davalı (çekişmeli) alacak olarak sıra cetveline geçirir. Bu alacağın, dolayısıyla davanın kabul edilip edilmeyeceği hakkındaki kararı, ikinci alacaklılar toplantısında verilir. İkinci alacaklılar toplantısında davaya devam edilmesine karar verilirse, iflâs idaresi, ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonra (müflis yerine) davayı takip eder veya tayin edeceği bir avukat vasıtasıyla davayı takip ettirir. Yargıtay 19. HD'nin 25.11.1999 tarih ve 7032 E, 7129 K; 11. HD'nin 22.08.2007 tarih ve 2005/13761 E, 2007/624 K; 02.11.2007 tarih ve 8826 E, 11712 K sayılı ilamlarında açıklandığı üzere; bir hukuk davasının kayıt-kabul davasına dönüşmesi için davalının iflas etmesi, iflas idaresinin de dava konusu alacağı iflas masasına kabul etmemesi gerekir. Davalı tarafı dava sırasında iflas eden aleyhine iflastan önce açılan ve İİK'nın 194. madde hükmünde sayılan istisnalardan olmayan bir davaya bakan Mahkemece asıl dava konusu alacağın, ikinci alacaklılar toplanmasında, iflas masasına kaydedilip, alacağın masaca kesin olarak kabul edilip edilmediğinin araştırılması ve şayet kesin suretle kayıt ve kabul edilmiş ise, konusu kalmayan davada hüküm tesisine yer olmadığına kararı verilmesi; masaya kayıt edilmek istenip de alacak kısmen veya tamamen reddedilmiş ise ve kayıt-kabul davası ayrıca açılmamışsa, davaya alacağın iflas masasına kayıt ve kabulü davası olarak devam edilerek, varılacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekir. (Yargıtay 23 H.D 2015/7698 Esas 2016/1883 Karar)
Yapılan yargılama sonucu toplanan delilerden; Davacının iflasın açıldığı tarih itibari ile su aboneliğinden kaynaklı alacağını sebebiyle Kocaeli 5. İcra Daire'sinin 2017/7444 Esas sayılı dosyası ile takip yaptığı, davalıların icra dosyasına yapmış oldukları itirazları üzerine takibin durduğunu, yapılan itirazın itirazın iptali ve takibin devamı için 16/01/2018 tarihinde eldeki davayı açtığı, davalılardan Müflis Başiskele Petrol Ür. İnş. Nak. Gıda Oto.san.tic.ltd.şti.'ni bu davadan önce İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/197 Esas, 2017/1146 karar sayılı ilamı ile 29/11/2017 tarihinde iflasına karar verildiği, iflas kararının Yargıtay 23. Hukuk Daire'sinin 20.05.2019 tarih, 2019/1911 Esas, 2019/2156 Karar sayılı ilamı ile onandığı, mahkemece yapılan yazışmada İstanbul Anadolu 3. İcra Dairesi Müflis masasında tasfiyenin IİK 219 Maddesi uyarınca adi rasfiye olarak yapılmasına karar verildiği, 06.04.2018 Günü Saat: 15.00' de birinci alacaklılar toplantısı yapıldığı, yapılan birinci alacaklılar toplantısına iştirak eden alacaklılar iflas idaresine aday göstermediği, müflis şirket hakkında verilen iflas kararı kesinleştiği, müflis masasında ikinci alacaklılar toplantısı 20/12/2019 tarihinde I4:30'da yapılmasına karar verildiği 20/12/2019 günü saat 14 30'da ikinci alacaklılar toplantısı toplantı nisabı hasıl olmadığından yapılamadığı, bu aşamada iflas tasfiye işlemleri resen icra müdürlüğünce yürütüldüğünün bildirildiği anlaşılmaktadır.
Açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; Davalı Başiskele Petrol Ür. İnş. Nak. Gıda Oto. San. Tic. Ltd. Şti.'ni dava tarihinden önce iflasına karar verildiği, iflasın açılmasından sonra müflis aleyhine açılan davaya sıra cetveline itiraz davası olarak devam edileceğinden dava "kayıt kabul davası" niteliğinde olduğundan, mahkemece, kayıt kabul davalarının İİK madde 235 uyarınca iflasa karar veren yerdeki Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiği, İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 29/11/2017 tarih 2016/197 Esas 2017/1146 Karar sayılı ilamı ile davalı Başiskele Petrol Ürünleri İnşaat Nak. Gıda Oto. San. Ve Tic. Ltd. Şti. hakkında iflas kararı verildiği, davanın iflasa karar veren yerdeki asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle davanın HMK 114/1-ç ve 115/2. Maddeleri uyarınca davanın usulden reddine, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğuna kararı verilmesi usul ve yasaya uygundur.
Ne var ki, yargılamaya konu davada müflis şirket dışında iki gerçek kişiye karşıda aynı takip sebebiyle dava açılmıştır. Davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı da bulunmamaktadır. Kayıt kabul istemini içeren davalar, İİK'nın 235/3. madde hükmü uyarınca basit yargılama usulüne tabi olup, itirazın iptali istemli dava ise, yazılı yargılama usulüne tabidir. HMK'nın 167. maddesi gereğince; mahkeme, yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için, birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davaların ayrılmasına, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden karar verebilir. (Benzer yönde; Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 16.06.2015 tarih, 2014/9156 Esas, 2015/4635 Karar) Bu durumda, mahkemece davalı müflis şirket ile diğer davalılar hakkındaki davanın farklı yargılama usulüne tâbi olduğu gözetilerek davalılar...ve ... ile ilgili davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydı ve tâbi olduğu usule göre yargılamanın yürütülmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen yerinde olduğu, kararın usul ve yasaya uygun olmadığı anlaşıldığından HMK'nın 353/1-a/3-4 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekillerinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ ile; HMK'nın 353/1-a/3-4 maddesi gereğince Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/10/2020 tarih, 2018/33 Esas–2020/380 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
Gerekçede yapılan açıklamalar göz önünde bulundurularak yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
2-İstinaf talep eden tarafça yatırılan istinaf karar harcının istek halinde yatıran tarafa iadesine,
3-İstinaf talep eden tarafça ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a/3-4 hükmü uyarınca KESİN olmak üzere 12/11/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
*
....
Başkan ....
¸e-imzalı
....
Üye ...
¸e-imzalı
....
Üye ...
¸e-imzalı
...
Katip...
¸e-imzalı
¸Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümleri uyarınca E-İMZA ile imzalanmıştır.¸