T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/92
KARAR NO: 2024/526
KARAR TARİHİ: 20/03/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/03/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 15/06/2021
KARAR TARİHİ: 27/10/2023
NUMARASI: 2021/433 Esas - 2023/995 Karar
DAVACI : ÇINAR MÜHENDİSLİK LİMİTED ŞİRKETİ - ... ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI : YILDIZHAN PLASTİK POLİMER KİMYA SANAYİ VE TİCARET AŞ - ... ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVA: eser sözleşmesinden kaynaklı faturaya dayalı itirazın iptali talebi
HÜKÜM: Kararın kaldırılması - Gönderme
İSTİNAF EDEN: Davacı vekili
Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı faturaya dayalı itirazın iptali talebi davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı davacı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkil şirket ile davalı şirket arasında davalıya ait ... adresinde bulunan fabrikanın "800 KVA Elektrik Tesisi" yapım işi konusunda şifahi eser sözleşmesi akdedilmiştir. Müvekkil sözleşme gereği, elektrik tesisi yapım işi kapsamında trafo merkezi, elektrik panosu kurulum ve montaj ile kablolama işlerini yaparak davalıya teslim etmiştir. Söz konusu işler için davalıya faturalar düzenlenmiş, davalı tarafından 225.000,00-TL ödeme yapılmış, bakiye alacak 133.007,28-TL ödenmemiş ve davalı tarafından gönderilen ihtarname ile bir kısım faturalara itiraz edilmediği, bunun üzerinde davalı aleyhine Gebze İcra Dairesi 2021/9366 Esas sayılı icra takip dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından itiraz edildiğinden takip durdurulduğunu, taraflar, işin başlamasından önce ön teklif tablosunda belirtilen işlerin yapımı konusunda trafo merkezi yapım işi toplam bedelinin 259.045,00-TL (Kdv hariç) trafo bedelinin 8.750 $ olduğu, köşk ve AG pano altı beton bedelinin 10.000,00-TL olduğu, ana panodan sonraki kablolama ve pano işlerinin hariç olduğu, sözleşme yapılınca Ye20 avans ödemesi, malzemeler fabrikaya geldiğinde %65 oranında 40 gün vadeli çek verileceği, bakiye %15 işin tesliminde ödeneceği hususunda anlaşıldığını, müvekkili tarafından işin teslimine müteakip, ana panodan sonraki kablolama işleri ile birlikte yapılan tüm işlerin bedeli olarak Kdv hariç toplam 303.396,00 TL olarak hesaplandığını, 25.01.2021 tarihli iş sonu hak ediş tablosu davalıya sunulduğunu, müvekkili taraflar arasında anlaşma gereği edimini yerine getirmiş, ön teklifte fiyatlandırması yapılmamış olan; 800 kVA ana panodan sonraki kablolama ve pano işleri ile birlikte elektrik tesisi yapımı işine dair tüm işleri yaparak teslim ettiğini, Sedaş tarafından geçici kabul onaylandığını, davalı tarafından ihtarnamede söz konusu elektrik tesisi yapım işi konusunda tarafların anlaştığı bildirildiğinden, bu konuda herhangi bir uyuşmazlığın olmadığı, uyuşmazlığın yapılan işlere dair davalının ödeyeceği tutara ilişkin olduğu anlaşılacağını, nitekim davalı tarafından yapılan toplam ödeme tutarı 225.000,00-TL olup, ön keşif raporunda belirtilen ana panodan sonraki kablolama işleri hariç yapılan işlere dair iş bedelini dahi karşılamadığını, davanın kabulü ile davalının Gebze İcra Dairesi 2021/9366 esas sayılı esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline ve takibin devamına, icra takibine konu alacağın ticari faizi ile birlikte tahsiline, davalı aleyhine %20 den az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacı taraf, dava konusu olan olaylara ilişkin gerçekleri çarpıtarak ve gizleyerek, haksız menfaat elde etme çabası içerisine girmiştir. Şöyle ki; davacı tarafın, "800 KVA trafo merkezi ve ENH işinin" yapımı konulu 11.11.2020 tarihli teklifi, müvekkil şirketçe kabul edilmediğini, davacı şirket yetkilisinin işi yapmakta ısrarcı olması üzerine yapılan görüşmeler sonrasında davacının söz konusu işin tamamını %14 karla anahtar teslim yapması ve toplam bedelin Kdv dahil 250.000 TL'yi geçmemesi ve aşağıda belirtilen konularda anlaşmaya varıldığını, davacı firma 11.11.2020 tarihli teklifinde bir kısım şartlar da belirterek KDV hariç 251.749,00 TL'lik teklifte bulunduğunu, bu teklifte verilen fiyatın işin tamamını kapsamaması, fiyatın çok yüksek olması ve teklifte yer alan şartlarının müvekkil şirkete uymaması nedeniyle davacının teklifi müvekkilince kabul edilmediğini, taraflar, trafo yapımı hariç işin her şey dahil anahtar teslimi yapılması konusunda anlaşmaya vardıklarını, davacı, söz konusu işin anahtar teslim bedelinin KDV dahil 220.000,00 TL ile 250.000,00 TL arasında olacağını söylediğini, yapılan şifahi anlaşmaya göre; Sedaş'taki kabullerde dahil olmak üzere işin tamamı çalışır halde anahtar teslimi yapılacak ve davacı yaptığı işe 2 yıl garanti verecektir. İşin maliyeti üzerine %14 kar konularak yapılacak hesaplamaya göre fatura kesileceğini, işin tamamı anahtar teslim yapılacak ve KDV dahil bedeli 250.000 TL'yi geçmeyecektir İşin yapım bedeli tam olarak belli olmadığından davacıya 15.000 TL nakit avans verilecek, ortalama 90 gün vadeli 150.000 TL tutarlı çekler verilecek, geri kalan bakiye iş bitiminden sonra yapılacak hesaplama üzerine ödeneceğini, teklifte fiyat verilen "Trafo yapım işi" davacı tarafından yapılmayacağını, davacı işin yapımında taşeron kullanabileceğini ancak tüm sorumluluk kendisine ait olacaktır İşin yapımına aralık ayı başında başlanacak ve süresi 2 ayı geçmeyeceğini, taraflar arasında yapılan anlaşma doğrultusunda Müvekkilinin ödemelerini yapmış olup davacıya bir borcu kalmadığını, müvekkili anlaşma şartları doğrultusunda 19,11.2020 tarihinde; 20.02.2021 vadeli 90.000 TL tutarlı çeki ve 27.02.2021 vadeli 60.000 TL tutarlı çeki davacıya teslim ettiğini, avans olarakta 23.11.2020 tarihinde 15.000 TL havale gönderdiğini, müvekkilinin borcunun geri kalanını da 03.02.2021 tarihinde 20.000 TL ve 25.02.2021 tarihinde de 40.000 TL olarak ödemiş olup davacıya bir borcu kalmadığını, bu ödemeler müvekkilin cari hesabında açıkça görüleceğini, yukarıda belirtilen şartlarda anlaşmaya varılması üzerine, davacı taraf 2020 Aralık başlarında müvekkil işyerinde çalışmaya başladığını, davacı, işin yapımını taşeron olarak ... Elektrik İnş. San Ve Tic. A.Ş. ünvanlı firmaya vermiş ve işin tamamına yakını bu firma tarafından yapıldığını, geçici kabul işlemleri dışında işin yapımı aralık ayı sonu gibi bitirildiğini, davacı, 26.01.2021 tarihli "Yıldızhan 800 KVA Maliyet" başlığı altında tek taraflı maliyet hesabı yaptığını, bu hesaplamada %14 karı ile birlikte KDV Hariç 288.282,00 TL alacak çıkarmış ve ekine ... Elektrik İnş. San. Tic. A.Ş. ünvanlı şirketten aldığı teklif ve hak ediş formunu eklediğini, müvekkil, davacının maliyet hesaplamasını şifahi olarak yaptıkları anlaşmaya aykırı olduğu için hesaplama yöntemine, meblağına ve hesaplama içeriğine ve içerikte yer alan kalemlere vs. tamamına itiraz ederek kabul etmediklerini, davacının 26.01.2021 tarihli "maliyet hesabı ekine" koyduğu belgeye göre; ... Elektrik İnş. San. Tic. A.Ş. ünvanlı firmadan 27.11.2020 tarihli "malzeme ve montaj" fiyat teklifi aldığı görüldüğünü, aldığı teklifte "malzeme +montaj fiyatı 61.580,35 TL olduğunu, davacı söz konusu işi ... Elektrik İnş. San. Tic. A.Ş. ünvanlı şirkete yaptırdığını, Davacının 26.01.2021 tarihli "maliyet hesabı ekine" koyduğu belgeye göre; Bu firmanın "montaj ve işçilik bedeli" olarak 10.02.2021 tarihli ve 58.164,35 TL tutarlı hakediş formu düzenlediği görüldüğünü, davacıya yönelik olarak ... A.Ş. ünvanlı şirket tarafından düzenlenmiş olan ve yukarıda bahsedilen 27.11.2020 tarihli fiyat teklifi ve 10.02.2021 tarihli hakediş formunda yer alan müvekkil aleyhine olan fiyatlandırma vs. içeriğini kabul etmdiklerini, anlaşma şartlarına göre maliyet üzerine %14 kar konularak işin anahtar teslim bedeli tespit edilecek, ve Kdv dahil 250.000,00 TL'yi geçmeyeceğini, yine davacının işin tamamını anahtar teslim yapması ve çalışır vaziyette teslim etmesi gerekirken, anlaşma gereği yapması gereken işler içinde ayrıca ek ücret talep ettiği görüldüğünü, müvekkilinin, işin gerçek değerinin anlaşılması için piyasada aynı işi yapan üçüncü şahıs konumunda olan firmalardan fiyat teklifi aldığını, Fuba Elektrik Mühendislik Taah. İnş. Malz. San ve Tic. Ltd. Şti. firması 12.01.2021 tarihli fiyat teklifinde işin anahtar teslim fiyatı olarak KDV hariç 269.533,23 TL fiyat teklifinde bulunduğunu, bu fiyat teklifi içerisinde davacı tarafından yapılmayan 49.521,00 TL tutarlı trafo bedeli ve düşüldüğünde işin anahtar teslim fiyatı için 220.02,23 TL'lik teklif yapıldığı görüleceğini, üçüncü şahıs bir firma üzerinden, işi taşeron olarakta yapmış olan ... Elektrik İnş. San ve TİC. A.Ş. ünvanlı firmadan fiyat teklifi aldırıldığını, bu firma aynı işi anahtar teslim olarak yapmak için 25.03.2021 tarihli 266.766,00 TL'lik teklifte bulunduğunu, bu fiyat teklifi içerisinde davacı tarafından yapılmayan trafo bedeli olarak teklif edilen 87.174,00 TL Trafo bedeli ve 2.452,00 TL montaj ücreti düşüldüğünde işin anahtar teslim fiyatı için 177.140,00 TL'lik teklif yapıldığını, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; " ....Davanın reddine" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesi kararında salt ticari defterlerde alacağın gözükmediği tespitine dayalı olarak verilen kararın hatalı olduğunu, taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin bulunmadığını, müvekkili tarafından "800 Kva Elektrik Tesisi" yapım işinin davalıya teslim edildiği hususunda bir uyuşmazlık bulunmadığını, bilirkişi raporunda yapılan işlerin bedeli detaylı olarak gösterilmediğini, ölçüm yapılmadığını, Usul ve yasaya aykırı Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/10/2023 tarih, 2021/433 Esas, 2023/995 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, itirazları doğrultusunda dosyadaki eksik hususların giderilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin davacı tarafın iddia ettiği gibi sadece ticari defterlere dayanmadığını, teknik yönden de yerinde bilirkişi incelemesi yaptırarak yapılan işe ilişkin fiyat analizi ve incelemesi de yaptırarak kararını verdiğini, tarafların ticari defter kayıtları birbirini doğrulamakta ve kesin delil niteliğinde olduğunu, tarafların ticari defterlerine göre müvekkil şirketin borçlu olmayıp aksine davacı şirketten alacaklı olduğunu, taraf, bs ve ba formlarında yer alan bildirimlerinde mutabık olup bir itilaf olmadığının da tespit edildiğini, davacı tarafın istinaf kanun yoluna başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı faturaya dayalı itirazın iptali talebi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 HMK, 6098 Sayılı TBK
3. Değerlendirme ve karar
Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı faturaya dayalı itirazın iptali talebine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de; yapılan inceleme ve araştırma hüküm vermek için yeterli değildir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.
Bu kapsamda;
Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.
Davacı vekili; müvekkili şirket ile davalı arasında davalıya ait ... adresinde bulunan fabrikanın "800 KVA Elektrik Tesisi" yapım işi konusunda sözlü anlaşma yapıldığını, müvekkilin edimlerini ifa ettiğini, müvekkili tarafından davalıya toplamda 358.007,28 TL bedelli 3 adet fatura kesildiğini, davalı tarafından 225.000,00-TL ödeme yapıldığını beyanla bakiye 133.007,28-TL yönünden itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili; davacının hakettiği bedelin davacının iddiası doğrultusunda olmadığını, davacının sonradan düzenlediği 2 adet faturayı iade ettiklerini, davacıya toplamda 225.000 TL ödeme yaptıklarını, davacının başkaca alacağın kalmadığı beyanla davanın reddini savunmuştur.
Taraflar arasında davalıya ait ... adresinde bulunan fabrikanın "800 KVA Elektrik Tesisi" yapım işi konusunda eser sözleşmesi düzenlendiği anlaşılmaktadır. Mahkemece tarafların defter ve kayıtları üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesine göre, dava ve takip konusu edilen davacı tarafından davalı adına düzenlenen 28.12.2020 tarihli 209.841,76.-TL'lik faturanın her iki tarafın defterlerinde kayıtlı olduğu, buna karşılık takip konusu 22.3.2021 tarihli 130.288,52.-TL ve 2.4.2021 tarihli 17.877.-TL'lik faturaların davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı tespit edilmiştir. Davalının davacıya olan ödemesinin 225.000 TL olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, davalı defterlerinde kayıtlı olmayan 22.3.2021 tarihli 130.288,52.-TL ve 2.4.2021 tarihli 17.877.-TL'lik faturalara konu işlerin yapılıp yapılmadığı ve yapılan işin bedelinin tespiti noktalarındadır. Bu yönde mahkemece aldırılan bilirkişi raporları yetersiz olduğu gibi mahkemece uygulama yerinde keşif de yapılmış değildir. Bu haliyle mahkemece varılan sonuç eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.
Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre eser sözleşmesi ilişkisinin varlığı kabul edilip sözleşmede bedel yazılı olmaması ya da sözlü sözleşme ilişkisinde tarafların bedelde anlaşamamaları halinde yüklenicinin gerçekleştirdiği imalât bedelinin sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 481. maddesi hükmünce yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleriyle hesaplanacağı kabul edilmelidir. Mahalli piyasa rayiçleri içerisinde yüklenici kârı ve KDV olacağından bunlar ayrıca eklenmeyecektir.
Bu durumda mahkemece, dava ve takibe konu 22.3.2021 tarihli 130.288,52.-TL ve 2.4.2021 tarihli 17.877.-TL'lik faturalara itiraz edildiğine göre içeriği kesinleşmediğinden, mahallinde keşif yapılarak, ihtilaflı faturalardaki yazılı imalâtların yapılıp yapılmadığı araştırılıp, yapılmışsa eksik ve kusurlarda dikkate alınıp yukarıda açıklanan yönteme göre fatura bedelini aşmamak üzere işin yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleriyle bedeli hesaplattırılarak bulunacak bedel kesinleşen 28.12.2020 tarihli 209.841,76.-TL'lik bedele ilave edilerek davacının toplam hakedişi belirlenip davalı tarafından ispatlı ödemeler düşülerek sonrasında oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, eksikliklerin tamamlanması amacıyla dosyanın 6100 Sayılı H.M.K'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/10/2023 tarih, 2021/433 E, 2023/995 K. sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf talep eden tarafça yatırılan istinaf karar harcının istek halinde yatıran tarafa iadesine,
5-İstinaf talep eden tarafça ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK.nun 353/1-a.6 maddesi gereğince 20/03/2024 tarihinde KESİN olarak oybirliği ile karar verildi.
*
...
Başkan
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Katip
...
¸e-imzalı