T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/970 - 2024/1505
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/970
KARAR NO: 2024/ 1505
KARAR TARİHİ: 24/10/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 24/10/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ...(...)
ÜYE: ...(...)
ÜYE: ...(...)
KATİP: ...(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 02/07/2022
KARAR TARİHİ : 08/03/2024
NUMARASI : 2022/546 Esas - 2024/213 SKarar
DAVACI : İŞLER TİCARET GIDA VE İHTİYAÇ MADDELERİ LİMİTED ŞİRKETİ - 0482004441200010 ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : GEBZE İMAR KONUT İNŞAAT SANAYİ TİCARET VE ANONİM ŞİRKETİ -...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklı sözleşmenin feshi ile taşınmaz üzerine konulan şerhin kaldırılması talepleri
HÜKÜM : Kararın kaldırılması-gönderme
İSTİNAF EDEN : Davalı vekili
Taraflar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklı sözleşmenin feshi ile taşınmaz üzerine konulan şerhin kaldırılması talepleri nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Vekil eden şirket ile muhatap şirket arasında, ... parselde kayıtlı taşınmazla ilgili olarak, Gebze 3 Noterliğinin 01.08.2017 tarih, ... yevmiye sayılı, düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin akdedilmesinden sonra makul sürede inşaat ruhsat işlemlerinin tamamlanmamasını ve inşaata başlanmaması nedeni vekil eden şirketin maddi zarara maruz kaldığını, Satış Vaadi ve Arsa Payı karşılığı İnşaat Sözleşmesinin “geriye etkili olarak” feshedildiğine yönelik Gebze 2. Noterliğinin 14.6.2022 tarih, ... sayılı ihtarnamesinin keşide edildiğini, davacının maddi zararının artmamasını ve yargılama sürecine gerek duyulmaması amacı ile davalıya gönderilen ihtarnamede noterde fesih işlemi yapılmak üzere davet edilmiş ise de, olumlu yanıt alınmadığını, davalıya noter ihtarı da keşide edildiğini, ihtilafın sulhen giderilmesi için gereken çabanın sarf edildiğini, davalı yüklenici taraftan olumlu yanıt alınamadığını, taşınmazın kaydında, sözleşme şerhi mevcut olduğundan, sözleşme şerhinin de kaldırılmasını talep ettiklerini, makul süreler de gözetilerek inşaatın başlaması için gereken sürede faaliyete başlanılmadığını, Gebze 3. Noterliğinin 01.08.2017 tarih, ... yevmiye sayılı, düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin, taşınmazın tapu kaydında bulunan sözleşme şerhinin terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Vekil eden şirket ile davalı şirket arasında Gebze 3. Noterliği'nin 01.08.2017 tarih, 39451 yevmiye sayılı, sözleşme konusu gayrimenkul üzerinde tapu maliki davacı şirket adına hacizler olduğundan, vekil eden şirket yetkilileri davacı şirket yetkililerine sözleşmenin ifası kapsamında inşaat ruhsatı için başvuru yapılacağından hacizlerin terkin edilmesini talep ettiğini, vekil eden şirket yetkilileri ruhsat işlemleri için tekrar çalışma yaptıklarında bu kere gayrimenkulde 21/05/2018 tarihinde yüksek miktarlı Halk Bankası Lehine ipotek konulduğunu, vekil eden şirket yetkililerinin ipoteğin kaldırılmasını talep ettiklerini, vekil eden şirketin sözleşme gereği inşaatı yapabilmek için gayrimenkullerdeki haciz ve ipoteklerin kaldırılmasını beklemekte iken bu kere davacı şirket tarafından sözleşmenin feshi içerikli ihtarnamenin taraflarına tebliği ile davacının sözleşmeyi fesh etmek istediğini öğrendiklerini, vekil eden tarafından haksız bu ihtara karşı Gebze 12. Noterliği 25/01/2021 tarih, 595 yevmiye numaralı ihtarı ile cevap verildiğini ve haksız taleplere itiraz edildiğini, vekil eden şirket tarafından davacıdan sözleşmenin ifa edilmesi için gayrimenkulün hazır edilmesinin talep edildiğini, davacı şirket yetkililerinin sözleşme gereği işlemlerin takibi için vermiş oldukları vekalet için Gebze 3. Noterliği 06/07/2021 tarih ... yevmiye numaralı azilnameyi gönderdiklerini, davacıdan kaynaklanan haciz, ipotek, azilname ve engellemelerin neticesinde sözleşmeyi ifa edemediğini, davacının açıkça kötü niyetli olduğundan davanın reddi gerektiğini, inşaata başlanamamasının sebebinin davacı yanın gayrimenkullerdeki haciz ve ipotekleri kaldırmaması ve azilname göndermesi olduğunu, davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...''Davanın kabulüne, taraflar arasında düzenlenen Gebze 3. Noterliğinin 01.08.2017 tarih, 39451 yevmiye sayılı, düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshine, Sözleşmeye konu davacı adına kayıtlı olan, ...parselde kayıtlı taşınmazın tapu kaydında bulunan 22/12/2020 tarihli davalı Gebze İmar Konut İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına %60 hissesinden hak karşılığı inşaat hakkına dair şerhin kaldırılmasına'' karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
Sözleşme konusu gayrimenkul üzerinde tapu maliki davacı şirket adına hacizler olduğundan şirket yetkilileri davacı şirket yetkililerine sözleşmenin ifası kapsamında inşaat ruhsatı için başvuru yapılacağından hacizlerin terkin edilmesini talep ettiğini, 21/05/2018 tarihinde yüksek miktarlı Halk Bankası Lehine ipotek konulduğunu gördüklerini, vekil eden şirket yetkilileri ipoteğin kaldırılmasını talep ettiğini, davacı şirket yetkilileri inşaatın yapımının bekletilmesini söylemiş ve ipoteği kaldıramayacaklarını söylediğini, tapu kayıtları ve tanık ile ispat edildiğini, vekil eden şirket sözleşme gereği inşaatı yapabilmek için gayrimenkullerdeki haciz ve ipoteklerin kaldırılmasını beklemekte iken bu kere davacı şirket tarafından sözleşmenin feshi içerikli ihtarnamenin taraflarına tebliği ile davacının sözleşmeyi fesh etmek istediğini öğrendiğini, vekil eden tarafından haksız bu ihtara karşı Gebze 12.Noterliği 25/01/2021 Tarih 595 Yevmiye numaralı ihtarı ile cevap verildiğini ve haksız taleplere itiraz edildiğini, vekil eden şirket tarafından davacıdan sözleşmenin ifa edilmesi için gayrimenkulün hazır edilmesi talep edildiğini, davacı şirket yetkilileri sözleme gereği işlemlerin takibi için vermiş oldukları vekalet için Gebze 3.Noterliği 06/07/2021 tarih ... Yevmiye numaralı azilnameyi gönderdiğini, arsaya yapılacak tüm dairelerde haciz ve ipotek li olacağını, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle;
Vekil eden şirket ile muhatap şirket arasında,... parselde kayıtlı taşınmazla ilgili olarak, Gebze 3 Noterliğinin 01.08.2017 tarih, 39451 yevmiye sayılı, Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı karşılığı İnşaat Sözleşmesi akdedildiğini, inşaat ruhsat işlemlerinin tamamlanmaması ve inşaata başlanmaması nedeni vekil eden şirket maddi zarara maruz kalmış, tüm girişimlere rağmen, davalı tarafından işe başlanmaması ve sözleşme gereğinin yerine getirilmemesi üzerine, satış Vaadi ve Arsa Payı karşılığı İnşaat Sözleşmesinin geriye etkili olarak feshedildiğine yönelik Gebze 2. Noterliğinin 14.6.2022 tarih, ... sayılı ihtarname keşide edildiğini, sözleşmenin yapıldığını, 01.08.2017 tarihinden, dava tarihi arasında geçen süreye göre sözleşmenin belirtilen sürede ifa olanağının olmaması, sözleşmenin uygulanmasını beklemenin davacı yönünden yarasız olacağını, davalı şirketin ruhsat için gerekli harçları yatırmaması nedeniyle ruhsat alınamadığını, devamında davalı şirket tarafından yapılması gereken işlemlerin de yapılmadığını ve inşaat ruhsatı düzenlenmediği ve inşaatın başlamadığı belirtildiğini, davalı şirketin sözleşme gereği işlemleri yapabilmesi ve inşaata başlaması için iş takibi amacıyla müvekkil şirkete verdirilen vekaletname ile yetkilendirilen ... isimli vekilin, Gebze Belediyesine ruhsat başvuru iptali için dilekçe ile başvurduğunu, davalı tarafın istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklı sözleşmenin feshi ile taşınmaz üzerine konulan şerhin kaldırılması talepleri istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 HMK, 6098 Sayılı TBK
3. Değerlendirme ve karar
Dava; kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklı sözleşmenin feshi ile taşınmaz üzerine konulan şerhin kaldırılması taleplerine ilişkindir.
492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre: Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispî esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30'uncu madde hükmü uygulanır (16/4. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.). Harçlar Kanunu 28. maddeye göre (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilam harcının 1/4'ü peşin alınır (28. md.). Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK 120/1. maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 2020/1033 Esas, 2020/3253 Karar)
Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi, taşınmazlar üzerindeki takyidatların kaldırılması sureti ile, tapu kaydının iptali ve tescil taleplerinde; Yargıtay 23. HD. 2016/4518 E, 2019/3774 K; 2013/422 E, 2013/2321 K. Sayılı kararlarında da belirtildiği üzere, tapu kaydının iptali talebi yönünden taşınmaz değeri üzerinden, takyidatların kaldırılması talebi yönünden ise, takyidat miktarları üzerinden harç alınması gerekmektedir.
Somut uyuşmazlıkta; dava konusu geriye etkili feshine karar verilen sözleşme değerinin 100.000 TL olduğu anlaşılmakla mahkemece bu miktar üzerinden alınması gerekli ¼ peşin harç 1.707,75 TL den daha önce yatırılan peşin harç miktarı belirlenip düşülerek bakiye peşin harcın ikmali sağlanmadan yargılama yapılarak karar verilmesi doğru olmamıştır. Kabule göre de, karar ve ilam harcının sözleşme değeri üzerinden alınması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle; eksikliklerin tamamlanması amacıyla diğer istinaf sebepleri incelenmeksizin dosyanın 6100 Sayılı H.M.K'nun 353/1-a-4 maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/03/2024 Tarih, 2022/546 E. 2024/213 K. sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.4 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf talep eden tarafça yatırılan istinaf karar harcının istek halinde yatıran tarafa İADESİNE,
5-İstinaf talep eden tarafça ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK.nun 353/1-a.4 maddesi gereğince KESİN olarak oybirliği ile karar verildi.24/10/2024
*
...
Başkan
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Katip
...
¸e-imzalı