T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1364
KARAR NO: 2024/196
KARAR TARİHİ: 02/02/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/02/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 15/09/2022
KARAR TARİHİ: 10/07/2023
NUMARASI : 2022/754 Esas -2023/766 Karar
DAVACI : NUHPANEL YAPI ELEMANLARI SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI : EKOLMAK MAKİNA SANAYİ VE TİCARET PAZARLAMA LİMİTED ŞİRKETİ - ... ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVA: Eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemi
HÜKÜM : Kararın kaldırılması- yeniden hüküm
İSTİNAF EDEN : Davalı vekili
Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemi nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Vekil edeni ile davalı arasında 31.03.2014 tarihinde satın alma sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 2. maddesine göre poliüretan köpüğü malzemelerinin imalatını yapan yüksek basınçlı Ekolmak Qplus 8500 gr/sn yüksek basınçlı poliüreten makine davalı tarafından müvekkiline teslim edildiğinde bunun karşılığında da vekil edenin davalıya 132.300-Euro ödeme yapılacağının ifade edildiği, davacı vekilinin sözleşmenin 4. maddesinde ödeme ve teslim şartları düzenlendiğini, buna göre sipariş tarihinden itibaren toplam tutarın %65’i peşin, kalan %35’i ise makinenin işbu sözleşmeye uygun bir şekilde tam, eksiksiz, montajı yapılmış, kullanıma hazır, çalışır halde tesliminde ödeneceğinin kararlaştırıldığını, vekil eden şirketin sözleşmenin bu hükmü gereğince sözleşme bedelinin %65’lik kısmını oluşturan 85.995-Euro’yu 22.05.2014 tarihinde davalıya ödediğini, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2016/1492 Esas sayılı dosyası kapsamında alınan raporla dava konusu makinenin vekil eden ayıplı bir şekilde eksik şekilde teslim edildiğinin ispatlandığını, davalının vekil eden aleyhine Gebze 2. İcra Müdürlüğü’nün 2016/7919 Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlattığını, takibe itiraz etmeleri üzerine işbu davanın açıldığını, davalının açmış olduğu işbu davasında makineye ek ilaveler yapıldığını, bunlardan kaynaklı olarak toplam 40.861,00-TL fatura kestiğini, vekil eden şirkete sözleşmeye ve şartnameye uygun makine teslimi yapılmadığından vekil eden tarafından ödenen bedelin iadesinin zorunlu olduğunu, taraflar arasında görülen diğer bir makineye istinaden açılan davada Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2016/1386 Esas sayılı dosyasında teslim edilmeyen makinenin %60’nın tamamlandığını, geri kalanının eksik olması nedeniyle makinenin ayıplı olduğunun tespit edildiğini, kararlaştırılan makineden tamamen farklı, vaat edilenin yarı kapasitesinde olup, makinede ithal markalar yerine yerli markalar ve daha düşük güçlü motorlar kullanıldığını, çalışmaz vaziyette olan makinenin vekil eden tarafından kabul edilmediğini, 22.05.2014 tarihinde vekil eden firmanın ödediği 85.995-Euro – 67.473,00-EURO (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi 2020/719 Esas 2020/757 Karar no istinaden mahsup edildikten sonra) 18.522,00-Euro’nun şimdilik 5.000-Euro'luk kısmının dava tarihi itibari ile 91.000-TL’sinin ödeme tarihinden itibaren uygulanacak en yüksek banka mevzuat faiziyle birlikte müvekkiline iadesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Vekil eden aleyhine açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun olup usul ve esastan reddinin gerektiği, davacı şirketin, vekil eden tarafından teminat amacıyla verilen çeklerden ... seri numaralı olanının Bursa 8. İcra Müdürlüğü'nün 2016/6820 Esas sayılı dosyasıyla icra takibine konu edildiğini, davacı tarafın davaya konu etmediği 01/09/2014 tarihli sözleşmede teminat çeki olarak kendisine verilen teminat çekinin Bursa ilinde icra takibine konu etmesinin yanı sıra ayrıca bu sözleşmeden kaynaklandığını iddia ettiği sözde alacağının Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2016/7709 Esas sayılı (şimdiki esası 2020/20467 Esas) dosyasıyla ilamsız icra takibine konu edildiğini, davacı tarafın huzurdaki davayı açmasından önce dava şartı olan zorunlu arabuluculuk sürecini başlattığını, davacının arabulucuya başvururken tıpkı huzurdaki davada olduğu gibi sadece 5.000,00-Euro yönünden başvuru yaptığını, davacı vekilinin dilekçesinde alacaklı olduğunu iddia ettiğini tüm bedelin 18.522,00-Euro olduğunu, şimdilik sadece 5.000,00-Euro üzerinden kısmi dava açtığını ileri sürdüğünü, davacı ile vekil eden şirket arasında 31/03/2014 tarihli Poliüretanlı İzalosyan Levha Boyutlandırma Makinası Satın Alma Sözleşmesi ile birlikte bir iş ilişkisi doğduğunu, sözleşme konusu makinenin 16/05/2015 tarih ve ... nolu irsaliyeli fatura ile davacıya teslim edilmiş olduğunu, sonrasında müvekkili şirket tarafından 29/04/2015 tarih ve ... nolu fatura kesildiğini, davacı şirketin makinenin kendisine tesliminden 1 yılı aşkın bir süre geçmesinden sonra Gebze 6. Noterliği'nin 09/06/2016 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile teslim edilmeyen proje ve yerleşim planının vekil edene teslimi ve makinenin yapı ve eksikliklerin giderilmesi için ihtar edildiğini, sözleşmeden doğan zararlarını ve cezai şartları talep ettiğini ihtar ettiğini, davacı tarafın işbu dava ile talepte bulunduğu tüm alacaklarının zamanaşımına uğramış olduğunu, davacı tarafın davasına dayanak olarak gösterdiği Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/1492 Esas sayılı dosyasının vekil eden şirket tarafından 31/03/2014 tarihli sözleşmeden kaynaklanan 46.305,00-Euro alacağın ve ferilerinin tazmininin talebiyle açılan dava olduğunu, dayanak gösterilen bilirkişi raporlarının ve davacının aksine vekil eden şirket tarafından üretilen makinenin; davacı tarafın sözleşmede başta olmayan ilave ve değişiklik taleplerine rağmen eksiksiz ve kusursuz bir şekilde 16/05/2015 tarihinde davacı şirkete teslim edildiğini, davacı tarafın dilekçesinin birçok kısmında sözleşmenin imza tarihinden itibaren vekil eden şirketin kendisine problem çıkardığını beyan ettiğini bu durumun gerçeği yansıtmadığını, 31/03/2014 tarihinde yapılan sözleşmeden memnun kalmayan davacının üzerinden 5 ay geçtikten sonra 01/09/2014 tarihinde neden müvekkili ile yeni bir makinenin üretimi için sözleşme imzaladığının hiçbir surette izah edilmediğini, açılan davaya dayanak olarak gösterilen 2016/1492 Esas sayılı dava dosyası vekil eden şirketin bu makineden doğan 46.305,00-EURO alacağını tahsil etmesi amacıyla açıldığını, bu dosya her ne kadar süresinde temyiz edilmemesi neticesinde kesinleşmişse de kararda davacı Nuhpanel şirketinin müvekkilinden alacaklı olduğuna dair hiçbir ibare yer almadığını, bu alacaklarını tazmin etme amacıyla Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/1492 Esas sayılı dosyasında açmış olduğu davayı süre yönünden temyiz etmeme sebebiyle kaybettiğini, 01/09/2014 tarihli sözleşmeden kaynaklı alacaklarını tazmin etmek için yoğun bir çaba verdiklerini, davanın esasa girmeden usulden reddini, davanın zaman aşımına uğraması nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; ''Davanın kabulüne, 5.000,00.-EURO alacağın 17/06/2016 olan temerrüt tarihinden itibaren Devlet bankalarının EURO cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanarak, fiili ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının takas ve mahsup talebinin reddine'' karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinafa başvuru dilekçesinde özetle;
Yerel mahkeme ayıp gizli ise 20 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanacağına yer vermişse de; bu süre kanunla açıkça bildirim şartına bağlandığını, bu ayıbın ortaya çıkması uzun zaman alabildiği gibi malın kullanımından hemen sonra da ortaya çıkabileceğini, davacı tarafın bu süre zarfında işbu zamanaşımını kesme veya durdurması yönünde hiçbir hukuki işleminin bulunmadığını, davaya konu 31/03/2014 tarihli sözleşme ile ilgili vekil eden şirket aleyhine açılan bir dava yahut başlatılan bir icra takibi bulunmadığını, davacı taraf açmış olduğu bu davaya karşılık olarak hiçbir dava açmadığını, işbu davada talep ettiği sözde alacaklarının tahsili için herhangi bir icra takibine başvurmamış ve zamanaşımı süresinin durması yahut kesilmesini sağlamadığını, makinenin davacı şirkete teslim edildikten sonraki 2-3 aylık süreç içerisinde davacı şirket vekil eden şirketten dava konusu makineye ilave tankların ve yeni eklemeler yapmasını istediğini, bu talebin vekil eden şirketçe uygun bulunduğunu ve fiyatta anlaşılarak dava konusu makineye ek ilaveler yapıldığını, yerel mahkeme tarafından servis hizmeti olarak kabul edilen ek hizmetlerin bu olduğunu, bu hizmetlerin makinenin ayıplı olduğunu değil çalışır bir vaziyette olduğunu gösterdiğini, kararın kesinleştiğini, karşı taraf nuhpanel şirketi başta kararlaştırılan bedele ilave olarak vekil eden şirketten toplamda 105.535,60 Euro'luk ilave imalat ve değişiklik talep ettiğini, bu miktar neredeyse toplam sözleşme bedelinin yarısı olduğunu, 257.000,00 Euro üzerinden yapılan sözleşmeye davacı tarafça 105.535,60 Euro ilave masraf yapılmak zorunda kaldığını, dosya bir bütün halinde incelendiğinde mahkemece salt hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak karar verildiğini, yargılama aşamasında dahi incelenmesi gereken hususların ilgili makinenin çalışıp çalışmadığı, ürün kalitesi, imalinin maliyeti, baştaki sözleşmede belirlenen ile aynı makine olup olmadığı olması gerekirken bu hesaplamalar hiçbir şekilde yapılmadığını, davaya dayanak olarak gösterilen 2016/1492 esas sayılı dosyası ile birleşen 2016/1493 esas sayılı dosyadaki aynı sözleşmeyle ilgili ilavelere ilişkin fatura alacaklarının kabulüne karar verildiğini, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu ile de birleşen davada takip dayanağı fatura muhteviyatı işlerin ilave iş olduğu değerlendirildiğini, davanın reddini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı HMK, 6098 sayılı TBK, 6102 sayılı TTK
3. Değerlendirme
Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Davacı iş sahibi, davalı yüklenicidir.
Taraflar arasında poliüretan köpüğü malzemelerinin imalatını yapan yüksek basınçlı Ekolmak Qplus 8500 gr/sn yüksek basınçlı poliüretan makinası imal ve teslimine ilişkin 31/03/2014 tarihli, 132.300,00 EUR götürü bedelli yazılı eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasında kurulan sözleşme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddeleri hükümlerine göre eser sözleşmesidir.
Eser sözleşmesi TBK'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Eser sözleşmesinde taraflardan biri iş sahibi, diğeri ise yüklenicidir. Eser sözleşmesinde , işin uzmanı sayılan yüklenici yapımını üstlendiği eseri işi, özen borcu gereği fen ve sanat kurallarına, sözleşme hükümlerine, kendisine duyulan güvene ve beklenen amaca uygun şekilde yapmakla yükümlüdür. Eser sözleşmesini diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran en önemli özelliklerinden birisi sonuç sorumluluğudur. Bununla yüklenici tarafların iradeleri doğrultusunda sonucun meydana getirilmesi taahhüdü altına girmektedir. Zira eser sözleşmesinde bir eserin yaratılıp teslim edilmesi borcu altına girilmektedir. Bu taahhüdün altına giren yüklenici işin niteliği gereği sadakat ve özenle yerine getirmek zorundadır. Sadakat borcu, yüklenicinin iş eser sahibinin yararına olacak şeyleri yapması ve ona zarar verecek her türlü eylemden kaçınmasıdır.
Eserin, sözleşmede kararlaştırılan niteliklerine veya iş sahibinin beklediği amaca uygun olmaması ya da gerekli bazı niteliklerden bir veya bir kaçının bulunmaması halinde ayıplı ifa edildiğinin kabulü gerekir. Eser sözleşmesinde yüklenici belli bir sonucu (eser) taahhüt ettiğinde sonuç gerçekleşirse, yüklenici borcunu ifa etmiş sayılır. İş sahibinin borcu ise kararlaştırılan bedeli ödemektir.
Sözleşmenin konusu poliüretan köpüğü malzemelerinin imalatını yapan yüksek basınçlı Ekolmak Qplus 8500 gr/sn yüksek basınçlı poliüretan makinası imalatıdır. Davalı iş sahibi, sözleşmede kararlaştırılan esere uygun edimin ifa edilmediği, teslim edilen imalatın ayıplı, eksik ve çalışamaz durumda olduğunu, makinenin proje ve yerleşim projelerinin teslim edilmediğini, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/07/2020 tarihli, 2016/1492 Esas, 2020/350 Karar sayılı dava dosyasının istinafı üzerine Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 11/12/2020 tarihli, 2020/719 Esas, 2020/757 Karar sayılı kararı ile davalının hak ediş bedelinin 67.473,00 Euro olarak belirlendiğini ve bu kararın kesinleştiğini, sözleşme kapsamında yükleniciye 85.995,00 Euro ödemede bulunulduğunu, bu belirlemeye göre iş bedeli olarak 18.522,00 Euro fazla ödemede bulunduğunu belirterek bu bedelin 5.000,00 Euro'luk kısmının tahslilini talep etmektedir. Davacı iş sahibi eserde ayıbın ve eksik işin olduğunu iddia etmekte davalı ise eseri eksiksiz ve ayıpsız yaptığını, talebin zaman aşımına upradığını savunmaktadır.
İhtilaf, davacı iş sahibinin fazla ödemesi bulunup bulunmadığı ve davalı yüklenicinin dava konusu makinayı tam ve eksiksiz, montajı yapılmış, kullanıma hazır halde üretip davalıya teslim edip etmediği noktasında toplanmaktadır.
İmâl ve teslimi gerçekleştirilen bir eserde açık ayıbın varlığı halinde TBK'nın 474. maddesi gereğince işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz, gizli ayıbın varlığı halinde ise TBK'nın 477/III. maddesi gereğince gecikmeksizin iş sahibince durumun yükleniciye bildirilmesi zorunludur. Aksi takdirde TBK'nın 477/II. maddesi uyarınca teslim edilen eser kabul edilmiş sayılır ve bu hâl iş sahibinin TBK'nın 475. maddesindeki hakları kullanmasına engel teşkil eder.
Sözleşmede garanti şartı bulunması halinde yüklenici garanti süresi içerisinde ihbara gerek olmaksızın çıkacak ayıpları onarmak zorundadır. Taraflar arasındaki 31/03/2014 tarihli sözleşmesinin 6.1 maddesinde "Satılan alınan makine, her türlü imalat ve gizli ayıba karşı işbu makinanın çalışır halde tesliminden başlamak üzere 2 yıl (sızdırmazlık elemanları hariç) garanti altındadır" hükmü mevcuttur. Davacı tarafça imalât ve montaj hatalarına karşı iki yıllık garanti süresi öngörülmüştür. Bu durumda ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı aranmayacağından davacı vekilinin ayıp ihbarının süresinde yapılmadığına ilişkin itirazları yerinde değildir. Kaldı ki dava konusu makina 16.04.2015 tarih ... sıra numaralı irsaliyeli fatura ile davalı tarafa teslim edilmiş olup, davacı tarafça 21/12/2015 ve 22/12/2015 tarihlerinde servis hizmeti verildiği dosya kapsamındaki servis formları ile sabittir.
Dosyada yer alan sözleşme, deliller ve taraflar arasındaki yazışmalardan; davacı yüklenici anlaşmaya konu makinayı tam, eksiksiz, montajı yapılmış, kullanıma hazır, çalışır halde imal edecek, davacı iş sahibinin ise, sözleşme bedelinin %65'ini avans olarak, %35'ini ise makinanın belirtildiği şekilde teslim edilmesi halinde ödeyeceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Davacı iş sahibi tarafından sözleşme bedelinin %65'ine tekabül eden 85.995,00 EUR ödemenin davacı tarafa yapıldığı, sözleşmenin 5.4 maddesine göre ödemeyi müteakip 90 iş günü içerisinde dava konusu makinanın teslim edilmesi gerekirken, 16/04/2015 tarihli sevk irsaliyesi ile gecikmeli olarak teslim edildiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu sözleşmeye ilişkin Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/07/2020 tarihli, 2016/1492 Esas, 2020/350 Karar sayılı dava dosyasında asıl dava; eser sözleşmesinden kaynaklı bakiye iş bedeline ilişkin itirazın iptali, birleşen dava ise; sözleşme dışı işler bedelinin tahsiline ilişkin itirazın iptali talebine ilişkin olduğu, İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verildiği, kararın taraf vekillerince istinaf edildiği, Daire'mizin 11/12/2020 tarihli, 2020/719 Esas, 2020/757 Karar sayılı kararında yüklenicinin eldeki davaya konu sözleşmeden kaynaklı bakiye iş bedeli talebine ilişkin olarak 25.7.2019 tarihli bilirkişi kurulu ek raporuna göre dava konusu makinanın % 49 oranında eksik ve ayıplı imal edildiği, bu durumda yüklenicinin sözleşme bedelinin % 51 ine hak kazandığı, kurulan fiziki oran sonucu hakedilen iş bedeli 132.300,00 EUR x % 51 = 67.473,00 Euro olduğu belirtilerek mahkeme kararının sonuç olarak doğru olduğuna işaret edilerek istinaf başvurusu reddedilmiştir. Verilen karar süresinden sonra temyiz edilmesi sebebiyle temyiz talebi ek kararla red edilmiştir. Bu kararın davacı yüklenici tarafından temyizi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 20/04/2022 tarihli, 2021/4086 Esas, 2022/2291 Karar sayılı ilamıyla ek karar onanarak karar kesinleşmiştir.
Ayrıca, yargılama aşamasında yerinde inceleme ve Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/1492 Esas sayılı dosyasındaki tespitlere göre hazırlanan bilirkişi heyeti raporunda; Dava konusu Ekolmak Oplus 8500 GR/SN Yüksek Basınçlı Poliüretan Makinesinin üzerinde korozyon başladığı ve uzun süredir çalışmadığı, makinenin 31/03/2014 tarihli sözleşmeye uygun yapılmadığı, eksik yapıldığı bu nedenle açık ayıplı olduğu, makinenin 2 komponentinin eksik olarak teslim edilmesi ve teknik özellikleri sözleşmeye uymayan aksamlar, diğer eksiklikler göz önünde bulundurulduğunda makinenin yaklaşık % 50'sinin sözleşmeye göre eksik yapıldığı, satıcının kusurlu olduğu, dava konusu makinada satıcı tarafından alınması gereken iş güvenliği önlemleri, eser sözleşmeye göre eksik olan hususlar göz önünde bulundurulduğunda davalının ağır kusur sahibi olduğu, tesisin 27/04/2023 tarihinde yapılan keşifte ki mevcut hali ile 3. şahıslar veya davacı firma tarafından çalışır vaziyete getirilmesinin ekonomik olmadığı belirlenmiştir.
Gerek anılan dosyadaki tespitler, gerekse dosya kapsamındaki bilirkişi raporu dikkate alındığında taraflar arasındaki 31.03.2014 tarihli sözleşmeye göre davalının makineyi sözleşmeye uygun şekilde yapmadığı, makinenin eksik ve açık ayıplı olduğu, 2 komponentinin eksik olarak teslim edilmesi ve teknik özellikleri sözleşmeye uymayan aksamlar, yüklenicinin kusurlu olduğu, dava konusu makinede satıcı tarafından alınması gereken iş güvenliği önlemleri, eser sözleşmeye göre eksik olan hususlar göz önünde bulundurulduğunda davalının ağır kusur sahibi olduğu, makinenin çalışır vaziyete getirilmesinin ekonomik olmadığının tespit edilmiştir. Davacı, davalı yüklenici tarafından bakiye iş bedelinin tahsiline ilişkin yukarıda belirtilen karardaki belirlemelere istinaden eldeki davayı açmış olup, bu dava eldeki dava için kesin delil teşkil etmektedir. Dairemizin 1/12/2020 tarihli, 2020/719 Esas, 2020/757 Karar sayılı ilamı kesinleştiğinden, bu dosya içerisindeki tespitler de kesinleşmiştir. Davacı talebini bu kesinleşen dosyadaki tespitlere dayandırmış olup, dava dilekçesinde bu tespitlere işaret ederek toplam alacağının ((132.300,00 Euro x %51 = 67.473,00 Euro) (85.995,00-67.473,00= 18.522,00 Euro )) 18.522,00 Euro olduğunu belirtmiştir. Kesinleşen dosyada fiziki oran yöntemine göre dava konusu makinanın % 51 oranında tamamlanması sebebiyle bu oranda yüklenicinin iş bedelini hak kazandığı, kurulan fiziki oran sonucu hakedilen iş bedelinin (132.300,00 Euro x %51=) 67.473,00 Euro olduğu belirlenmiştir. Mahkemece, davacı tarafça yapılan yüklenicinin hak edişi % 50 olarak belirlenerek davacı iş sahibinin 19.845,00 Euro bedel iadesi gerekeceği kabul edilmiş ise de kesinleşen dosya sebebiyle yüklenicinin gerçekleştirdiği fiziki oranın % 51 olduğu kesinleştiğinden Mahkemenin toplam alacağın belirlenmesine ilişkin değerlendirmesi doğru bulunmamıştır. Bu durumda, davalı yüklenicinin hak edişi 132.300,00 Euro x %51 = 67.473,00 Euro olduğu, davacı iş sahibinin sözleşme kapsamında 85.995,00 Euro ödemede bulunduğu, bu bedelden davacının hak edişi mahsup edildiğinde davacı iş sahibinin (85.995,00-67.473,00= 18.522,00 Euro ) toplam 18.522,00 Euro fazla ödemenin iadesini talep edebileceği anlaşılmaktadır. Davalının istinafı bu yönüyle istinafı yerinde bulunmakla karar kaldırılarak yeniden hüküm kurulmuştur.
Ayrıca, davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan 6098 sayılı TBK'nın 478. maddesi uyarınca yüklenici ayıplı bir eser meydana getirmişse, bu sebeple açılacak davalar, teslim tarihinden başlayarak, taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde iki yılın; taşınmaz yapılarda ise beş yılın ve yüklenicinin ağır kusuru varsa, ayıplı eserin niteliğine bakılmaksızın yirmi yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Taraflar arasında poliüretan köpüğü malzemelerinin imalatını yapan yüksek basınçlı Ekolmak Qplus 8500 gr/sn yüksek basınçlı poliüretan makinası imal ve teslimine ilişkin 31/03/2014 tarihli sözleşme imzalanmış,16/04/2015 tarihli sevk irsaliyesine göre de bu tarihte teslim gerçekleştirilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; dava konusu makinada satıcı tarafından alınması gereken iş güvenliği önlemleri, eser sözleşmeye göre eksik olan hususlar göz önünde bulundurulduğunda davalının ağır kusur sahibi olduğu belirlenmiştir. Bu sebeple, eserin tesliminden itibaren 20 yıllık zaman aşımı süresi söz konusudur. Kaldı ki, tarafların bu davadaki ve kesinleşen dosyadaki taleplerinin ifaya yönelik olup, kesinleşen mahkeme kararı ile iş sahibinin bakiye alacağının belirlendiği, anılan kararın tarihi ve kesinleşmesi dikkate alındığında davacının sözleşmeden kaynaklı alacak talebinin zaman aşımına uğramamıştır. Davalının bu yöne değinen istinafı yerinde bulunmamıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile yeniden hüküm kurulması gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/07/2023 tarih, 2022/754 Esas, 2023/766 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA, aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmasına,
2-Davanın KABULÜNE, 5.000,00.-EURO alacağın 17/06/2016 olan temerrüt tarihinden itibaren Devlet bankalarının EURO cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanarak, fiili ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Davacının takas ve mahsup talebinin reddine,
4-Alınması gerekli 6.216,21.-TL harçtan peşin alınan 1.554,05.-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.662,16.-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, (ilk derece mahkemesince harç tahsil müzekkeresi yazıldığından yeniden yazılmasına yer olmadığına)
5-Dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 1.560,00.-TL arabuluculuk ücretinin 6183 sayılı Kanuna göre ve davalı aleyhine açılan davanın kabul edilmesi nedeniyle davalıdan tahsili için Hazineye yazı yazılmasına, (ilk derece mahkemesince harç tahsil müzekkeresi yazıldığından yeniden yazılmasına yer olmadığına)
6-Davacı tarafından peşin yatırılan 1.554,05.-TL peşin harç ile 80,70.-TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davacı tarafından tebligat, posta, müzekkere gideri olarak sarf edilen 95,50.-TL ve bilirkişi ücreti olarak sarf edilen 2.400,00-TL olmak üzere toplam 2.495,50.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT 13/1 maddesi uyarınca 14.560,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana İADESİNE,
İstinaf incelemesi bakımından;
10-Davalının istinaf başvurusu kabul gördüğünden istinaf karar harcının (1.555,00 TL) talep halinde kendisine iadesine,
11-Davalının istinaf başvurusu nedeniyle yapmış olduğu, 179,00 TL dosya gönderme ücreti ve 738,00 TL istinaf başvuru harcı bedeli toplamı 917,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
12-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
13-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
14-Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliği ile HMK.362/1-a maddesi uyarınca 02/02/2024 tarihinde oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.
*
...
Başkan
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Katip
...
¸e-imzalı