T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/378
KARAR NO: 2024/814
KARAR TARİHİ: 15/05/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 16/05/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 22/03/2023
KARAR TARİHİ: 23/11/2023
NUMARASI: 2020/237 Esas - 2023/701 Karar
DAVACI : ÖZGÖRKEY OTOMOTİV TURİZM GIDA SANAYİ VE TİCARET AŞ - ... - ...
VEKİLLERİ:Av. ... - ...
Av. ... - ...
DAVALI : SAKARYA ELEKTRİK PERAKENDE SATIŞ AŞ - ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... - ...
Av. ... - ...
DAVA İHBAR OLUNAN: GDZ ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ - ...
DAVA: elektrik aboneliği sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit ve istirdat talebi
HÜKÜM: Kararın kaldırılması - Yeniden hüküm kurulması
İSTİNAF EDEN: Davacı vekili
Taraflar arasındaki elektrik aboneliği sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit ve istirdat davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı davacı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 24/10/2017 tarihinde müvekkili şirkete ait tesislerde elektrik temin edilebilmesi amacıyla 01/12/2017 tarihinden itibaren 13 ay geçerli olmak üzere, 31/12/2018 tarihine son bulacak elektrik aboneliği sözleşmesi imzalandığını, ancak davalı şirketin 29/08/2018 de yapmış olduğu fesih bildirmi ile iş bu sözleşmenin 01/10/2018 tarihinde sona erdiğini, ancak davalı şirket tarafındna sözleşmenin bitiminden yaklaşık 4 ay sonra, 23/01/2019 tarihli, 725.974,16-TL bedelli, 23/01/2019 tarihli, 9.690,18-TL bedelli, 23/01/2019 tarihli, 9.446,81-TL bedelli ve 23/01/2019 tarihli, 5.743,53-TL bedelli sözleşmeye ve hukuka aykırı dört adet fatura düzenlediğini, müvekkili tarafından faturala itiraz edildiğini, davalı tarafça itiraza cevap olarak sistemsel hata nedeniyle faturaların sanayi tarifesinden düzenlemeye devam edildiğini, piyasa farkı nedeniyle fark faturalarının sunulduğunu, ayrıca davalı şirket tarafından müvekkili aleyhine Kocaeli 8. İcra Dairsinin 2019/50612 esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin cebri icra tahdidi altında söz konusu 775.000,00-TL bedeli ihtirazi kayıtla ödediğini beyan ederek davalı yana takip tarihi itibariyle borçlu olmadıklarının tespiti ile Kocaeli 8. İcra Dairesi'nin 2019/50612 esas sayılı dosyasında davalı yana cebri icra tehdidi altında ödenen 775.000,00-TL'nin ödeme tarihi olan 26/03/2019 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı şirketten istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile Müvekkili arasında 24.10.2017 tarihinde imzalanan sözleşme kapsamında 01.12.2017 tarihinden itibaren Davacı’ya Müvekkili tarafından ilgili dönemdeki tarifesi olan “sanayi tarifesi” üzerinden elektrik tedarikine başlandığını, Sözleşme 01.10.2018 tarihi itibariyle sona erdiğini, dava dışı GDZ Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından ilgili bölgedeki faaliyetleri kapsamında müvekkili şirketin düzenlemiş olduğu dağıtım sistemi kullanım bedeli faturalarında Davacı şirketin kaydının “Ticarethane” olarak yer aldığını ve bu tarife karşılığı dağıtım bedeli alındığının görüldüğünü, yapılan incelemede ve Dağıtım Şirketi ile yapılan görüşmede Davacı Şirketin Sanayi Sicil Belgesini ibraz etmemesi nedeniyle ilgili mevzuat gereği tarifesinin “Ticarethane” tarifesine çevrildiği bilgisi alındığını ve bu yönde Davacı şirkete de bilgi verildiğini, Davacı tarafından, 2 yıllık vizesi yaptırılmış sanayi sicil belgesinin onaylı bir suretinin Dağıtım Şirketine ibraz edilmemesi nedeniyle Davacının kaydının ticarethaneye çevrilmiş olduğunun görüldüğünü, Dağıtım Şirketinin Davacı aboneliğini Ticarethaneye çevirdikten sonraki döneme ilişkin Davacı için müvekkili şirkete fatura ettiği dağıtım sistem kullanım bedeli ile aynı dönemlere ait, Davacıya daha önce müvekkili şirket tarafından fatura edilen elektrik tüketim faturalarında yer alan dağıtım bedeli arasındaki fark fatura edilerek gönderildiğini, Davacı tarafından, 30.01.2019 tarihli ihtarnamelerine cevaben gönderilen yazı olarak dava dilekçesinde yer vermiş oldukları 22.01.2019 tarihli yazı, müvekkili şirketin 23.01.2019 tarihinde kesilecek faturalara istinaden, faturaların dayanağı hakkında açıklamaları içerir, bilgilendirme mahiyetinde bir yazı olup, ihtarname cevabı olmadığını, davacı tarafından Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 36. maddesine göre taksit yapılması ve taksit süresince faiz işletilmeyeceğinden bahisle faize ilişkin faturalara itiraz ettiğini, ancak davacının bu hususta bilgilendirildiği halde faturaları vade süresi içerisinde taksitlendirme talebinde bulunmadığını, bunun yanında faturalara ilişkin TTK'nın 21. maddesine uygun herhangi bir fatura itirazı yapılmadığını ve e- fatura mevzuatına uygun iade faturası kesilmediğini, davacıya bu hususta bilgilendirme yapılmasına karşın Davacının taksit yaptırmaktan imtina etmesi neticesinde, faturanın vade tarihi de geçtikten sonra faiz işletilmesinin söz konusu olduğunu, yapılan işlem doğru ve hukuka uygun olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;
" Davanın REDDİNE, " karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davalı taraf 29.08.2018 tarihli "fesih" maili "geçmişe dönük bir bedel talep edilmeyeceğini" açıkça bildirdiğini, davanın öncelikle sırf bu nedenle kabulü gerektiğini, dava konusu faturalara ilişkin “sanayi sicil belgesi ibrazı” konusundaki bildirim yükümlülüğüne rağmen, bu bildirimi usulüne uygun olarak yapmayan davalının ağır kusurunun olduğunu, bildirime dair hiçbir tebliğ alındısı, tebliğ edilen hususun içeriğin ne olduğu ve kime tebliğ edildiğinin ortaya konmadığını, bu nedenlerle, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak, yeniden hüküm kurulmak sureti ile davanın kabulünü talep etmiştir.
Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; hukuka aykırı ve mesnetsiz istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, elektrik aboneliği sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 HMK, 6098 Sayılı TBK
3. Değerlendirme ve karar
Dava; elektrik aboneliği sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.
Davacı vekili; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 24/10/2017 tarihinde müvekkili şirkete ait tesislerde elektrik temin edilebilmesi amacıyla 01/12/2017 tarihinden itibaren 13 ay geçerli olmak üzere, 31/12/2018 tarihine son bulacak elektrik aboneliği sözleşmesi imzalandığını, ancak davalı şirketin 29/08/2018 de yapmış olduğu fesih bildirmi ile iş bu sözleşmenin 01/10/2018 tarihinde sona erdiğini, davalı şirket tarafından sözleşmenin bitiminden yaklaşık 4 ay sonra, 23/01/2019 tarihli, 725.974,16-TL bedelli, 23/01/2019 tarihli, 9.690,18-TL bedelli, 23/01/2019 tarihli, 9.446,81-TL bedelli ve 23/01/2019 tarihli, 5.743,53-TL bedelli sözleşmeye ve hukuka aykırı dört adet fatura düzenlediğini, müvekkili tarafından faturala itiraz edildiğini, davalı tarafça itiraza cevap olarak sistemsel hata nedeniyle faturaların ticarethane tarifesi yerine sanayi tarifesinden düzenlemeye devam edildiğini, aradaki farkın fatura edildiğini, sözkonusu faturalar nedeniyle davalı şirket tarafından müvekkili aleyhine Kocaeli 8. İcra Dairesinin 2019/50612 esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin cebri icra tahdidi altında söz konusu 775.000,00-TL bedeli ihtirazi kayıtla ödediğini beyan ederek davalı yana takip tarihi itibariyle borçlu olmadıklarının tespiti ile Kocaeli 8. İcra Dairesi'nin 2019/50612 esas sayılı dosyasında davalı yana cebri icra tehdidi altında ödenen 775.000,00-TL'nin ödeme tarihi olan 26/03/2019 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı şirketten istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili; Davacı Şirketin Sanayi Sicil Belgesini ibraz etmemesi nedeniyle ilgili mevzuat gereği tarifesinin “Ticarethane” tarifesine çevrildiği bilgisi alındığını ve bu yönde Davacı şirkete de bilgi verildiğini, Davacı tarafından, 2 yıllık vizesi yaptırılmış sanayi sicil belgesinin onaylı bir suretinin Dağıtım Şirketine ibraz edilmemesi nedeniyle davacının kaydının ticarethaneye çevrilmiş olduğunu, fark faturalarının mevzuata uygun olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.
Dosya kapsamından; taraflar arasında 24.10.2017 tarihli Perakende Satış Sözleşmesi yapılmış, davalı Şirketin 29.08.2018 tarihinde yapmış olduğu bildirimle iş bu sözleşmenin 01.10.2018 tarihinde sona erdirildiği, davalı şirket tarafından sözleşmenin bitiminden yaklaşık 4 ay sonra, 23/01/2019 tarihli, 725.974,16-TL bedelli, 23/01/2019 tarihli, 9.690,18-TL bedelli, 23/01/2019 tarihli, 9.446,81-TL bedelli ve 23/01/2019 tarihli, 5.743,53-TL bedelli sözleşmeye ve hukuka aykırı dört adet fatura düzenlenerek davacı aleyhinde Kocaeli 8. İcra Dairesinin 2019/50612 esas sayılı dosyasıyla sözkonusu faturaların tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, davacı tarafça cebri icra tahdidi altında söz konusu 775.000,00-TL bedeli ihtirazi kayıtla 26/03/2019 tarihinde ödenerek sonrasında eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu uyuşmazlık; sanayi tarifesinin uygulanması için sanayi sicil belgesinin ibrazına yönelik yükümlülüğün hangi tarafta olduğuna ve yerine getirilip getirilmediğine ilişkindir.
Taraflar arasında düzenlenen elektrik enerjisi satış sözleşmesi kapsamında davacı şirketin 15/2/2018 geçerlilik tarihli sanayi sicil belgesine göre sanayi tarifesinden yararlandığı, davalı tarafından sanayi sicil belgesinin vize ettirilmemesi nedeniyle yukarıda belirtilen faturalardan kaynaklı fark tahakkuku nedeniyle icra takibi başlatıldığı, davacı tarafça takibe konu bedelin ihtirazi kayıtla ödendiği sabittir.
Dava konusu tahakkukun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 31/12/2015 tarihinde yayınlanan Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Perakende Satış Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esasları Düzenleyen kararının sanayi abone grubu başlıklık 3/2. maddesinde; “Görevli tedarik şirketinden enerji alan müşteriler için görevli tedarik şirketi, görevli tedarik şirketi dışında bir tedarikçiden enerji alan dağıtım sistemi kullanıcısı müşteriler için dağıtım şirketi sanayi abone grubundaki tüketicileri vize bitim tarihinden en az iki ay önce sanayi sicil belgelerinin yenilenerek ibraz edilmemesi halinde bu tüketicilerin tüketimlerinin ticarethane abone grubundan faturalandırılacağına dair yazılı olarak bilgilendirmekle yükümlüdür. Bildirim yapılmasına rağmen sanayi sicil belgelerinin vize bitim tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde yenilenerek dilekçe ekinde ibraz edilmemesi halinde bu tüketicilerin verilen 30 (otuz) günlük süre sonrasındaki ilk fatura döneminden itibaren tüketimleri ticarethane abone grubu tarifesi üzerinden faturalandırılır. Görevli perakende satış şirketi, dağıtım şirketini abone grubu değişikliği hakkında bilgilendirir.” hükmü getirilmiştir.
Bu kapsamda; satış şirketlerine yönelik sanayi abone grubundaki tüketicileri vize bitim tarihinden en az iki ay önce sanayi sicil belgelerinin yenilenerek ibraz edilmemesi halinde bu tüketicilerin tüketimlerinin ticarethane abone grubundan faturalandırılacağına dair yazılı olarak bilgilendirme yükümlülüğü getirilmiştir.
Bilgilendirme yükümlüğünün satış şirketine ait olduğu belirlenmekle; yükümlüğünün yerine getirilip getirilmediğinin tespit edilmesi gerekmektedir.
01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda tacirler arasındaki ihbar ve ihtarların ne şekilde yapılacağı 18/3. maddesinde düzenlenmiş ve"Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılacağı belirlenmiştir.
Dosya kapsamında; dava dışı dağıtım şirketince bilgilendirme yükümlülüğüne ilişkin mahkeme dosyasına 15.4.2022 tarihli cevabi yazı ile bilgi vermiş ve ekinde 5.12.2017 tarihli davacıya hitaben yazdığı yazıyı sunmuş ise de sözkonusu yazının davacıya tebliğine dair herhangi bir kayıt sunmamış, PTT yoluyla teslime dair geçmiş döneme ilişkin evraklara ulaşılamadığını bildirmiştir. Bu haliyle, 5.12.2017 tarihli davacıya hitaben yazılan bilgilendirme yazının usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği davalı tarafça ispatlanamamıştır. (Emsal Yargıtay 3. H.D. nin 2019/103 E, 2019/7006 K sayılı kararı)
Belirtilen nedenlerle, davalı tarafça ya da dava dışı dağıtım şirketince davacıya bilgilendirme yükümlülüğünün usulüne uygun olarak yerine getirildiği ispatlanamadığından davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddi doğru görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılması ile yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 23/11/2023 tarih, 2020/237 Esas, 2023/701 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA,
Davanın KABULÜ ile; 775.000,00-TL'nin ödeme tarihi olan 26/03/2019 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile davacıya ödenmesine,
Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 52.940,25-TL harçtan, peşin alınan 13.235,07-TL harcın mahsubu ile bakiye 39.705,18-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, (harç tahsil müzekkeresinin temyize tabi dosyalarda Dairemizce, temyize tabi olmayan (kesin karar) dosyalarda ilk derece mahkemesince ilgili vergi dairesine yazı yazılmak sureti ile yerine getirilmesine,)
Davacı tarafından yapılan 13.235,07-TL peşin harç, 54,40-TL başvurma harcı, gider avansından sarfedilen 1.959,50 TL posta gideri, bilirkişi ücreti ve sair giderler olmak üzere toplam 15.248,97-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davalı tarafından yapılan masrafların kendi üzerine bırakılmasına,
Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, (harç tahsil müzekkeresinin temyize tabi dosyalarda Dairemizce, temyize tabi olmayan (kesin karar) dosyalarda ilk derece mahkemesince ilgili vergi dairesine yazı yazılmak sureti ile yerine getirilmesine,)
(ilk derece mahkemesince harç tahsil müzekkeresi yazıldığından yeniden yazılmasına yer olmadığına)
Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden 114.500-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
İstinaf incelemesi bakımından;
Davacı vekilinin başvurusu yerinde görüldüğünden yatırılan istinaf karar harcının tarafına iadesine
Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan 1.169,40 TL başvuru harcı yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Duruşma açılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde TEMYİZ yolu açık olmak üzere 15/05/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
*
...
Başkan
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Katip
...
¸e-imzalı