T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/646
KARAR NO: 2025/948
KARAR TARİHİ: 18/06/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/06/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN:...(...)
ÜYE:...(...)
ÜYE:...(...)
KATİP:...(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ: 30/10/2019
KARAR TARİHİ: 17/12/2024
NUMARASI : 2020/574 Esas - 2024/945 Karar
DAVACILAR : 1- ... - ... ...
2- ... - ...
3-... - ... ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
HÜKÜM: İstinaf başvurusunun esastan reddi
İSTİNAF EDEN: Davacılar vekili
Taraflar arasındaki Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı davacılar vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili MKM Denizcilik Yapi Turizm Üretim İthalat İhracat Ticaret Ltd. Şti. ile davalı ...'ın -Buse Mobilya Dekorasyon- Kocaeli ili Gebze ilçesi Osman Yılmaz Mah. ... Ada ,... Parsel deki binanın dairelerinin, mutfak dolapları banyo dolapları, kapılar ve ahşap merdiven yapım işi konusunda anlaştıklarını, sözleşmeye göre davalının ... ada, ... parselde bulunan binadaki 100 adet camlı kapı, 200 adet camsız kapı, 336 metre tül mutfak dolabı, 52 adet banyo dolabı ve 8 adet ahşap merdiven yapım işini daire karşılığında üstlendiğini, daha sonra davalının bu işi süresinde tamamlamaması, kapıları, dolapları ve ahşap merdiveni tamamlamaması ve teslim etmemesi üzerine, tarafların aralarında ikinci bir protokol düzenleyerek daire karşılığı işin yapımından vazgeçtiklerini, toplam yapılacak iş bedelinin 208.000 TL olduğu hususunda anlaştıklarını, protokol ile, 208.000 TL tutarındaki kapı, banyo dolabı, mutfak dolabı ve ahşap merdiven işinin bedeli müvekkil firma tarafından işler tamamlanmadan senet olarak ödendiğini, davalıya 01.04.2019 düzenlenme tarihli, 01 nolu 25.07.2019 vade tarihli 36.000 TL, 02 nolu 25.08.2019 vade tarihli 57.000 TL, 03 nolu 25.09.2019 vade tarihli 57.000 TL, 04 nolu 25.10.2019 vade tarihli 58.000 TL senet verildiğini, 01. Nolu 25.07.2019 vade tarihli 36.000 TL senedin bedeli 26.07.2019 tarihinde 14.000 TL ve 08.08.2019 tarihinde 23.000 TL olmak üzere ... hesabına 37.000 TL olarak ödendiğini, davalıya yapılan ödemede diğer senetlerden mahsup edilmek üzere 1.000 TL'de fazla ödendiğini, davalının yaptığı 100.000 TL iş karşılığında 16.12.2018 tarih ... numaralı faturayı kestiğini, bu faturada KDV oranı % 8 olması gerekirken % 18 olarak kesildiğini, yasa gereği davalının fazladan KDV olarak müvekkilden tahsil etmiş olduğu 10.000 TL yi müvekkile iade etmesi gerektiğini, davalının tamamlamadığı ve teslim etmediği işlerin bir kısmı ve bunların montajının başka firmalara yaptırıldığını, davalının tamamlamadığı işlerin bir kısmının, fatura ile Kuğu tasarım Mim. İnş.Nak. San ve Tic A.Ş. ye yaptırıldığını, yapılmayan işlerin bir kısmının tamamlanması için bu firmaya 7.000 TL ödendiğini, halen tamamlanmamış ve teslim edilmemiş birçok iş bulunduğunu, sözleşme gereği tamamlanmayan ve teslim edilmeyen işler olduğundan, davalı tarafa verilen senetlerden ilk senet bedelinin ödendiğini, diğer senetler bedelsiz kaldığından bu senetlerin ödenmediğini, bu nedenle davalının, kendisine verilen 01.04.2019 düzenlenme tarihli, 02 nolu 25.08.2019 vade tarihli 57.000 TL senet için İstanbul 18.İcra Müdürlüğünün 2019/34210 E ve 01.04 2019 düzenlenme tarihli 03 nolu 25.09.2019 vade tarihli 57.000 TL senet için İstanbul 32.İcra Müdürlüğünün 2019/37591 E sayılı takip dosyası ile müvekkilleri aleyhine icra takibi başlattığını, müvekkiline gönderilen her iki ödeme emrinde talep edilen faiz oranlarının yasal faiz oranları olmayıp talep edilen faiz miktarlarının da yasaya aykırı olduğunu, ayrıca taraflarına gönderilmeyen protesto içinde protesto masrafı talep edildiğini iddia ederek davanın kabulünü talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki asıl sözleşme uyarınca yapılacak işlerin toplam bedeli 372.880 TL+KDV olarak kararlaştırıldığını ancak 10.04.2019 tarihinde imzalanan protokol ile iş tasfiye edilerek müvekkiline 208.000 TL ödenmesinin kararlaştırıldığını, davacılar vekilinin dava dilekçesinde iddia ettiğinin aksine tarafların sözleşme konusu işler için 208.000 TL'ye değil ... (Buse Mobilya ve Dekorasyon) ile davacılardan İş Sahibi MKM Denizcilik Yapı Ltd. Şti. Şirketi ile 2018 yılında imzalanan İŞ SÖZLEŞMESİ başlıklı sözleşme uyarınca 372.880 TL+KDV olarak Gebze İlçesi, Osman Yılmaz Mah. ... ada ... parseldeki 2 bloklu inşaatın panel kapı mutfak dolabı, banyo dolabı, ahşap merdiven imalat ve montaj işleri için anlaştıklarını, burada taraflar arasında TBK 470 vd hükümleri ile düzenlenen eser sözleşmesi akdedildiğini, dava dilekçesi ekinde yer alan Protokol başlıklı metin işin sonlandırılmasına ait olup, Muacceliyet Sözleşmesi ile birlikte 10.04.2019 tarihinde imzalandığını, taraflar arasındaki İş Sözleşmesi başlıklı eser sözleşmesi uyarınca iş sahibi müteahhit MKM Denizcilik şirketi müvekkile projedeki 7 nolu bağımsız bölümü iş karşılığı 350.000 TL bedel mukabilinde devir etmeyi kabul ettiğini, müvekkili sözleşme sonrasında işine başlamış, imalat ve montajları yapmaya başladığını, ancak işin önemli bir kısmı tamamlandıktan sonra müteahhit MKM Denizcilik tarafından sözleşme uyarınca kararlaştırılan dairenin müvekkile mülkiyet devrini yapamayacağını, arsa sahipleri ile sorunu olduğunu, projeyi teslim edip, daire satışları yaptıktan sonra müvekkile ödeme yapacağını beyan etmesi üzerine müvekkilinin alacağının tehlikeye düşmesi sebebi işi sonlandırmak istediğini, bunun neticesinde de taraflar işi tasfiye ederek o tarihe kadar yapılan işlerin hesabının çıkarıldığını ve 208.000 TL olarak karşılıklı olarak mutabakata varıldığını, 10.04.2019 tarihinde imzalanan Protokol ve Muacceliyet Sözleşmesi uyarınca işin sonlandırıldığını, bu bağlamda da davacılar vekilinin iddia ettiğinin aksine senetlerin iş tamamlandıktan sonra kesin hesap yapılması ile birlikte tanzim edilerek teslim edildiğini, davacılar tarafından borçlu sıfatları ile; 25.07.2019 vade tarihli 36.000 TL bedelli, 25.08.2019 vade tarihli 57.000 TL bedelli, 25.09.2019 vade tarihli 57.000 TL bedelli,25.10.2019 vade tarihli 58.000 TL bedelli, ... adet bono keşide edilerek iş sahibi şirket ve diğer borçlular tarafından keşide edildiğini, borçluların senetlerden 25.07.2019 vadeli 36.000 TL bedelli senedi müvekkiline ödediklerini ancak diğer 3 senedin ödenmemesi sebebi ile icra takibine konu edildiğini, bu nedenlerle öncelikle şartları oluşmayan ihtiyati tedbir talebinin reddine ve devamında haksız davanın reddi ile davacılar aleyhine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;... davacının protokole göre eksik kalan başkaca işinin bulunmadığı, davalının yapılan işin karşılığı olarak 208.000 TL'ye anlaşma iddiasının taraflar arasında hazırlanan sözleşme ve protokollere uyumlu olduğu, davacının ayıplı işlere ilişkin protokol kapsamı dahilinde ayıp ihbarında da bulunmadığı, davacının davalıya yaptırılan işlerin karşılığı olarak borcunun bulunduğu anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; ilk derece mahkemesi tarafından eksik incelemeyle hatalı hüküm kurulduğunu, müvekkili MKM Denizcilik... Ltd. Şti. ile davalı ...'ın -Buse Mobilya Dekorasyon- Kocaeli ili Gebze ilçesi Osman Yılmaz Mah. ... Ada, ... Parsel deki binanın dairelerinin mutfak dolapları, banyo dolapları, kapılar ve ahşap merdiven yapım işi için daire karşılığında anlaştıklarını, davalının üstlenmiş olduğu işi zamanında tamamlamayıp teslim etmediğinden taraflar arasında daire karşılığı işin yapımından vazgeçildiğini ve ikinci bir protokol düzenlendiğini, yapılan ikinci protokolde yapılacak iş bedelinin toplamının 208.000 TL olduğu hususunda anlaşıldığını ve bu bedelin işler tamamlanmadan davalı ... hesabına 37.000 TL olarak ödendiğini, davalıya yapılan ödemede diğer senetlerden mahsup edilmek üzere 1.000 TL 'de fazla ödendiğini, davalının tamamlamadığı ve teslim etmediği işlerin bir kısmı ve bunların montajının Kuğu Tasarım Mim. İnş.Nak. San ve Tic A.Ş'ye yaptırıldığını, yapılmayan işlerin bir kısmının tamamlanması için bu firmaya 7.000 TL ödendiğini, halen tamamlanmamış ve teslim edilmemiş birçok iş bulunduğunu, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda eksik inceleme yapılmış olup itirazlarının dikkate alınmadığını, bilirkişi raporu eksik incelemeyle verilmiş olduğundan istinaf incelemesi akabinde ilk derece mahkemesinin hatalı kararının kaldırılması ve davanın kabulü gerektiğini, davalı yaptığı 100.000 TL iş karşılığında 16.12.2018 tarih ... numaralı faturayı kestiğini, davalı tarafın kesmiş olduğu faturanın tamamının davacı müvekkilinden tahsil edildiğini, aralarında yapmış oldukları protokolde de fatura bedelinin davacı müvekkili şirket tarafından ödendiğinin belirtildiğini, bu faturada KDV oranı %8 olması gerkirken %18 olarak kesildiğini, davalının %18 oranında KDV kesmesinden ötürü müvekkili şirketin zarara uğradığını, yasa gereği davalı fazladan KDV olarak müvekkilinden tahsil etmiş olduğu 10.000 TL yi müvekkiline iade etmesi gerektiğini, taraflar arasında yapılan protokol tarihinin, faizin başlangıç tarihi olarak esas alınması gerektiğini, 10/04/2019 tarihinde tarafların aralarında protokol ve senetleri düzenlediğini, protokolde davalı tarafa eksik işleri tamamlaması için 1 haftalık verilen süre 10/04/2019 tarihinde başlamış olup, faizin başlangıç tarihinin de bu tarih olması gerektiğini, ilk derece mahkemesi kararında "...davacının davalıya yaptırılan işlerin karşılığı olarak borcunun bulunduğu anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir." şeklinde hatalı tespitte bulunulduğunu, mahkeme kararının aksine müvekkilinin davalılara borcu olmadığı sabit olup, alacaklı olduğunun sabit olduğunu, fakat eksik hesaplama ile 25.09.2019 vadeli 57.000-TL bedelli senedin de İstanbul 32. İcra Müd. 2019/37591 E. Sayılı dosyası ile işleme konulduğu ve buna göre ödenen toplam bedellerin eksik hesaplandığı dikkate alınarak eksik hesaplanan iş bu senedinde hesaplamaya dahil edilmesi ve faiz tarihinin 01.04.2019'dan itibaren işletilerek alacağının hesaplanması halinde müvekkilinin borçlu olmadığının tespit edileceğini beyanla; ilk derece mahkemesinin eksik inceleme ile vermiş olduğu kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; iş bu dilekçelerindeki cevapları uyarınca yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olması karşısında davacıların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 Sayılı HMK, 6098 Sayılı TBK
3. Değerlendirme
Dava, Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) talebine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince, davanın açıldığı tarih itibariyle 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A maddesi uyarınca, eldeki dava arabuluculuğa tabi olduğundan, davanın açılmasından önce arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneği sunulmadığından 6100 Sayılı HMK'nın 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafça istinaf edilmiştir. Dairemizin, 2020/393-378 Esas-Karar sayılı ilamı ile, ticari nitelikteki menfi tespit davalarında arabuluculuğa başvurulması dava şartı olmadığından, işin esasına girilerek tarafların delillerinin sorularak toplanması ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf talebinin kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a- ve 353/1-a-6 maddeleri gereğince kaldırılarak yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, kaldırma kararı sonrası Mahkemece yapılan yargılama neticesinde davanın reddine dair verilen karar davacılar vekilince istinaf edilmiştir.
Davacı iş sahibi, davalı ile Kocaeli İli, Gebze İlçesi Osman Yılmaz Mahallesi ... ada ... parseldeki binanın daireleri için mutfak dolapları, banyo dolapları, kapılar ve ahşap merdivenlerin yapımı konusunda önce Barter olarak bir daire devri karşılığı bedeli belirlenmek suretiyle anlaşıldığı, işler zamanında tamamlanmayınca yapılan protokolle iş bedelinin 208.000 TL olarak revize edilerek bu bedel için davalıya 25/07-08-09-10/2019 tarihli ... adet senet verildiği, sözleşme uyarınca davalı tarafça imal edilen eserde bir takım eksik/ayıpların bulunduğunu belirterek davalıya sözleşme bedeli yönünden borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
Davalı, taraflar arasında düzenlenen 10/04/2019 tarihli protokolün işin tasfiyesine dair olduğu, protokol gereği senetlerin teslim edildiği, 25/07/2019 tarihli senedin ödendiği, 25/08/2019 tarihli senedin icra takibinde ödendiği, diğer senetlere ilişkin takiplerin devam ettiği, davacı tarafından süresinde ayıp ihbarının da yapılmadığından davanın reddini savunmuştur.
Davacılar iş sahibi, davalı yüklenicidir.
Taraflar arasında imzalandığı uyuşmazlık konusu olmayan sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olup, uyuşmazlığın bu hükümlere göre çözümlenmesi gerektiği açıktır.
Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içeren bir iş görme akdîdir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser yüklenicinin sermayesi, sanat ve becerisini kullanarak gerçekleştirdiği sonuçtur. İş sahibi ısmarladığı eserin belli nitelikler taşımasını, amacını karşılamasını arzu eder. Şayet ısmarlanan eser iş sahibinin beklentisini karşılamıyorsa sözleşmenin yararlar dengesi iş sahibi aleyhine bozulur. Bu bakımdan eser, fen ve sanat kurallarına uygun ve iş sahibinin amacını karşılar nitelikte imâl edilmelidir.
Davacı, eser sözleşmesine konu imalatların ayıplı olduğundan iş bedelinin kalan kısmı dolayısıyla borçlu olmadığını iddia etmekte, davalı yüklenici işin tamamlandığı, iş bedeli için düzenlenen senetlerin bir kısmının ödendiği, eksik ve açık ayıplarla ilgili muayene ve ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğini savunmaktadır. Dosyaya kazandırılan bilirkişi raporlarıyla tespit olan ayıplar niteliği itibariyle açık ayıp niteliğinde olup davacı iş sahibi bu ayıplarla ilgili muayene ve ihbar yükümlülüğünü yerine getirdiğini ispatlayamamış olup, bu halde davalı iş sahibi ancak sonradan ortaya çıkan gizli ayıpların varlığı ve bunları ortaya çıkmasından itibaren gecikmeksizin yükleniciye bildirmesi halinde giderilmesini ya da bedelinin iş bedelinden düşülmesini isteyebilecektir. (Emsal Yargıtay 15. H.D. 2017/1382 E,2017/3332 K ve 2017/1382 E, 2017/3332 K sayılı kararları) Davacılar, sonradan ortaya çıkan gizli ayıp iddiasında bulunmamakla ve fesih bildirimi ve tespit olmadığından işin yüklenici tarafından tamamlandığı karinesi uyarınca davacı iş sahibi davalı yükleniciye karşı, taraflarca iş bedeli olarak protokol hükümleri uyarınca kabul olunan 208.000 TL'yi ödemekle yükümlü olup, iş bedelinin tamamı ödendiği ispat olunamamıştır. Böylece, eser sözleşmesine konu imalatlar için davacının davalıya karşı borçlu olduğu anlaşılmakla Mahkemece verilen menfi tespit talebinin reddine dair kararda bir isabetsizlik bulunmamıştır.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacılar vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 17/12/2024 tarih, 2020/574 Esas - 2024/945 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Peşin yatırılan istinaf karar harcı yeterli olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
...-Duruşma açılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-Kararın Dairemizce taraflara tebliğine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.b.1 ve 361/1 maddeleri gereğince, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesine TEMYİZ yolu açık olmak üzere 18/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
*
...
Başkan
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Katip
...
¸e-imzalı