T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/49
KARAR NO: 2025/156
KARAR TARİHİ: 30/01/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/01/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 16/01/2020
KARAR TARİHİ : 17/10/2024
NUMARASI : 2023/555 Esas -2024/771 Karar
DAVACI : ... - ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... -...
Av. ... - ...
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVA : Eser sözleşmesinden kaynaklı alacak istemi
HÜKÜM: Kararın kaldırılması- gönderme
İSTİNAF EDEN: Davacı vekili
Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı alacak istemi nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı davacı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle;
Vekil eden şirket ile davalı yan arasında yapılan 21.11.2016 tarihli sözleşme ile vekil eden şirketin Çayırova Belediyesi Kentpark Elektrik İmalatları işini üstlendiğini, vekil edenin sözleşme eki teknik şartnameye göre işi tamamladığını, ayrıca davalı şirketin talepleri ile sözleşme dışı ek işler yapıldığını, işlerin yapılıp davalı yana teslimi ile birlikte 01.03.2019 tarih ...nolu 57.217,73 bedelli, 01.03.2019 tarih ... nolu 100.300,00 bedelli , 01.03.2019 tarih ... nolu 265.500,00 bedelli faturalar düzenlendiğini ve karşı tarafa gönderildiğini, davalı yanın iş bu faturaları haksız ve kötü niyetli olarak müvekkiline iade ettiğini, faturaların iadesi üzerine müvekkili tarafından Kartal 12. Noterliği'nin 27 Mart 2019 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiğini ve sözleşmeden kaynaklanan cari hesap alacağı ile talep üzerine yapılan sözleşme dışı ek işlerin bedeli olan 599.600,00.-TL talep edildiğini, ihtarnameye rağmen sözkonusu bedel ödenmediğinden işbu davayı açmak zorunluluğu doğduğunu beyanla; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 599.600,00.-TL'ye yürütülecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak taraflarına verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Taraflar arasında Çayırova Belediyesi Kentpark Elektrik İmalatları İşinin yapımı konusunda, detaylı pursantaj listesi, özel pozlar teknik şartnamesi ve elektrik teknik şartnamesinin de ek olarak yer aldığı 21/11/2016 tarihli sözleşme imzalandığını, faturaların iade edilmesi üzerine davacı tarafça Kartal 12.Noterliği 27/03/2019 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname ile vekil eden şirketin hakedişleri yapmadığını iddia edip işbu davaya konu alacakların talep edildiğini, sözleşme gereği hakedişlerin davacı tarafından hazırlanacağını ve vekil edene sunulduktan sonra ödeme yapılacağını, davacı tarafça talep edilen alacaklara ilişkin vekil edene sunulmuş hakediş raporları mevcut olmadığını, bu sebeple Gebze 7.Noterliği 03/04/2019 tarihli ... yevmiye nolu ihtarname ile müvekkili şirketin, davacı tarafın hakedişlerinin çok üstünde ödeme yapmış olması sebebiyle alacak taleplerinin kabul edilmesinin mümkün olmadığının davacı tarafa ihtar edildiğini ve nihayetinde davacı tarafça vekil eden şirket aleyhine başlatılan Gebze 4.İcra Dairesi 2019/35074 E. Sayılı icra takibinin, vekil eden şirketin itirazı üzerine durduğunu, bugüne kadar davacı tarafça yapılan tüm işlerin cari hesap üzerinden takip edildiğini ve uyuşmazlığa konu işlerin kararlaştırılan süre içerisinde bitirilmesi ve herhangi bir aksaklık yaşanmaması için, vekil eden şirketin iyi niyeti ve inisiyatifi doğrultusunda, hak ediş raporları sunulmadığı halde davacı taşeron şirkete pek çok kez çek ile ödeme yaptığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...'' HUAK Yönetmeliği'nin 26/2 maddesine göre arabuluculuk ücretinin yargılama gideri kapsamında belirtildiği, 6325 sayılı Kanun 18/A-14. bendinin 2. yarı cümlesi ve ilgili yönetmeliğin 26/2. maddesi hükmü uyarınca arabuluculuk ücretinin 6183 sayılı Kanuna göre haksız çıkan taraftan tahsilinin gerektiği, ileride arabuluculuk ücretinin hak sahibi tarafından tahsil edileceğinin kesin olduğu, bu hususun kamu düzenine ilişkin bulunduğu, 1.320,00.-TL arabuluculuk ücretinin taraflarca ödendiğine ilişkin herhangi bir makbuz dosyada mevcut olmadığı görülmekle; 6183 sayılı Kanuna göre davacıdan tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına karar verildiğin, davanın reddine'' karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
7 sayfalık gerekçeli karar bozma öncesi gerekçeli kararın birebir aynısının olduğunu, küçük bir paragrafta netice olarak düzenlenen bilirkişi raporu ile davacının talep edebileceği alacaklarının hesaplanmasının mümkün olmadığı cümlesine yer verildiğini, bu talebe ilişkin konusunda uzman teknik bilirkişi heyeti marifetiyle mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak davacının dava edilen işlerin yapılıp yapmadığını, yapılmış ise, bu işlere ilişkin fatura düzenlenip düzenlenmediği, düzenlenmiş ise faturalarla uyumlu olup olmadığı tespit edilmesi gerektiğini, yapılan iş ve hizmetler sözleşmeye dayanmakta ise sözleşme hükümlerine göre, değilse yapılan işin ve imalâtların yapıldığı tarihdeki mahalli piyasa rayiçlerine göre, piyasa fiyatları içinde KDV de bulunduğundan piyasa rayicine göre bulunacak bedele ayrıca KDV eklenmeden, bedelinin ne olduğu konularında denetime elverişli rapor alınması gerektiğini, işlerin davacının gerçekleştirdiği imalatın ayıp ve eksiklikler dikkate alınmak suretiyle fiziki gerçekleşme oranını yüzde (%) olarak belirlenmesi gerektiğini, bu oranının götürü bedele (770.000,00 TL+KDV) ye uygulanması suretiyle iş bedelinin tespiti bu şekilde sözleşme kapsamındaki davacının hakediş bedeli ortaya konması gerektiğini, davacının sözleşmeye göre alacağı ve davacının hak edişi belirlenmesi gerektiğini, vekil eden şirket tarafından yapılan işlerin geçici ve kesin kabulü davalı şirket ve asıl işveren Çayırova belediyesi tarafından yapıldığını, vekil eden şirketin dava konusu işleri yaptığı bozma öncesi alınan bilirkişi raporlarında sabit olduğunu, bozma öncesi dosyada mevcut olan bilirkişi raporları yok sayılarak, davalı şirketin ve asıl işverenin kesin ve geçici kabulü yok sayılarak dosyadaki bilgi ve belgeler yok sayılarak verilen hüküm usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı ve Belediye tarafından kabul işlemleri yapıldıktan sonra proje 10 yıldır kendi haline bırakıldığını, kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle;
Davacı tarafça, bozma ilamından önce dosyada alınan teknik bilirkişi raporları ile taraflarınca yapılan işlerin ve eksik ödemelerin tespit edildiğini ve raporlara göre yapılan işlerin tespitinin mümkün olduğu nuniddia edildiğini, bozma öncesi alınan her iki bilirkişi raporu da hem taraflarca hem davacı tarafca itiraz edildiğini ve raporların taraflarca itiraza uğradığını ve istinaf mahkemesince yetersiz bulunmuş raporlar olduğunu, davacı tarafça, tarafların defterleri incelenmeden karar verildiği için hükmün kaldırılmasını talep edildiğini, tarafların mali verilerinin incelenmesinin dava konusu olan eserin ne oranda bitirildiğinin tespitinin ardından bir anlam ifade edeceğini, eserin ne oranda bitirilip teslim edildiğine ilişkin bilirkişilerce herhangi bir tespit yapılamadığını ve dosya ispatlanamadığını, davacı tarafça öne sürülen istinaf gerekçelerinin tamamı hukuki dayanaktan yoksun olup reddinin gerektiğini, davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddini, yerel mahkeme ilamının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 HMK, 6098 Sayılı TBK
3. Değerlendirme ve karar
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
Mahkemenin 2020/38 Esas- 2022/710 Karar sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacı ve davalı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine dairemizin 2023/240 E, 2023/879 K sayılı ilamı ile mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.
Dairemizin kaldırma kararı sonrasında mahkemece 2023/555 E 2024/771 K sayılı ilamla davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.
Mahkemece, dairemiz kaldırma kararı sonrasında bilirkişi heyeti ile keşif icrası neticesinde düzenlenen bilirkişi raporu ile davacının talep edebileceği alacakların hesaplanması mümkün olmadığı tespiti karşısında ispatlanamayan davanın reddine karar verilmişse de, mahkemece dairemiz kaldırma kararı gerekleri tam olarak yerine getirilmeden ve uyuşmazlık doğru olarak belirlenmeden yazılı şekilde karar verilmesi eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.
Tarafların iddia ve savunmaları incelendiğinde;
Davacı yüklenici vekili; 21.11.2016 tarihli sözleşme ile yapımını üstlendiği Çayırova Belediyesi Kentpark elektrik imalatları işine ilişkin edimlerini ifa ettiğini, ayrıca davalı şirketin talepleri ile sözleşme dışı ek işler olarak 01.03.2019 tarih ...nolu 57.217,73 bedelli , 01.03.2019 tarih ...nolu 100.300,00 bedelli, 01.03.2019 tarih ...nolu 265.500,00 bedelli faturalar düzenlendiğini, buna ilaveten ayrı şantiyelerde taşeronluk iş ve hizmetlerinden kaynaklı davalıdan 176.582,27 TL cari hesap alacağı bulunduğunu beyanla şimdilik 599.600,00.-TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiş,
Davalı iş sahibi vekili; davacı tarafça 01.03.2019 tarihli ...nolu 57.217,73 TL bedelli ve ...nolu 265.500,00 TL bedelli faturalarda belirtilen işlerin sözleşme kapsamına dahil işler olduğunu ve bu işler için pursantaj listesinde kararlaştırılan miktarların çok üzerinde bedeller talep edildiğini, ...nolu 100.300,00 TL bedelli faturaya konu saçak aydınlatma alt yapı işlerinin ise müvekkilin bilgisi ve talebi olmaksızın davacı tarafın asıl iş sahibi Çayırova Belediyesi ile bizzat yaptıkları anlaşma neticesinde yapıldığını ve müvekkilin bu iş için asıl iş sahibinden ödeme almadığını, ayrıca müvekkili tarafından davacıya kesilen ...nolu tenzilat bedeli olarak 151.208,95 TL lik fatura ile ...nolu topraklama iade bedeli için kesilen 79.156,93 TL bedelli faturalardaki alacağın taraflar arasındaki mail yazışmalarıyla davacı tarafça doğrulanarak karşılıklı teyitleşildiğini beyanla olası davacı alacağından toplamda 230465,88 TL lik kısmın düşülmesi gerekeceğini beyanla davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece kaldırma kararı öncesinde tarafların defter ve kayıtları incelenmek suretiyle alınan bilirkişi raporunda, davacının sözleşme dışı işlere ilişkin davalı adına düzenlediği 01.03.2019 tarihli ...nolu 57.217,73 TL bedelli, ... nolu 100.300,00 TL ve ...nolu 265.500,00 TL bedelli faturaların her iki tarafında defter ve kayıtlarında yer almadığı, yine davalı iş sahibinin eksik ve ayıplı işlere ilişkin davacı adına düzenlediği 16/01/2019 tarihli ...nolu 151.208,95.-TL bedelli ve 16/01/2019 tarihli ...nolu 79.156,93.-TL bedelli faturaların davalı tarafından kendi kayıtlarına işlendiği ancak davacı kayıtlarında mevcut olmadığı, ihtilaf konusu faturalar hariç olmak üzere davacının davalıdan 2.424.837,87.-TL alacağının bulunduğu hususunda her iki tarafın defterlerinin birbirini doğruladığı, bu tutardan davalı tarafından davacı kayıtlarında yer alan ödemeler toplamı 2.261.578,00 TL’nin mahsubu neticesinde davacının bakiye alacağının 163.259,87.-TLolduğu tespit edilmiştir.
Buna göre, tarafların birbirini doğrulayan defter ve kayıtları ile davacının davalıdan bakiye alacağının 163.259,87.-TLolduğu, davacının davalı adına düzenlediği 01.03.2019 tarih ...nolu 57.217,73 bedelli, 01.03.2019 tarih ...nolu 100.300,00 bedelli, 01.03.2019 tarih ...nolu 265.500,00 bedelli faturalara konu işlerin mahallinde yapılmış olduğu bu faturalardan ...nolu 100.300,00 TL bedelli faturaya konu saçak aydınlatma alt yapı işlerinin sözleşme dışı iş olduğu hususlarında çekişme bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, davacı tarafça 01.03.2019 tarihli ...nolu 57.217,73 TL bedelli ve ...nolu 265.500,00 TL bedelli faturalarda belirtilen işlerin taraflar arasında kararlaştırılan 21.11.2016 tarihli götürü bedel sözleşme kapsamında kalıp kalmadığı, şayet sözleşme kapsamı dışında ise bedellerinin ne kadar olduğu, davalı iş sahibinin eksik ve ayıplı işlere ilişkin davacı adına düzenlediği 16/01/2019 tarihli ...nolu 151.208,95.-TL bedelli ve 16/01/2019 tarihli ...nolu 79.156,93.-TL bedelli faturalarda tarafların karşılıklı olarak mutabık kalıp kalmadıkları hususlarında toplanmaktadır.
Bu durumda mahkemece, taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan hususlar hakkında inceleme ve araştırma yapılarak daha önce rapor düzenleyen bilirkişilerden alınacak ek raporla veya gerektiğinde yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulundan alınacak gerekçeli ve denetime elverişli raporla, davacı tarafça 01.03.2019 tarihli ...nolu 57.217,73 TL bedelli ve ...nolu 265.500,00 TL bedelli faturalarda belirtilen işlerin taraflar arasında kararlaştırılan 21.11.2016 tarihli götürü bedel sözleşme kapsamında kalıp kalmadığı tespit edilmeli, davalı tarafça sözleşme dışı iş olduğu kabul edilen ...nolu 100.300,00 TL bedelli faturaya konu saçak aydınlatma alt yapı işlerinin ve sözleşme dışı işler olduğunun kabul edilmesi durumunda da 01.03.2019 tarihli ...nolu 57.217,73 TL bedelli ve ...nolu 265.500,00 TL bedelli faturalara konu işler bedellerinin fatura bedelleri aşılmamak suretiyle yapıldığı tarihdeki mahalli piyasa rayiçlerine göre, piyasa fiyatları içinde KDV de bulunduğundan piyasa rayicine göre bulunacak bedele ayrıca KDV eklenmeden, bedelinin ne olduğu tespit edilmeli, öte yandan davalı tarafından davacıya kesilen ...nolu tenzilat bedeli olarak 151.208,95 TL lik fatura ile ...nolu topraklama iade bedeli için kesilen 79.156,93 TL bedelli faturalardaki alacağın taraflar arasındaki mail yazışmalarıyla davacı tarafça doğrulanarak karşılıklı olarak teyitleşililip teyitleşilmediği yönlerinde inceleme ve araştırma yapılarak sonrasında oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf istemlerinin kabulü ile, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve yukarıda açıklandığı gibi yargılamaya devam olunması için dosyanın mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2- Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/10/2024 tarih, 2023/555 Esas - 2024/771 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf talep eden taraflarca yatırılan istinaf karar harcının istek halinde yatıran tarafa iadesine,
5-İstinaf talep eden taraflarca tarafından ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK.nun 353/1-a.6 maddesi gereğince KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 30/01/2025
*
...
Başkan
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Katip
...
¸e-imzalı