T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1651 - 2025/1497
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1651
KARAR NO: 2025/1497
KARAR TARİHİ: 23/10/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 24/10/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN:...(...)
ÜYE:...(...)
ÜYE:...(...)
KATİP:...(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 26/12/2022
KARAR TARİHİ : 02/04/2024
NUMARASI : 2023/53 Esas- 2024/202 Karar
DAVACI : ...
DAVALI : ALBAYRAKLAR YAPI MARKET SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ : Av. ...
BİRLEŞEN DAVA 2023/127 ESAS SAYILI DOSYASI
DAVACI : ...
DAVALI : ALBAYRAKLAR YAPI MARKET SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
Yeni mah. Atatürk Bulvarı Albayraklar Blok No 12 Sakarya
VEKİLİ: Av. ...
DAVA : Yargılamanın iadesi istemi
HÜKÜM: Kararın kaldırılması- gönderme
İSTİNAF EDEN: Davacı asil
Taraflar arasındaki yargılamanın iadesi istemi nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı davacı asil tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.ASIL DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Albayraklar Yapı Market Ltd Şti firması Sakarya Korkmaz Müh. Ltd Şti firmasına iş karşılığı vermiş olduğum Garanti Bankası Kastamonu Şubesi 30.10.2016 Vadeli ... Çek Numaralı 37.500,00 TL bedelli çeki ve 30.10.2016 Vadeli ... Çek Numaralı 37.500,00 TL bedelli çeki tarafın Sakarya Korkmaz Müh. Ltd Şti firmasına hiçbir borcum olmadığı halde ve firma ile sözleşmenin fesih edildiğini bilmesine rağmen davalı bahse konu çekleri kötü niyetli olarak icra takibine konu ettiğini, İcra Ceza Mahkemesinde ceza davası açıldığını, davalı tarafımın taşerona borçlu olmadığını ve tarafımdan hiçbir alacağı olmadığını bizzat taşeron firma sahibi ...' ın bildirmesine rağmen ayrıca davalının tarafım ile de ticari ilişkisi olduğu ve durumu tarafımca da bildirmiş olduğum halde kötü niyetli olarak icra takibi ve ceza davalarına devam ettiğini, aynı zamanda taşeron firmanın alacağı olmadığını bildiği halde tarafımdan haksız olarak Hendek İcra Dairesi 2016/1234 Esas takip dosyası ile icra takibine devam ettiklerini, Hendek 16 Derslik Kız Öğrenci Yurdu İnşaatı Mekanik Tesisat Anahtar Teslim Yapımı için Anlaşma Yaptığım Sakarya Korkmaz Müh. Ltd Şti firmasına Taşeronluk sözleşmesi karşılığı vermiş olduğum Garanti Bankası avans çeklerini taşeron firma Davalıya verildiğini, Ana yüklenici inceliler inşaat San ve Tic AŞ ile ... arasında bulunan sözleşmenin 10.09.2016 tarihinde feshi nedeni ile sakarya korkmaz mühendislik ltd şti ile 30.06.2016 tarihinde yapılan sözleşme 12.09.2016 tarihinde imzalanan fesih protokolü ile karşılıklı olarak fesih edildiği, Fesih protokolü gereğince şantiyede işe başlamayan ve imalat yapılmadığından herhangi bir alacağı bulunmayan taşeron firma avans olarak verilen çekleri davacıya iade etmediklerini, arabuluculuk görüşmelerinin sonuç getirmediğini, davacının bu olaylar nedeniyle işlerinin bozulduğunu bu nedenle Albayraklar Yapı Ltd Şti firmasının iyi niyetli hamil olmadığının kabulü ile Garanti Bankası Kastamonu Şubesi .... - ... Nolu çekler karşılığında Albayraklar Yapı Ltd Şti firmasına borçlu olmadığımın kabulü ve çeklerden dolayı borçlu olmadığının Hendek İcra Dairesi 2016/1234 Esas takip dosyasının iptaline karar verilmesine, yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesini taleple dava etmiştir.
II. ASIL VE BİRLEŞEN CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Davalı vekili herhangi bir cevap vermemiştir.
BİRLEŞEN DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Sözleşme ile iş karşılığı Sakarya Korkmaz Müh. Ltd. Şti firmasına vermiş olduğu, Türkiye Garanti Bankası A.Ş. Kastamonu Şubesi ... seri numaralı 30.12.2016 keşide tarihli 37.500 TL bedelli ve ... seri numaralı 30.11.2016 keşide tarihli ve 37.500 TL bedelli çekleri Sakarya Korkmaz Müh. Ltd. Şti. firmasının malzeme karşılığı Davalı Albayraklar Yapı Market Ltd Şti firmasına verdiğini, tarafının İnciler inşaat AŞ ile sözleşmesinin feshi sonrasında Sakarya Korkmaz Müh. Ltd Şti firmasına sözleşme karşılığı vermiş olduğu avans çeklerini geri talep etmekle birlikte, Sakarya Korkmaz Müh. Ltd Şti firma Sahibi ve Müdürü ...'ın çekleri tarafına geri iade etmediğini, Sakarya Korkmaz Müh Ltd Şti firması ile arasında çeklerin bedelsiz olması sebebiyle Araç Asliye Hukuk Mahkemesi 2022/136 Esas Sayılı davanın devam ettiğini, yukarıda açıklanan ve mahkemece resen takdir edilecek sebeplerle adli yardım talebinin kabulüne, yapılan haksız tahsilatın bilirkişilerce hesaplanarak en yüksek faiz oranıyla tarafına ödenmesine, haksız icra dolayısıyla kişilik haklarına saldırı nedeniyle 2 icra dosyasından 50.000,00 TL manevi tazminata, bankadan alınan çek karşılıkları olan 2.580,00 TL çek karşılıklarının ödeme gününden itibaren en yüksek faiz ile birlikte tarafına ödenmesine, kötü niyetli icra takibi nedeniyle davalılar hakkında icra dosyalarının tutarının %40'ından aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...''Asıl ve birleşen dava davacısı ile dava dışı Sakarya Korkmaz Müh. San. Tic. Ltd. Şti. Arasında taşeron sözleşmesinin imzalandığı, bu sözleşme kapsamında asıl ve birleşen dava davacısının davaya konu çekleri dava dışı Sakarya Korkmaz Müh. San. Tic. Ltd. Şti.'ne verdiği, sözleşmesinin feshedildiği, feshe ilişkin olarak Sakarya Korkmaz Müh. San. Tic. Ltd. Şti. Yetkilisinin verdiği beyanı içerir Sakarya Arabuluculuk Bürosunun 2022/417 numaralı tutanağın sunulduğu görülmüştür. Sözü edilen ve delil olarak sunulan arabuluculuk tutanağına göre davaya konu çeklerin taşeron sözleşmesinin devamı esnasında davalı birleşen dava davalısına ciro edildiği, asıl ve birleşen dava davacısı ile davalı birleşen dava davalısı arasında doğrudan ticari ilişkinin olmadığı, asıl ve birleşen dava davacısının talep konusu menfi tespit talebinde herkese karşı ileri sürebileceği defileri davalıya karşı ileri sürebileceği, ispat külfetinin kendi üzerinde olduğu, asıl ve birleşen dava davacısı sunduğu arabuluculuk zaptındaki beyan dava dışı hamile ait olup, içeriğinden davalı birleşen dava davalısının davacı birleşen dava davacısı ile hamil arasındaki ilişkinin fesih ile sona erdiğini sonradan öğrendiği, çeki iktisap ederken taraflar arasındaki ilişkinin sona ermiş olmadığı, dolayısıyla 687.maddedeki iktisap anında borçlunun zararına hareket etmesi gerektiği hususunun asıl ve birleşen dava davacısı tarafından dosya kapsamıyla ispat edilemediği, çekin avans çeki olduğu hususu çek üzerinden anlaşılamamakla birlikte bu yönde delil ibraz edilmediği, davalının kötüniyetli olduğuna dair ispatın yapılamadığı, takip nedeniyle asıl ve birleşen dava davacısının kişilik haklarının zarar gördüğü hususunun ispatlanamadığı, şu haliyle çek karşılık tutarlarının da istenemeyeceği anlaşılmakla asıl ve birleşen davanın reddine dair Açılan asıl ve birleşen davanın reddine'' karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı asilce istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı asilce istinaf dilekçesinde özetle;
Davacı olarak, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde açtığımız menfi tespit ve tazminat davası, ilk derece mahkemesince karara bağlanmış; karar taraflarca istinaf edildiğini, görevli olmayan daire tarafından yapılan inceleme, “mahkemenin kanuna uygun teşekkül etmemesi” anlamına geldiğini, olayda davalı şirkete ait ticari defterlerin incelenmesi talebimiz yargılama boyunca defalarca yapılmasına rağmen mahkemece yerine getirilmediğini, yerel mahkeme ek kararının kaldırılmasını, yargılamanın, HMK m.375/a (mahkemenin kanuna uygun teşekkül etmemesi) ve HMK m.375/f (adil yargılanma hakkının ihlali) sebepleriyle yenilenmesini, yeniden yapılacak yargılamada dosyanın görevli hukuk dairesi (Ticaret Dairesi) tarafından incelenmesini, davalıya ait ticari defterlerin bilirkişi incelemesine sunulmasına ve tanıklarının dinlenmesini, yargılamanın adil yargılanma hakkı çerçevesinde, eksiksiz delil değerlendirmesi ile sonuçlandırılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle;
İlgili akademik çalışmalar ve emsal Yargıtay içtihatları doğrultusunda, davacı tarafın istinaf taleplerinin reddi ile usul ve yasalara uygun yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, yargılamanın iadesi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 HMK, 6098 Sayılı TBK
3. Değerlendirme ve karar
Dava, yargılamanın iadesi istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı husus olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
Mahkemece, 18.7.2025 tarihli ek kararla yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı tarafça istinaf yoluna başvurulmuştur.
Somut olayda; asıl ve birleşen dosya davacısı ... tarafından davalı Albayraklar Ltrd şti aleyhine açılan davada, asıl davada konusunun, davacının dava dışı Sakarya Korkmaz Müh. Ltd Şti firması ile imzaladıkları 30.06.2016 tarihli taşeron sözleşmesi kapsamında adı geçen firmaya iş karşılığı dava konusu ... Çek Numaralı 37.500,00 TL bedelli ve ... Çek Numaralı 37.500,00 TL bedelli çekleri keşide ettiğini, dava dışı firma ile 30.06.2016 tarihinde yapılan sözleşmenin 12.09.2016 tarihinde imzalanan fesih protokolü ile karşılıklı olarak feshedildiğini, bu suretle dava konusu çeklerin bedelsiz kaldığı halde davalı firmanın bu durumu bilerek dava konusu çekleri ciro yoluyla iktisap ettiğini, davalı firmanın kötüniyetli olduğunu beyanla sözkonusu çekler nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine; birleşen dava konusunun ise, davalının haksız icra takibi dolayısıyla kişilik haklarına saldırı nedeniyle 2 icra dosyasından 50.000,00 TL manevi tazminata, bankadan alınan çek karşılıkları olan 2.580,00 TL çek karşılıklarının davalıdan tahsiline ilişkin olduğu, ilk derece mahkemesinin 2023/53 Esas - 2024/202 Karar sayılı kararıyla asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı reddine karar verildiği, bu kararlara karşı davacı ...’nın istinaf yasa yoluna başvurması üzerine dairemizin 2024/962 E, 2024/1474 K sayılı kararıyla davacının asıl ve birleşen davaya yönelik istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1/b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilerek hükmün 16/10/2024 tarihinde kesinleştiği, davacının karara karşı işbu yargılamanın yenilenmesi istemi ise mahkemece ayrı bir esasa kaydedilmeden, harç alınmadan, karşı tarafa tebligat yapılıp duruşma açılmadan dosya üzerinden verilen ek karar ile reddedildiği anlaşılmıştır.
Davacının yargılamanın iadesi talep dilekçesinde, iade sebebi olarak ileri sürdüğü HSK’nın iş bölümü kararı gereği dava dosyasının dairemiz görev alanına giren işlerden olmadığı sebebi dairemizi ilgilendirmekle birlikte davacının bu neden dışında davalıya ait ticari defterlerin incelenmemesi ve tanıkların dinlenmesi yönünden de yargılamanın iadesi talebinde bulunduğu anlaşılmakla;
6100 sayılı HMK'nın 374 ve devamı maddelerinde düzenlenen yargılamanın yenilenmesi talebi, hukuki niteliği itibariyle ayrı ve bağımsız bir davadır. Yargıtayın 23.05.1956 tarihli ve 8/9 sayılı İBKnda da yargılamanın yenilenmesi talebinin müstakil bir dava olduğu, harca tabi bulunduğu ve mutlaka usulüne uygun duruşma daveti yapılmak suretiyle karara bağlanması gerektiği vurgulanmıştır. HMK'nın 379. maddesinde; yargılamanın iadesi talebi üzerine mahkemenin tarafları davet edip dinledikten sonra talebin süre, hükmün kesin olup olmadığı ve ileri sürülen sebebin kanunda belirtilen yargılamanın iadesi sebeplerinden olup olmadığı konusunda ön inceleme yapacağı, bu koşullarda eksiklik bulunması halinde davayı esasa girmeden reddedeceği, 380. maddesinde ise inceleme sonucunda dayanılan yargılamanın iadesi sebebi sabit görülürse, yeniden yargılama yapılarak ortaya çıkacak duruma göre karar verileceği düzenlenmiştir.
Açıklanan nedenlerle, yargılamanın iadesi talebi yeni bir dava olup, mahkemece talebin yeni bir esasa kaydedilmesi, dava değeri üzerinden harcının tamamlatılması, talep ve duruşma günü usulüne uygun şekilde karşı tarafa tebliğ edilerek duruşma açıldıktan sonra bir karar verilmesi gerekirken, usule aykırı şekilde asıl dava dosyası üzerinden evrak üzerinde inceleme yapılarak karara bağlanması doğru görülmemiş, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile esasa ilişkin istinaf nedenleri incelenmeden kararın kaldırılarak, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacının istinaf başvurusunun kabulüne; Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/53 Esas - 2024/202 Karar sayılı 18/07/2025 Tarihli ek kararın HMK 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA;
2-Dava yeniden görülmek üzere dosyanın ek kararı veren mahkemeye gönderilmesine,
3-Dosyanın adli yardımlı olması ve kararın mahiyetine göre harç alınmasına yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK.nun 353/1-a.4 maddesi gereğince KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 23/10/2025
*
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır