T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1795 - 2024/1860
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1795
KARAR NO: 2024/1860
KARAR TARİHİ: 19/12/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/12/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 15/06/2021
KARAR TARİHİ : 08/10/2024
NUMARASI : 2024/ 257 Esas - 2024/ Karar
DAVACI : ÇINAR MÜHENDİSLİK LİMİTED ŞİRKETİ - 0251003075700011 Bağdat Cad.Sümbül Sok.No.5 Dükkan Maltepe/ İstanbul
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : YILDIZHAN PLASTİK POLİMER KİMYA SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - 0965060879900010 Osmangazi Mah. Sanayi Cad Üretim Sok No:11 Darıca / Kocaeli
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Eser sözleşmesinden kaynaklı faturaya dayalı itirazın iptali talebi
HÜKÜM: Kararın kaldırılması-gönderme
İSTİNAF EDEN: Davalı vekili
Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı faturaya dayalı itirazın iptali talebi nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Vekil eden şirket ile davalı şirket arasında davalıya ait Osmangazi Mah. Sanayi Cad. Üretim Sk. No:11 Darıca/Kocaeli adresinde bulunan fabrikanın "800 KVA Elektrik Tesisi" yapım işi konusunda şifahi eser sözleşmesi akdedildiğini, vekil edenin sözleşme gereği, elektrik tesisi yapım işi kapsamında trafo merkezinin, elektrik panosu kurulum ve montaj ile kablolama işlerini yaparak davalıya teslim ettiğini, davalıya faturalar düzenlendiğini, davalı tarafından 225.000,00-TL ödeme yapıldığını bakiye alacak 133.007,28-TL ödenmediğini ve davalı tarafından gönderilen ihtarname ile bir kısım faturalara itiraz edilmediği, davalı aleyhine Gebze İcra Dairesi 2021/9366 Esas sayılı icra takip dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından itiraz edildiğinden takip durdurulduğunu, tarafların, işin başlamasından önce ön teklif tablosunda belirtilen işlerin yapımı konusunda trafo merkezi yapım işi toplam bedelinin 259.045,00-TL (Kdv hariç) trafo bedelinin 8.750 $ olduğunu, köşk ve AG pano altı beton bedelinin 10.000,00-TL olduğu, ana panodan sonraki kablolama ve pano işlerinin hariç olduğunu, sözleşme yapılınca Ye20 avans ödemesi, malzemelerin fabrikaya geldiğinde %65 oranında 40 gün vadeli çek verileceği, bakiye %15 işin tesliminde ödeneceği hususunda anlaşıldığını, vekil eden tarafından işin teslimine müteakip, ana panodan sonraki kablolama işleri ile birlikte yapılan tüm işlerin bedeli olarak Kdv hariç toplam 303.396,00 TL olarak hesaplandığını, 25.01.2021 tarihli iş sonu hak ediş tablosu davalıya sunulduğunu, Sedaş tarafından geçici kabul onaylandığını, davalı tarafından ihtarnamede elektrik tesisi yapım işi konusunda tarafların anlaştığı bildirildiğinden, davanın kabulü ile davalının Gebze İcra Dairesi 2021/9366 esas sayılı esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline ve takibin devamına, icra takibine konu alacağın ticari faizi ile birlikte tahsiline, davalı aleyhine %20 den az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Yıldızhan Plastik Polimer Kimya San. Ve Tic. A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle;
Davacı tarafın, dava konusu olan olaylara ilişkin gerçekleri çarpıtarak ve gizleyerek, haksız menfaat elde etme çabası içerisine girdiğini, davacı tarafın, 800 KVA trafo merkezi ve ENH işinin" yapımı konulu 11.11.2020 tarihli teklifi, vekil edenin şirketçe kabul edilmediğini, davacı şirket yetkilisinin işi yapmakta ısrarcı olması üzerine yapılan görüşmeler sonrasında davacının söz konusu işin tamamını %14 karla anahtar teslim yapması ve toplam bedelin Kdv dahil 250.000 TL'yi geçmemesi ve aşağıda belirtilen konularda anlaşmaya varıldığını, davacı firma 11.11.2020 tarihli teklifinde bir kısım şartlar da belirterek KDV hariç 251.749,00 TL'lik teklifte bulunduğunu, tarafların, trafo yapımı hariç işin her şey dahil anahtar teslimi yapılması konusunda anlaşmaya vardıklarını, davacı, söz konusu işin anahtar teslim bedelinin KDV dahil 220.000,00 TL ile 250.000,00 TL arasında olacağını söylediğini, yapılan şifahi anlaşmaya göre; Sedaş'taki kabullerde dahil olmak üzere işin tamamı çalışır halde anahtar teslimi yapılacak ve davacı yaptığı işe 2 yıl garanti vereceğini, işin maliyeti üzerine %14 kar konularak yapılacak hesaplamaya göre fatura kesileceğini, işin tamamı anahtar teslim yapılacağını ve KDV dahil bedeli 250.000 TL'yi geçmeyeceğini, teklifte fiyat verilen Trafo yapım işi davacı tarafından yapılmayacağını, davacı işin yapımında taşeron kullanabileceğini, işin yapımına aralık ayı başında başlanacak ve süresi 2 ayı geçmeyeceğini, vekil edenin ödemelerini yapmış olduğunu, davacıya bir borcu kalmadığını, vekil edenin anlaşma şartları doğrultusunda 19,11.2020 tarihinde; 20.02.2021 vadeli 90.000 TL tutarlı çeki ve 27.02.2021 vadeli 60.000 TL tutarlı çeki davacıya teslim ettiğini, avans olarakta 23.11.2020 tarihinde 15.000 TL havale gönderdiğini, vekil edenin borcunun geri kalanını da 03.02.2021 tarihinde 20.000 TL ve 25.02.2021 tarihinde de 40.000 TL olarak ödemiş olup davacıya bir borcu kalmadığını, vekil edenin cari hesabında açıkça görüleceğini, davacı taraf 2020 Aralık başlarında vekil edenin işyerinde çalışmaya başladığını, davacı, işin yapımını taşeron olarak Halit Güner Elektrik İnş. San Ve Tic. A.Ş. ünvanlı firmaya verdiğini ve işin tamamına yakını bu firma tarafından yapıldığını, geçici kabul işlemleri dışında işin yapımı aralık ayı sonu gibi bitirildiğini, davacı, 26.01.2021 tarihli "Yıldızhan 800 KVA Maliyet" başlığı altında tek taraflı maliyet hesabı yaptığını, davacının 26.01.2021 tarihli maliyet hesabı ekine koyduğu belgeye göre; Halit Güner Elektrik İnş. San. Tic. A.Ş. ünvanlı firmadan 27.11.2020 tarihli malzeme ve montaj fiyat teklifi aldığı görüldüğünü, aldığı teklifte malzeme +montaj fiyatı 61.580,35 TL olduğunu, Kdv dahil 250.000,00 TL'yi geçmeyeceğini, davacının işin tamamını anahtar teslim yapması ve çalışır vaziyette teslim etmesi gerekirken, anlaşma gereği yapması gereken işler içinde ayrıca ek ücret talep ettiği görüldüğünü, vekil edenin işin gerçek değerinin anlaşılması için piyasada aynı işi yapan üçüncü şahıs konumunda olan firmalardan fiyat teklifi aldığını, Fuba Elektrik Mühendislik Taah. İnş. Malz. San ve Tic. Ltd. Şti. firması 12.01.2021 tarihli fiyat teklifinde işin anahtar teslim fiyatı olarak KDV hariç 269.533,23 TL fiyat teklifinde bulunduğunu, üçüncü şahıs bir firma üzerinden, işi taşeron olarakta yapmış olan Halit Güner Elektrik İnş. San ve TİC. A.Ş. ünvanlı firmadan fiyat teklifi aldırıldığını, davacı tarafından yapılmayan trafo bedeli olarak teklif edilen 87.174,00 TL Trafo bedeli ve 2.452,00 TL montaj ücreti düşüldüğünde işin anahtar teslim fiyatı için 177.140,00 TL'lik teklif yapıldığını, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...''Davanın kısmen kabulü ile Gebze İcra Müdürlüğü 2021/9366 Esas sayılı takibin 114.784,60 TL üzerinden devamına, icra inkar tazminat talebinin reddine'' karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
Davanın husumet nedeniyle reddi gerekirken, husumet itirazlarının haksız yere red edildiğini, işin yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleri tespit edilerek hesaplama yapılması konusunda bilirkişiye görev vermesine rağmen, bilirkişi bu görevi yerine getirmeyerek ve yanlı davranarak Tedaş 1. bölge elektrik proje ve tesis birim fiyatlarını esas almış bunun dışında kalan özel pozlarda ise davacı firmanın faturasındaki birim fiyatlarını esas aldığını raporuna açıkça yazdığını, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini, davacı tarafından yapılan icra takibi; haksız, kanuna ve hukuka aykırı ve kötüniyetli olduğundan %20'den aşağı olmamak üzere İcra İnkar Tazminatına hükmedilmesine ve vekil edene ödenmesine karar verilmesini talep ettiğini, yerel mahkeme kararının icrasının ve icra takibinin karar kesinleşene kadar geri bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı faturaya dayalı itirazın iptali talebi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 HMK, 6098 Sayılı TBK
3. Değerlendirme ve karar
Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı faturaya dayalı itirazın iptali talebine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
Mahkemenin 2021/433 Esas - 2023/995 Karar sayılı ilamı ile davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine dairemizin 2024/92 E, 2024/526 K sayılı ilamı ile mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.
Dairemizin 2024/92 E, 2024/526 K sayılı kaldırma kararında; “…Uyuşmazlık, davalı defterlerinde kayıtlı olmayan 22.3.2021 tarihli 130.288,52.-TL ve 2.4.2021 tarihli 17.877.-TL'lik faturalara konu işlerin yapılıp yapılmadığı ve yapılan işin bedelinin tespiti noktalarındadır. Bu yönde mahkemece aldırılan bilirkişi raporları yetersiz olduğu gibi mahkemece uygulama yerinde keşif de yapılmış değildir. Bu haliyle mahkemece varılan sonuç eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır…Bu durumda mahkemece, dava ve takibe konu 22.3.2021 tarihli 130.288,52.-TL ve 2.4.2021 tarihli 17.877.-TL'lik faturalara itiraz edildiğine göre içeriği kesinleşmediğinden, mahallinde keşif yapılarak, ihtilaflı faturalardaki yazılı imalâtların yapılıp yapılmadığı araştırılıp, yapılmışsa eksik ve kusurlarda dikkate alınıp yukarıda açıklanan yönteme göre fatura bedelini aşmamak üzere işin yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleriyle bedeli hesaplattırılarak bulunacak bedel kesinleşen 28.12.2020 tarihli 209.841,76.-TL'lik bedele ilave edilerek davacının toplam hakedişi belirlenip davalı tarafından ispatlı ödemeler düşülerek sonrasında oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir...” Denilmiştir.
Dairemizin kaldırma kararı sonrasında mahkemece 2024/257 E 2024/722 K sayılı ilamla davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.
Mahkemece, karar gerekçesinde belirtilen nedenlerle davanın kısmen kabulüne karar verilmişse de, mahkemece dairemiz kaldırma kararı gerekleri tam olarak yerine getirilmeden yazılı şekilde karar verilmesi eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.
Şöyle ki, dairemizin kaldırma kararında açıkça mahallinde keşif yapılarak, ihtilaflı faturalardaki yazılı imalâtların yapılıp yapılmadığı araştırılıp, yapılmışsa eksik ve kusurlarda dikkate alınıp yukarıda açıklanan yönteme göre fatura bedelini aşmamak üzere işin yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleriyle bedelinin hesaplanması ve bulunacak bedelin ihtilafsız fatura bedeline eklenmesi ile oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekeceğine işaret edilmişken mahkemece kaldırma kararı sonrasında aldırılan hükme dayanak raporda hesaplamada mahalli piyasa rayiçleri esas alınması gerekirken Tedaş birim fiyatlarının kullanıldığı, öte yandan taraflar arasında işin yapım yılına ilişkin de ihtilaf bulunduğu halde sözkonusu ihtilaf çözülmeden 2021 yılı itibariyle hesaplamanın yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bundan ayrı olarak, davalı tarafça dinlenilmesi talep edilen tanıklar ... ve ... hakkında davalının açıkça vazgeçmesi olmadığı halde mahkemece 4.4.2023 tarihli celsede adı geçen tanıkların dinlenmesinden vazgeçilmesine şeklinde ara karar kurulduğu anlaşılmaktadır.
HMK. nın 196. maddesinde, karşı tarafın açık izni olmadıkça delil gösteren tarafın o delile dayanmaktan vazgeçemeyeceği belirtilmiştir. Buna göre taraflarca bildirilen tanıkların dinlenilmesinden vazgeçme olmadıkça veya vazgeçme olması durumunda bu vazgeçmeye muvafakat edilmedikçe ya da mahkemece, HMK. nın 241. maddesi gereğince gerekçesi gösterilmek suretiyle işlem yapılmadıkça tanıklar dinlenmeden karar verilemez. Tarafların süresi içerisinde tanık bildirilmesi durumunda, mahkemece, HMK'nun 243 ve devamı maddeleri uyarınca re'sen işlem yapılmadan, bir başka ifadeyle, tanıklar davetiye ile çağrılmadan, davete icabet edilmemesi halinde zorla getirtme işlemi yapılmadan ve tanıkların adreste bulunmamaları halinde adres göstermesi hususunda ilgili tarafa ihtaratlı kesin süre verilmeden karar verilmesi usulen mümkün değildir. Bu yön gözetilmeksizin hüküm kurulmuş olması hukuki dinlenilme hakkına aykırı olup, önemli bir usul hatasıdır.
Bu durumda mahkemece, öncelikle, davalı tarafça dinlenilmesi talep edilen tanıklar ... ve ... hakkında ihzar müzekkeresi bila ikmal iade edildiğinden adı geçen tanıkların tebligata elverişli adreslerini göstermek üzere davalı tarafa ihtaratlı kesin süre verilerek tanıkların Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 243. vd maddeleri uyarınca usulüne uygun şekilde dinlenmesi, taraflar arasında ihtilaf konusu olan işin yapılıp bitirildiği yılın hangi yıl olduğu yönünde taraf delilleri toplanmalı ve bu husus tanıklardan sorulmalı, şayet işin yapımı 2021 yılına sarkmışsa yüzdesel olarak 2020 ve 2021 yılında yapılan iş miktarı belirlenmeye çalışılmalı, bu yönde teknik bilirkişiden denetlemeye elverişli rapor alınmalı, sonrasında davacı yüklenici tarafından ihtilaflı faturalarda belirtilen ve mahallinde gerçekleşen imalatların tedaş birim fiyatları kullanılmadan doğrudan işin yapıldığı yıl (işin yapımı 2020 yılında ise bu yıl, işin bir kısmı 2020 kalan kısmı 2021 yılında yapılmışsa yüzdesel oran kullanılarak 2020 ve 2021 yılında yüzde olarak kaçı yapıldığı belirlenerek ilgili yıllar itibariyle) mahalli piyasa rayiçleriyle bedeli belirlenmeli, bulunacak tutar ihtilafsız fatura bedeline eklenerek davacının toplam hakkedişi belirlenip davalı ödemeleri de düşülerek sonrasında oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf istemlerinin sair nedenler incelenmeksizin kabulü ile, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve yukarıda açıklandığı gibi yargılamaya devam olunması için dosyanın mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2- Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/10/2024 tarih, 2024/257 Esas - 2024/722 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.4-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf talep eden taraflarca yatırılan istinaf karar harcının istek halinde yatıran tarafa iadesine,
5-İstinaf talep eden taraflarca tarafından ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK.nun 353/1-a.4-6 maddesi gereğince KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 19/12/2024
*
...
Başkan
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Katip
...
¸e-imzalı