T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1053 - 2024/1628
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1053
KARAR NO: 2024/1628
KARAR TARİHİ: 08/11/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 08/11/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ...(...)
ÜYE: ...(...)
ÜYE: ...(...)
KATİP: ...(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 08/09/2022
KARAR TARİHİ : 19/04/2024
NUMARASI : 2022/771 Esas - 2024/231 Karar
DAVACI: VOYTRON ENERJİ ELEKTRİK PERAKENDE SATIŞ ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ: Av. ............................... UETS
DAVALI: MAYTEKS BOYA APRE SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ ............................... Geyve/Sakarya
VEKİLİ: Av. ................................ UETS
Av. ............................... UETS
DAVA: Taraflar arasındaki elektrik aboneliği sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle davacı tarafından başlatılan icra takibine yapılan vaki itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemi
HÜKÜM: Kararın kaldırılması-yeniden hüküm kurulması
İSTİNAF EDEN: Taraf vekilleri
Taraflar arasındaki taraflar arasındaki elektrik aboneliği sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle davacı tarafından başlatılan icra takibine yapılan vaki itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemi davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı taraf vekillerince istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Davalının imzalamış olduğu elektrik enerjisi satış sözleşmesi uyarınca doğmuş bulunan fatura borcunu hiç ödemediği veya eksik ödediğini, davacının tüketimi için tahakkuk ettirilen .................. numaralı, ... numaralı, ... numaralı ve ... numaralı faturalar için toplamı olan 270.171,64 TL alacak üzerinden Gevye İcra Müdürlüğünün 2022/97 esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalının yaptığı itirazın iptali, takibin devamı ve %20 icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Usulüne uygun bir şekilde imzalanmış geçerli bir sözleşme olmadığını, birbirini takip eden ödenemediğini iddia ettiği elektrik faturaları olmasına rağmen, davacının uzun süre alacağını takip etmediği gibi, abonelik sözleşmesi gereği elektriği kesme imkanını kullanmayarak zararın/alacağın artmasına müterafik kusuru ile sebebiyet verdiğini, davalının elektiriğinin kesilme süresinin belirlenmesi ve bu tarih itibarı ile ana para borcun belirlenmesi ile bu tarih sonrasındaki döneme ilişkin olarak işleyecek faizden davacının müterafik kusuru nedeni ile %50 oranında indirim yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuşur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; "Davanın kısmen kabulüne, davalının Geyve İcra Müdürlüğünün 2022/97 esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, icra takibinin 14.212,83 TL asıl alacak, 45.438,41 TL asıl alacak ve 30.692,46 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar avans faizi işletilmesine, Davalı itirazında haksız çıktığından asıl alacak miktarı olan 90.343,70-TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
Yerel Mahkemece gerekçe gösterilmeksizin raporun aksine karar verildiğini, davalının abonelik tipinin sanayi tipi olarak kabul edilerek hüküm tesis edilmesinin hatalı olduğunu, dava konusu faturalardaki tutarlar üzerinden hüküm kurulması gerekirken gerekçe gösterilmeksizin faturalardaki tutardan kesintiler yapıldığını ve gerekçesiz olarak kısmen ret kararı verildiğini, hakkaniyete aykırı bir şekilde faturada indirim- mahsup yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, ilk derece mahkemesinin gecikme zammının reddine yönelik kararın kabul edilemeyeceğini, Yerel Mahkemece müterafik kusur değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, indirim yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, verilen kısmen kabul kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
Davacının talep ettiği faiz oranını aşar şekilde avans faizi üzerinden asıl alacağın tahsiline karar verilmesinin dosya kapsamına uygun olmadığını, icra takibine konu edilen faturalarda belirtilen alacak kalemlerinin ve miktarlarının yasal dayanağının bulunmadığını, kolayca hesaplanabilir nitelikte olmadığını, ana para üzerinden hükmedilen ana para alacağının %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesinin dosya kapsamına uygun olmadığını, Yerel Mahkemece verilen kararın kaldırılarak istinaf sebeplerinin dikkate alınarak yeniden hüküm kurulmasını talep etmiştir.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle;
Davalının faiz ve alacağın likit olmadığına ilişkin itirazlarının yerinde olmadığını, davalının yersiz ve haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, taraflar arasındaki elektrik aboneliği sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle davacı tarafından başlatılan icra takibine yapılan vaki itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 HMK, 6098 Sayılı TBK, 6201 sayılı TKK
3. Değerlendirme ve karar
Dava; taraflar arasındaki elektrik aboneliği sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle davacı tarafından başlatılan icra takibine yapılan vaki itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
İlk Derece Mahkemesince; davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Davalı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde;
Abonelik sözleşmesini imzalayan abone, sözleşme sona erinceye kadar tahakkuk edecek olan tüketim bedelinden, dağıtım yapan kuruma karşı sözleşme gereği sorumludur. Davacı ile davalı arasında sanayi aboneliğine ait elektrik tedarik sözleşmesi bulunmaktadır. Davalı davacının .............. numaralı elektrik abonesidir. 09/2017 - 12/2017 tarihleri arası dönemlere ait normal tüketimden ve gecikme zammına ilişkin ............................... , ............................... , ............................... ve ............................... numaralı faturaları düzenlenmiştir. Sözleşmede, faturanın tanzim tarihinden itibaren 10 gün içerisinde ödeneceği, tüketici fatura tutarını 10 (on) günlük ödeme süresi içerisinde ödemediği takdirde tedarikçi, ödenmeyen fatura tutarına, belirlenen vadenin bitim tarihinden itibaren, her ay için % 4 oranında gecikme zammı uygulayarak gecikme bedelini hesaplayacak ve KDV’si ile birlikte fatura düzenleyeceği, ay kesirlerine isabet eden gecikme bedeli günlük olarak hesap edileceği, tedarikçi, Tüketici’nin elektrik enerjisi teminini kesme ve kestirme, ilgili Dağıtım Şirketi’ne borçlu olarak geçişini yapma, Dağıtım Şirketi tarifesinden elektrik tedarik etme, ayrıca tüketici tarafından verilmiş teminatları nakde çevirme haklarına sahip olduğu, Tedarikçi’nin Sözleşme’yi derhal fesih hakkı saklı olduğu düzenlenmiştir.
Ayrıca, Uygulama Protokolü ve Taahhüt Beyanı'nın 6/a maddesi "birim satış fiyatı, en güncel Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun yayınladığı Ulusal tarifedeki tek zamanlı için uygulanan perakende satış fiyatı üzerinden %1 indirim oranının uygulanması ile hesaplanacaktır" şeklindedir. Yine aynı sözleşmenin 9/5. maddesinde sözleşem cezası olarak "o ana kadar tahakkuk etmiş olan aylık en yüksek faturanın 2 katı oranında ceza bedeli öder" şeklinde düzenleme yer almaktadır. Dava konusu faturalar için uygulanması gereken ve 08.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 15/3.maddesine göre, “tüketicinin perakende satış sözleşmesi kapsamında öngörülen ödemeleri, ikinci bildirimde belirtilen süre içerisinde de yapmaması halinde, görevli tedarik şirketinin bildirimi üzerine, bildirim tarihinden itibaren en geç beş iş günü içerisinde TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle elektriği kesilir.” söz konusu durum bir gün içerisinde dağıtım şirketi tarafından ilgili tedarikçiye bildirilir. Sözü edilen elektrik yönetmeliğine göre zamanında ödenmeyen faturalardan dolayı elektriğin kesilmesin amir hüküm olarak düzenlenmiştir.
Davacı tedarikçi tarafından, 2017-09 ayı için ............................... nolu 51.414,12 TL bedelli faturanın 27.161,10 TL kısmı için, 2017-10 ayı için ... nolu 61.068,47 TL bedelli fatura için, 2017-11 ayı için 168.859,22 TL bedelli fatura için, 2017-12 ayı için ... nolu 13.037,84 TL bedelli fatura için toplam 270.126,63 TL fatura alacağı, 45,01 işlemiş faiz olmak üzere toplam 270.171,64 TL icra takibi başlatılmıştır. Hükme esas alınan asıl ve ek bilirkişi raporlarına göre; 24.01.2018 tarihli ... nolu faturanın gecikme zamlarından oluştuğu, diğer faturaların tüketim faturası olduğu, 2017-09 ayı için ... nolu 51.414,12 TL bedelli faturanın 27.161,10 TL kısmı takip talebi olduğundan daha önceki birikmiş borçların ve gecikme zammının ödendiği, 24.12.2017 son ödeme tarihli gecikme zammına ilişkin faturanın 122.136,35 TL olduğu, ... nolu 51.414,12 TL bedelli faturanın 27.161,10 TL kısmı takip talebi olduğundan daha önceki birikmiş borçların ve gecikme zammının ödendiğinden diğer faturalar dikkate alındığında ... faturada tüketim bedelinin haricinde geçmiş aylardaki gecikmeden dolayı 4.657,79 TL (3.947,28 + %18 KDV =) gecikme zammı hesaplandığı, hesaplanan tüketim tutarı olan 38.465,85 TL'ye gecikme zammı ilave edilince 38.465,85+4.657,79=43.123,64 TL borç bakiyesi belirlendiği, yapılan kısmi ödeme (24.253,02 TL) ve (4.657,79 TL) gecikme zammı 43.123,64 TL'den düşüldüğünde (43.123,64-(24.253,02+4.657,79=) 14.212,83 TL Eylül-2017 dönemin tüketim borcunun belirlendiği, bu durumda sanayi tarifeye göre ... nolu faturasının 14.212,83 TL, ... nolu faturasının 45.438,41 TL, ... nolu faturasının 30.692,46 TL olduğu anlaşılmaktadır.
Davacının, elektrik tüketim bedeline esas faturaların uzun bir süre ödenmemesine rağmen yönetmelik gereği elektriği kesmesi gerekirken, emredici hükme aykırı davranarak elektriği kesmemesi davacı açısından müterafik kusur teşkil etmektedir. Ancak; bu kusur, tüketilen enerji bedelinin aslından davalıların sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Olsa olsa abonenin normal tüketim bedeli dışında, gecikme zammından en fazla yasal faize kadar indirim yapılabilir. Abonelik sözleşmesi uyarınca elektriğin kesilmesi gereken tarihten önceki tüketim yönünden faiz dahil borcun tamamı açıklandığı üzere hesap edilmiştir. Davacı tedarikçinin elektriği kesmemesinin müterafik kusurlu olduğu anlaşılmakla dava konusu tüketim faturalarından İstanbul 30. İcra Müd. 2018/4849 E dosyasında takip tarihi olan 09.02.2018 tarihine kadar gecikme zammından en fazla yasal faize kadar olacağı indirim yapılabilecektir. Bu sebeple, gecikme zammının tümden reddi yerinde değildir. Hükme esas alınan 18.02.2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacının müterafik kusuru sebebiyle tüketim faturalarına son ödeme tarihinden takip tarihine kadar işleyecek yasal faiz hesaplanmıştır. Davalının asıl tüketim bedeli ve tüketim faturalarına son ödeme tarihinden takip tarihine kadar işleyecek yasal faizden sorumlu olduğu anlaşılmakla davacının sair istinaf itirazları kabul görmemekle bu hususa ilişkin istinafı yerinde bulunmuştur.
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde;
Davaya konu icra takibinde, alacaklının icra takibinde talep ettiği faiz oranı yıllık %16,8'dir. Mahkemece, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar avans faizi işletilmesine karar verilmiştir. Mahkemece, alacaklının icra takibinde talep ettiği faiz oranı üzerinden asıl alacağa takip işleterek takibin devamına karar verilmesi gerekirken davacı alacaklının talep ettiği faiz oranını aşar şekilde avans faizi üzerinden asıl alacağın tahsiline karar verilmesi HMK.26. maddesi gereği taleple bağlılık ilkesine aykırı karar verilmesi doğru bulunmamıştır.
İcra ve İflas Kanunu’nun 67.maddesinin 2.fıkrası hükmünce, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Borçlunun itirazının kötü niyetli olması ise yasal koşul değildir. İcra inkar tazminatı, aleyhindeki icra takibine itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Bunlardan başka, alacağın likit ve belli olması da gerekir. Somut olayda, dava konusu alacak hesaplanabilir nitelikte olduğundan likit olup asıl alacak üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmesinden isabetsizlik bulunmamaktadır.
V. KARAR
Yukarıda açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulüne, HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılması ile yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/04/2024 tarih, 2022/771 E. 2024/231 K. sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA, aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmasına,
2-Davanın kısmen kabulüne, davalının Geyve İcra Müdürlüğü'nün 2022/97 esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, icra takibinin 14.889,42 TL asıl alacak, bu asıl alacağa 676,59 TL işlemiş faiz, 45.438,41 TL asıl alacak, bu asıl alacağa 1.611,79 TL işlemiş faiz, 30.692,46 TL asıl alacak, bu asıl alacağa 659,03 TL işlemiş faiz üzerinden devamına, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar yıllık %16.8 faiz işletilmesine,
3-Davalı itirazında haksız çıktığından asıl alacak miktarı olan 90.343,70-TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 6.372,71 TL harçtan daha önceden ödenen toplam 3.263,00-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.109,71-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, (harç tahsil müzekkeresinin temyize tabi dosyalarda Dairemizce, temyize tabi olmayan (kesin karar) dosyalarda ilk derece mahkemesince ilgili vergi dairesine yazı yazılmak sureti ile yerine getirilmesine,)
5-İlk Derece Mahkemesince hesaplanan harç miktarı ile Dairemizce hesaplanan harç miktarının farklı olduğu, bu nedenle İlk Derece Mahkemesince düzenlenen 14/06/2024 tarih, 2024/281 nolu harç tahsil müzekkeresinin işlemsiz iadesinin istenmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre red edilen kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 3.263,00-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 3.343,70-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafından yapılan; 3.673,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.673,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 1.248,99-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Arabuluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan ve 2022 yılı tarifesine göre toplamda 1.560,00-TL ücretin kabul red oranına göre 530,40-TL'sinin davalıdan, 1.029,60-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, (harç tahsil müzekkeresinin temyize tabi dosyalarda Dairemizce, temyize tabi olmayan (kesin karar) dosyalarda ilk derece mahkemesince ilgili vergi dairesine yazı yazılmak sureti ile yerine getirilmesine,)
11-İlk Derece Mahkemesince hesaplanan harç miktarı ile Dairemizce hesaplanan harç miktarının farklı olduğu, bu nedenle İlk Derece Mahkemesince düzenlenen 14/06/2024 tarih, 2024/281 nolu ve 14/06/2024 tarih, 2024/282 harç tahsil müzekkerelerinin işlemsiz iadesinin istenmesine,
12-Yatırılan gider avans bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa hesap numarası bildirildiğinde bu hesaba yatırılması, bildirilmediğinde masrafı avanstan karşılanmak kaydı ile PTT aracılığı ile yatıran tarafa iadesine,
İstinaf incelemesi bakımından;
13-Davacının istinaf başvurusu kabul edildiğinden istinaf karar harcının (427,60 TL) talep halinde kendisine iadesine,
14-Davalının istinaf başvurusu kabul edildiğinden istinaf karar harcının (1.542,84 TL) talep halinde kendisine iadesine,
15-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf kanun yoluna başvuran taraf üzerinde bırakılmasına,
16-Duruşma açılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
17-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
18-Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliği ile HMK.362/1-a maddesi uyarınca 08/11/2024 tarihinde oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.
*
Başkan ...
e imzalıdır
Üye ...
e imzalıdır
*Üye ...
e imzalıdır
Katip ...
e imzalıdır