T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/856 - 2026/852
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2026/856
KARAR NO: 2026/852
KARAR TARİHİ: 14/05/2026
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 15/05/2026
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN:...(...)
ÜYE:...(...)
ÜYE:...(...)
KATİP:...(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KOCAELİ 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 13/09/2022
KARAR TARİHİ : 20/02/2026
NUMARASI : 2024/318 Esas - 2026/114 Karar
ASIL VE BİRLEŞEN DOSYA
DAVA DAVACISI: ÇOBANPINAR İÇME SUYU VE İNŞAAT SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
Av. ...
ASIL VE BİRLEŞEN DOSYA
DOSYA DAVALISI : SAKARYA ELEKTRİK PERAKENDE SATIŞ ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ:Av. ...
DAVA : Elektrik aboneliği sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit talebi
HÜKÜM: İstinaf başvurusunun esastan reddi
İSTİNAF EDEN: Davalı vekili
Taraflar arasındaki elektrik aboneliği sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit talebi nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından karar verilmesine yer olmadığına, birleşen davasının kabulüne karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Davalı şirketin vekil edene 12 ay süre ile sanayi grubu olarak indirimli elektrik tedarik etmeyi taahhüt ettiğini, sözleşme süresinde vekil edene bütün faturaları zamanında ödediğini, davalının hiçbir sebep ve neden göstermeden vekil edene sanayi grubundan çıkararak indirim haklarını yok sayıp, geriye dönem sanayi indirimlerini geri almak üzere yapılan hesaplama ile 31/08/2022 düzenleme ve 05/09/2022 son ödeme tarihli 484.307,14-TL'si bedelli fatura gönderdiğini, müvekkilinin davalı ile sözleşme imzaladığı esnada 02/01/2020 vize tarihli sanayi sicil belgesine sahip olduğunu, 30/01/2022 tarihinde vizesi biten sanayi sicil belgesinin 31/01/2022 tarihinde vizesi yenilendiğini, Ocak ayı vizesi bitmemiş sanayi sicil belgesi olması ve 31/01/2022 tarihinde vizesi alınmış sanayi sicil belgesi olmasına rağmen haksız kazanç sağlamaya yönelik olarak dava konusu faturanın düzenlendiğinin sabit olduğunu, davalının vekil edene vizenin yenilenip yenilenmediğini ve geçerli bir vizeye sahip sanayi belgesi olup olmadığını sorup araştırmadan haksız ve mesnetsiz olarak düzenlediği faturanın ödenmesini dayattığını, CK Elektrik Dağıtım ile davalı aynı dağıtım firmasından sağladığı elektriği tüketiciye iletirken aynı kurallara bağlı olarak tarifeyi belirlemeleri gerekirken, davalı 8 ay sanayi sicil belgesini kabul ederek birim fiyat belirlediğini, ancak 8 ay sonra davalı şirketin geriye dönek 7 ayın ticarethane tarifesi olması gerektiğini belirterek dava konusu faturayı gönderdiğini, müvekkilinin dava konusu fatura nedeniyle elektriğin kesilmesi halinde çalışması imkansız hale gelmesi kaçınılmaz olacağını, dava sonuçlanıncaya kadar elektrik enerjisinin kesilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Davacı Şirket bölgesinde bulunan görevli tedarik şirketi dışında başka bir tedarikçiden enerji alan müşteri olduğunu, ilgili mevzuata göre sanayi sicil belgesinin vize edilmiş nüshasını eş zamanlı olarak dağıtım şirketine ibraz etmesi gerektiğini, vize bitim tarihinden iki ay önce sanayi sicil belgelerinin vizelerinin yaptırılarak Dağıtım Şirketine ibrazı gerektiği, aksi halde aboneliklerinin ticarethane aboneliğine çevrileceği konusunda Davacı Şirketi bilgilendirme yükümlülüğünün Dağıtım Şirketinde olduğunu, vekil eden şirketin bu konuda davacıya karşı yükümlüğü bulunmadığını, davacı Şirketin ilgili mevzuatta açıkça düzenlendiği 30.1.2022 tarihinde vizesi biten sanayi sicil belgesini 30.1.2022 tarihinde yenileyerek dağıtım şirketine 05.07.2022 tarihinde ibraz ettiğini, belgenin geç ibraz edilmesinden dolayı davaya konu 3.08.2022 tarihli, 484.307,14-TL tutarlı faturanın hatalı hesaplandığı tespit edilerek iptal edildikten sonra 30.09.2022 tarihli 312.617,72-TL bedelli yeni fatura oluşturulduğunu, vekil eden şirketin bu konuda davacıya karşı yükümlülüğü bulunmadığını, davacının ilgili mevzuatta açıkça düzenlendiği halde yükümlülüğünü zamanında yerine getirmemesi nedeniyle tahakkuk edilen işlemlerin yasaya uygun olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin vekil edene 12 süre ile sanayi grubu olarak indirimli elektrik tedarik etmeyi taahhüt ettiğini, sözleşme süresinde müvekkilinin bütün faturaları zamanında ödediğini, davalının hiçbir sebep ve neden göstermeden müvekkilini sanayi grubundan çıkararak indirim haklarını yok sayıp, geriye dönem sanayi indirimlerini geri almak üzere yapılan hesaplama ile 31/08/2022 düzenleme ve 05/09/2022 son ödeme tarihli 484.307,14-TL'si bedelli fatura gönderdiğini, davacı vekil edenin davalı ile imzaladığı 02/12/2021 tarihli elektrik tedarik sözleşmesi ile sözleşmede bilgileri belirtilen kullanım yer ve yerlerinde serbest tüketici niteliğinde olmak üzere elektrik enerjisi satın almayı, davalı tarafta sözleşme koşullarında davacının talep ettiği miktarda elektrik tedarik etmeyi kabul ettiğini, sözleşme ile 01/01/2022 tarihinde 12 ay süre ile 31/12/2022 tarihine kadar sanayi abone grubu olarak elektrik tedariki sağlanacağının taraflarca kabul edildiğini, vekil edenin davalı ile sözleşme imzaladığı esnada 02/01/2022 vize tarihli sanayi sicil belgesine sahip olduğunu, 30/01/2022 tarihinde vizesi biten sanayi sicil belgesinin 31/01/2022 tarihinde vizesi yenilendiğini, CK Elektrik Dağıtım ile davalı aynı dağıtım firmasından sağladığı elektriği tüketiciye iletirken aynı kurallara bağlı olarak tarifeyi belirlemeleri gerekirken, davalı 8 ay sanayi sicil belgesini kabul ederek birim fiyat belirlediğini, ancak 8 ay sonra davalı şirketin geriye dönük 7 ayın ticarethane tarifesi olması gerektiğini belirterek dava konusu faturayı gönderdiğini, vekil edenin telafisi imkansız zararlara uğraması muhtemel olduğunu beyan ederek dava sonuçlanıncaya kadar elektrik enerjisinin kesilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...''
'1-Asıl davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Mahkememizin birleşen 2022/560 Esas sayılı davasının KABULÜ İLE; davacının 30/09/2022 düzenleme tarihli, 17/10/2022 ödeme tarihli, SEE2022... numaralı ve 312.617,72-TL bedelli faturadan dolayı borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Sepaş vekili istinaf dilekçesinde özetle;
Asıl davaya konu 31.08.2022 tarihli fatura vekil eden tarafından resen düzeltilerek, birleşen davaya konu 312.617,72 TL tutarlı 30.09.2022 tarihli fatura düzenlendiğini, ortada iki ayrı fatura bulunmadığını, davaya konu tek faturanın bulunduğunu, davacının ilk dava açtığı fatura düzeltilmiş olduğundan, davacının yeniden dava açmak yerine dava konusu olan fatura bilgisinin değiştirilmesi yeterli olacak iken davacı tarafından yeni bir dava açılmasında hukuki yararı bulunmamasına rağmen, davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin haksız olduğunu, davacının ilgili mevzuatta açıkça düzenlendiği halde yükümlülüğünü zamanında yerine getirmemesi nedeniyle dağıtım şirketi tarafından müşterinin tarifesi ticarethane olarak değiştirildiğini ve bu tarife grubundan tahakkuk ettirilen ve dağıtım şirketi tarafından vekil edenden tahsil edilen, vekil eden tedarik şirketinin yalnızca aracı olduğu dağıtım bedelinin, olayda hiç bir kusurunun, mevzuat ve sözleşmesel yükümlülüğü bulunmayan vekil eden tedarik şirketinin üzerinde bırakılmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacı tarafından 30.01.2022 tarihinde süresi dolan sanayi sicil belgesi 31.01.2022 tarihinde vize ettirildiğini, vize bitim tarihinden önce yenilendiğini, sanayi sicil belgesini sunmakla yükümlü olduğu dağıtım şirketine bu belge aylar sonra 05.07.2022 tarihinde ibraz edildiğini, sanayi tarifesinden faydalanmak için sadece sanayi sicil belgesinin alınması ya da vizesinin yenilenmesi yeterli olmayıp aynı zamanda bu belgenin ilgili dağıtım şirketine ibrazı da şart olduğunu, davacıya ait ... sözleşme hesap, 2004.../... tesisat nolu abonenin 2022/4,5,6 ve 7. aya ait toplam 312.617,72 tl bedelli fatura ile vekil edenin tarafından Davacıya yalnızca dağıtım şirketi BEDAŞ tarafından davacının aboneliğinden kaynaklı vekil edene yansıtılan dağıtım bedeli ve BTV farkı fatura edildiğini, davacı Çobanpınar İçme Suyu Ve İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. gibi bölgesinde bulunan görevli tedarik şirketi dışında başka bir tedarikçiden enerji alan müşteri, sanayi sicil belgesinin vize edilmiş nüshasını eş zamanlı olarak dağıtım şirketine ibraz etmesi gerektiğini, aboneliklerinin ticarethane aboneliğine çevrileceği konusunda davacı şirketi bilgilendirme yükümlülüğü de dağıtım şirketinde olduğunu, davacı ise yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle bu zarara sebebiyet vermesine rağmen, diğer bir deyişle ilgili tarife değişikliği davacının kendi kusurundan kaynaklanmasına rağmen, davacı bu fiilinden, kusurundan fayda sağladığını, yerel mahkemece bu husus gözetilmeden davanın kabulüne karar verildiğini, verilen karar hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, kararın kaldırılmasını , istinaf talebinin kabulü ile davaların reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin cevap dilekçesinde özetle;
Yerel mahkeme kararının dosyada ve birleşen dosya yönünden 2024/318-2026/114K numaralı ilamının onanmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, elektrik aboneliği sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit talebine lişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 HMK, 6098 Sayılı TBK
3. Değerlendirme ve karar
Dava ve birleşen dava; elektrik aboneliği sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit talebine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
İlk derece mahkemesinin 2022/466 E. 2023/745 K. sayılı ilamı ile dava ve birleşen davanın kabulüne karar verilmesi üzerine davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuş, vaki istinaf başvurusu nedeniyle dairemizin 2024/607 E, 2024/1028 K sayılı ilamı ile mahkeme kararının 6100 sayılı HMK.353/1-a-6 maddesi uyarınca eksikliklerin giderilmesi amacıyla kaldırılmasına karar verilmiştir.
Dairemizin 2024/466 E, 2024/1028 K sayılı kararında;
‘’…. Bu durumda mahkemece, dava dışı dağıtım şirketi Boğaziçi Elektrik Dağıtım AŞ nin 3.2 madde gereği davacıya bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği, getirmişse buna ilişkin belgeler ve özellikle yapılan bilgilendirmenin davacıya tebliğine dair kayıtlar ilgili dağıtım şirketinden getirtilerek evraklar celbedildikten sonra gerektiğinde yeniden bilirkişi incelemesi de yapılmak suretiyle oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir…’’ Denilerek mahkeme kararı kaldırılmıştır.
Kaldırma kararı sonrasında mahkemece verilen kararda asıl davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Davacı vekili; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 2/12/2021 tarihinde müvekkili şirkete ait tesislerde elektrik temin edilebilmesi amacıyla 01/01/2022 tarihinden itibaren 12 ay geçerli olmak üzere elektrik aboneliği sözleşmesi imzalandığını, ancak davalı şirketin asıl davaya konu 31/08/2022 tarihli, 484.307,14-TL bedelli ve birleşen davaya konu 30/09/2022 tarihli 312.617,72-TL bedelli fatura düzenlediğini, sözkonusu faturaların ticarethane tarifesi yerine sanayi tarifesi arasındaki farka ilişkin olduğunu, oysa müvekkilin sözleşme imza tarihi esnasında 2.1.2020 vize tarihli sanayi sicil belgesine sahip olup 30.1.2022 tarihinde vizesi biten sanayi sicil belgesini 30.1.2022 tarihinde yenileyerek dağıtım şirketine verdiğini, sanayi sicil vize geçerliliğinin 30.1.2024 tarihine kadar geçerliliğinin devam ettiğini beyanla dava konusu faturalar nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili; davacı şirketin 30.1.2022 tarihinde vizesi biten sanayi sicil belgesini 30.1.2022 tarihinde yenileyerek dağıtım şirketine 5.7.2022 tarihinde ibraz ettiğini, belgenin geç ibraz edildiğini, davaya konu 31/08/2022 tarihli, 484.307,14-TL bedelli faturanın hatalı hesaplandığı tespit edilerek iptal edildiğini ve 30/09/2022 tarihli 312.617,72-TL bedelli yeni fatura oluşturulduğunu, işlemlerin yasaya uygun olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.
Asıl dosya yönünden yapılan incelemede; davalı tarafça davacı aleyhine ticarethane tarifesi yerine sanayi tarifesi arasındaki farka ilişkin asıl davaya konu 31/08/2022 tarihli, 484.307,14-TL bedelli fatura düzenlenmesi üzerine davacı tarafından 13/9/2022 tarihinde eldeki menfi tespit davası açılmış, asıl davanın açılmasından sonra davalı tarafça asıl davaya konu faturanın hatalı hesaplandığından dolayı iptal edilerek birleşen davaya konu 30/09/2022 tarihli 312.617,72-TL bedelli faturanın düzenlendiği dosya kapsamı ve davalının asıl davaya cevap dilekçesindeki beyanlarından anlaşılmaktadır. Buna göre, asıl dava tarihi itibariyle asıl davaya konu fatura iptal edilmemiş olup bu faturadan kaynaklı ortada mevcut borç tehdidi bulunduğundan davacının asıl davayı açmakta hukuki yararı bulunmakta olup dava konusu fatura davadan sonra iptal edildiğinden asıl davadaki istem konusuz kalmış olup mahkemece asıl dava yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair verilen karar yerindedir.
Birleşen dava yönünden yapılan incelemede;
Taraflar arasında düzenlenen elektrik enerjisi satış sözleşmesi kapsamında davacı şirketin sanayi sicil belgesine göre sanayi tarifesinden yararlandığı, davalı tarafından sanayi sicil belgesinin vize ettirilmemesi/geç vize ettirilmesi nedeniyle yukarıda belirtilen faturalardan kaynaklı fark tahakkuku düzenlediği sabit olup dava konusu uyuşmazlık; sanayi tarifesinin uygulanması için sanayi sicil belgesinin ibrazına yönelik yükümlülüğün hangi tarafta olduğuna ve yerine getirilip getirilmediğine ilişkindir.
Dava konusu tahakkukun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 31/12/2015 tarihinde yayınlanan Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Perakende Satış Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esasları Düzenleyen kararının sanayi abone grubu başlıklık 3/2. maddesinde; “Görevli tedarik şirketinden enerji alan müşteriler için görevli tedarik şirketi, görevli tedarik şirketi dışında bir tedarikçiden enerji alan dağıtım sistemi kullanıcısı müşteriler için dağıtım şirketi sanayi abone grubundaki tüketicileri vize bitim tarihinden en az iki ay önce sanayi sicil belgelerinin yenilenerek ibraz edilmemesi halinde bu tüketicilerin tüketimlerinin ticarethane abone grubundan faturalandırılacağına dair yazılı olarak bilgilendirmekle yükümlüdür. Bildirim yapılmasına rağmen sanayi sicil belgelerinin vize bitim tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde yenilenerek dilekçe ekinde ibraz edilmemesi halinde bu tüketicilerin verilen 30 (otuz) günlük süre sonrasındaki ilk fatura döneminden itibaren tüketimleri ticarethane abone grubu tarifesi üzerinden faturalandırılır. Görevli perakende satış şirketi, dağıtım şirketini abone grubu değişikliği hakkında bilgilendirir.” hükmü getirilmiştir.
Bu kapsamda; satış şirketlerine yönelik sanayi abone grubundaki tüketicileri vize bitim tarihinden en az iki ay önce sanayi sicil belgelerinin yenilenerek ibraz edilmemesi halinde bu tüketicilerin tüketimlerinin ticarethane abone grubundan faturalandırılacağına dair yazılı olarak bilgilendirme yükümlülüğü getirilmiştir.
Bilgilendirme yükümlüğünün satış şirketine ait olduğu belirlenmekle; yükümlüğünün yerine getirilip getirilmediğinin tespit edilmesi gerekmektedir. Dairemiz kaldırma kararı sonrasında mahkemece toplanan delillerden; davacı ile CK Boğaziçi Elektrik Perakende Satış A.Ş şirketi arasında ... tesisat numaralı abonelik sözleşmesi ve davacı ile davalı SEPAŞ arasında ... tesisat numaralı abonelik sözleşmesi bulunduğu ve dava konusu uyuşmazlığın davacının davalı ile olan ... tesisat numaralı abonelik sözleşmesinden kaynaklandığı, buna karşın davalının yönetmeliğin 3.2 maddesi uyarınca davacı aboneye bildirimde bulunmadığı, usule uygun bilgilendirme yapılmadan sanayi sicil belgesi hiç yokmuş gibi davacının sanayi tarifesinin ticarethane olarak değiştirilip ilgili döneme ilişkin oluşturulan faturanın haksız olarak düzenlendiğinden mahkemece birleşen davanın kabulüne dair verilen karar yerinde görülmüştür.
Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalının asıl ve birleşen davaya ilişkin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-Asıl ve birleşen dava yönünden alınması gerekli istinaf karar harcından peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 7.744,92 TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, (harç tahsil müzekkeresinin temyize tabi dosyalarda Dairemizce, temyize tabi olmayan (kesin karar) dosyalarda ilk derece mahkemesince ilgili vergi dairesine yazı yazılmak sureti ile yerine getirilmesine,)
3-İstinaf başvurusu nedeniyle yapılan istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
4- Duruşma açılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde TEMYİZ yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.
*
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır