T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/288
KARAR NO: 2023/321
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KOCAELİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/12/2022 (ek karar)
NUMARASI: 2022/267 D.İş - 2022/270 Karar
İHTİYATİ HACİZ
TALEP EDEN : TÜRKİYE İŞ BANKASI ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
İHTİYATİ HACZE
İTİRAZ EDENLER : 1- ... -... ...
: 2- ... -... ...
: 3- ... -... ...
: 4- ... -... ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
KARŞI TARAFLAR : 5- ... -... ...
: 6- ... -... ...
: 7- BÜYÜK COŞKUNLAR PROTEKNİK KİMYA SANAYİ HAVAİ FİŞEK OYUNCAK PAZARLAMA TİCARET VE SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ -... ...
: 8- FEZA KONFETİ EĞLENCE MALZEMELERİ TİCARET VE SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ -... ...
: 9- SAKARYA KIRTASİYE DEFTER VE KAĞIT ÜRÜNLERİ SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -... ...
TALEP: İhtiyati Hacze İtiraz
İTİRAZ TARİHİ: 28/11/2022
KARAR TARİHİ: 06/03/2023
KR. YAZIM TARİHİ: 22/03/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
İhtiyati hacze itiraz edenler vekili itiraz delikçesinde özetle; Müvekkilleri, davacı banka ile davalı Büyük Çoşkunlar Proteknik Kimya Sanayi Havai Fişek Oyuncak Pazarlama Tic. ve San. Ltd. Şti. arasında 2015 yılında imzalanan bir adet genel kredi sözleşmesini kefil olarak imzaladığını, daha sonra ilerleyen zamanda banka ile şirket arasında ikinci bir kredi sözleşmesi daha imzalandığını, müvekkillerinin hiç birinin bu sözleşmeyi imzalamadığını, müvekkilleri davalı asıl borçlu şirket ile olan bütün paydaşlık ilişkilerini 2018 yılında sona erdirdiğini, bu durumla ilgili davacı bankayı birer ihtar ile bilgilendirdiğini, banka 2018 yılında kendisine gönderilen ihtarnamelere karşı ''bankanın alacak ve riskleri tamamen sona erene kadar sorumluluğun devam edeceği'' şeklinde bir cevap verdiğini, banka 08/09/2022 tarihinde noter vasıtasıyla borçlu firmaya ve kefil olarak gösterdiği müvekkilleri dahil diğer muhataplara bir kat ihtarı gönderdiğini, kat ihtarı tebliğ alındıktan hemen sonraki gün müvekkilleri adına bu kat ihtarına itiraz edildiğini, yapılan itirazda kat ihtarına konu edilen alacakların müvekkilinin imzasının olmadığı genel kredi sözleşmesinden kaynaklandığını, alacaklı banka, Sakarya 2.Noterliğinden göndermiş olduğu 08/09/2022 tarihli 23871 yevmiye numaralı kat ihtarı ile Büyük Coşkunlar Proteknik Kimya San.Havai Fişek Oyuncak Pazarlama Tic.ve San.Ltd Şti. Firmasının asıl borçlu olduğu ve müvekkillerinin kefil sıfatıyla asla imzalamadığı bir genel kredi sözleşmesinden doğan borçlar için müvekkillerinin de sorumlu olduğunu ve ödeme için 3 günlük mühlet verildiğini, kat ihtarı tebliğleri 13/09/2022 tarihinde müvekkillerine tebliğ edildiğini, kat ihtarı tebliğlerine karşı bir aylık itiraz süresi içinde olmak üzere 14/09/2022 tarihinde Sakarya 4. Noterliğinden gönderilen 14687 yevmiye numaralı ihtar ile itiraz edildiğini, alacaklı banka ile borçlu şirket arasında iki adet genel kredi sözleşmesi imzalandığını, bunlardan ilkinin 2015 tarihli genel kredi sözleşmesi olduğunu, müvekkillerinin ..., ..., ... ve ... sadece birinci genel kredi sözleşmesini imzaladığını, bu sözleşmeden kaynaklanan borçlar bakımından müvekkillerinin kefil sıfatıyla kefil oldukları limitler dahilinde sorumlu tutulabileceklerini belirterek incelemenin duruşmalı olarak yapılmasını, müvekkillerine gönderilen kat ihtarı tebliğine itiraz süresi içinde itiraz edilmiş olması, müvekkillerinin yalnızca birinci GKS'yi mzalaması ve borcun ikinci GKS kapsamında kalması, bu kapsamda kefilin sorumluluğu gereği müvekkillerinin ikinci GKS kapsamında doğan borçlardan sorumlu olmadığını; öte yandan bankanın sadece lehine olan delilleri dosyaya sunması, sunduğu delillerin bir kısmının da okunaksız sözleşme metinlerinden olması hususu dikkate alınarak kefil olan müvekkillerinin hakkındaki ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
İhtiyati haciz talep eden vekili ihtiyati hacze itiraza ilişkin cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili Banka ile Büyük Coşkunlar Proteknik Kimya San. Havai Fişek Oyuncak Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti. arasında akdedilen Genel Nakdi ve Gayrinakdi Kredi Sözleşmesini; borçlu müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, borçlu firma tarafından taahhütlerin ve ödemelerin yerine getirilmemesi sebebiyle itiraz edenlere Sakarya 6. Noterliğinin 2022/23871 yevmiye numaralı kat ihtarnamesi gönderildiğini, mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararı Kocaeli İcra Müdürlüğünün 2022/111552 E. sayılı dosyasından tatbik edildiğini, borçlunun alacağın esasına ilişkin yapmış olduğu itirazın işbu dava kapsamında irdelenmesinin mümkün olmadığını, borçluların asıl borçlu şirket ortaklığından ayrılmış olmaları asıl borçlu firmaya olan kefaletlerini sona erdirmediğini, kat ihtarına itiraz edilmiş olması borçlular hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesine engel olmadığını, borçluların imzalamadıkları bir kredi sözleşmesinden kaynaklanan borçtan sorumlu tutuldukları yönündeki beyanlarının gerçeği yansıtmadığını belirterek haksız ve hukuka aykırı olarak yapılan itirazın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ 28/12/2022 TARİHLİ EK KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; "... ihtiyati hacze itirazın reddine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İhtiyati hacze itiraz edenler ..., ..., ..., ... vekili dilekçesinde özetle; kefil olan müvekkillerin sadece birinci GKS'yi imzaladığı, şirketle olan bağları sona erdikten sonra şirketin banka ile ayrıca yapmış olduğu ikinci GKS'yi hiçbir sıfatla imzalamadıkları, bankanın hesap özetlerine göre bankanın ihtiyati hacze konu ettiği alacakları da ikinci GKS kapsamında 2021 ve 2022 yıllarında doğduğu göz ardı edilmeden ihtiyati haciz hakkındaki kararın yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini, müvekkillerine gönderilen kat ihtarı tebliğine itiraz süresi içinde itiraz edilmiş olması, kefilin sorumluluğu gereği müvekkillerinin ikinci GKS kapsamında doğan borçlardan sorumlu olmadığı; öte yandan bankanın sadece lehine olan delilleri dosyaya sunması, sunduğu delillerin bir kısmının da okunaksız sözleşme metinlerinden olması hususu dikkate alınması beyanıyla; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine, kefil olan müvekkilleri hakkındaki ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Tedbir talep eden vekili cevap dilekçesinde özetle; borçlunun alacağın esasına ilişkin yapmış olduğu itirazın işbu dava kapsamında irdelenmesinin mümkün olmadığı, borçluların asıl borçlu şirket ortaklığından ayrılmış olmalarının asıl borçlu firmaya olan kefaletlerini sona erdirmeyeceği, kat ihtarına itiraz edilmiş olmasının borçlular hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesine engel olmayacağı, borçluların imzalamadıkları bir kredi sözleşmesinden kaynaklanan borçtan sorumlu tutuldukları yönündeki beyanlarının gerçeği yansıtmadığını beyan ederek, istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/12/2022 tarih, 2022/267 D.İş - 2022/270 Karar sayılı ek kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep; ihtiyati hacze itirazın reddi kararının kaldırılması istemine yöneliktir.
İlk derece mahkemesince ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiş karara karşı itiraz edenler vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; İhtiyati haciz talep edenler vekili dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın Erenler Şubesi ile Büyük Coşkunlar Proteknik Kimya San. Havai Fişek Oyuncak Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti. arasında imzalanan kredi sözleşmesini diğer tarafların müşterek borçlu müteselsil kefil olarak imzaladıklarını, borçluların taahhütlerini yerine getirmemiş olmalarından dolayı şubece hesap kat edildiği bu durumun Sakarya 2. Noterliği 08/09/2022 tarih 23871 nolu ihtarnamesi ile borçlulara bildirildiğini belirterek borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Yerel mahkeme 03/11/2022 tarihli kararı ile; "... İhtiyati Haciz talep eden vekilinin talebinin kabulü ile, alacaklının ibraz ettiği belge ile deliller karşısında Haciz İsteği İ.İ.K.nun 257 nci maddesine uygun bulunmuş olduğundan 1.697.519,84 TL alacak miktarının % 15' i oranında nakdi teminatın mahkeme veznesine depo edilmesi ya da teminat mektubu ibraz edilmesi halinde borçluların (... 595.000,00 TL, ...'un 595.000,00 TL, ... 595.000,00 TL, ... 595.000,00 TL, ... 1.304.196,37 TL, Feza Konfeti Eğlence Malzemeleri Tic. Ve San. Ltd. Şti 675.000,00 TL, Sakarya Kırtasiye Defter ve Kağıt Ürünleri San. Ve Tic. Ltd. Şti 1.329.196,37 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslar nezdindeki hak ve alacaklarının borca yetecek miktarının ihtiyaten haczine ..." şeklinde verilen karara itiraz edildiği, itiraz üzerine mahkemece itirazın reddine karar verildiği, verilen karara karşı ihtiyati hacze itiraz edenler vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere; ihtiyati haciz, HMK 406/2 maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilmiş, ihtiyati haczin şartları ve etkileri ise İİK 257. maddesinde:
“Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:
1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;
2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder” şeklinde düzenlenmiştir.
Maddenin birinci fıkrasında vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz talep etme koşulları; ikinci fıkrada ise vadesi gelmemiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilecek haller düzenlenmiştir. Gerek birinci, gerekse ikinci fıkra hükümleri dikkate alındığında, ihtiyati haciz talep edebilmek için, öncelikle ortada bir para borcunun bulunması, bir diğer deyişle ihtiyati haciz talep eden kişinin talep konusu borcun alacaklısı sıfatına sahip olması gerekir.
Maddenin birinci fıkrasına göre ihtiyati haciz isteyebilmek için, alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması gerekir. Vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilmesinin diğer bir şartı ise alacak rehin ile temin edilmemiş olmalıdır. Rehin ile temin edilmiş olan bir alacak teminata haiz olduğu için ihtiyati hacze gerek yoktur.
Fakat rehinli malın kıymetinin rehinli alacağı karşılamayacağı tahmin ediliyorsa, karşılanamayacağı (açık kalacağı) tahmin edilen bölümü için, ihtiyat haciz istenebilir. Yine alacağın rehin ile temin edilmiş olmasına rağmen, istisna olarak, ilk önce rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapmak zorunluluğu olmayan hallerde, alacaklı (rehinle temin edilmiş olan alacağı için) ihtiyati haciz isteyebilir.
Yukarıda belirtilen şartların bulunması halinde, vadesi gelmiş bir borcun alacaklısı başka bir şart aranmaksızın ihtiyati haciz isteme hakkına sahiptir.
Vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz talep edilebilmesi ise; İİK’nın 257 maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Söz konusu fıkraya göre, borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa, bu hallerde ihtiyati haciz talep edilebilecektir.
İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir. Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir. Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi yaklaşık ispat yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmaz, alacağın varlığı hakkında yeterli kanaate sahip olunması için mahkemeye bu konuda delillerin sunulması yeterli kabul edilmelidir.
İhtiyati haciz, alacaklının para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati haciz kararı, geçici hukuki koruma tedbirlerinden olduğu için durumun gerektirdiği hallerde karşı taraf dinlenmeden (İİK'nın m. 258) ve tüm deliller toplanmadan yaklaşık ispat şartı yeterli görülerek de verilebilir. Mahkemece ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi şartı olmayıp, alacağın varlığı hakkında yeterli kanaate sahip olunması için mahkemeye bu konuda delillerin sunulması yeterli kabul edilmelidir.
Somut olayda; ihtiyati haciz talep eden banka ve Büyük Coşkunlar Proteknik Kimya San. Havai Fişek Oyuncak Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti. arasında imzalanan genel kredi sözleşmelerine, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen taraflarca kefil olunduğu, kefillikten doğan sorumluluğun her bir taraf yönünden farklı olduğunun görüldüğü, yine, ihtiyati haciz talep eden ile genel kredi sözleşmesini imzalayan taraf arasında farklı kredi sözleşmelerinin bulunduğu, taraflar arasındaki bu kredilere kefil olan ve aleyhine ihtiyati haciz talep edilenlerin kefilliklerinin de farklı miktarlarda olduğu ve hatta bazı kefillerin bazı kredi sözleşmelerinde kefilliklerinin bulunmadığı anlaşılmış, bu durumun taraflarca ihtiyati hacze itiraz dilekçesinde de dile getirildiği görülmüş, ne var ki bu itirazlar ilk derece mahkemesince yeterli bir şekilde araştırılmamıştır.
Bu aşamada yapılacak iş; mahkemece, ihtiyati hacze dayanak kredi sözleşmesinin eksiksiz olarak getirtilmesi, konusunda uzman bir bankacı bilirkişiden rapor alınarak, raporda; taraflar arasındaki kredi sözleşmelerinin incelenmesi, kefil oldukları için haklarında ihtiyati haciz talep edilen kişilerin kefilliklerinin ayrı ayrı değerlendirmesi, ihtiyati haczin hangi kredi sözleşmeleri için talep edildiğinin belirlenmesi buna göre hangi borçlu/kefilin hangi kredi sözleşmesi ve kefillikten ne miktarda sorumlu olduğunun belirlenmesi ve bu konuların açıklığa kavuşturulması sonrasında eldeki talep hakkında bir karar verilmesi olmalıdır.
Karar başlığında; haciz talep eden ile vekilinin ve itiraz edenler vekilinin adreslerinin yazılmaması İİK'nın 260. ve kıyasen uygulanması gereken HMK'nın 391-(2) maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.
Açıklanan tüm bu gerekçelerle; ihtiyati hacze itiraz edenler vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-3) maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İhtiyati hacze itiraz edenler vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-3) maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,
2-Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/267 D.iş-2022/270 Karar sayılı dosyasında 28/12/2022 tarihli ihtiyati hacze itirazın reddi ek kararının KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,
5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,
6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi. 06/03/2023
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*