T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/692 - 2022/879
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/692
KARAR NO: 2022/879
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/01/2022
NUMARASI: 2022/27 Esas - 2022/9 Karar
DAVACI: AXA SİGORTA A.Ş....
VEKİLİ: Av. ...
DAVALILAR:1-KİRVELER KARDELEN MÜZİK ORGANİZASYON RESTAURANT TURİZM VE İNŞ. LTD. ŞTİ. ...
: 2 -KOÇAYTUR İNŞAAT GAYRİMENKUL KİRALAMA OTOMOTİV MOBİLYA SANAYİ VE TİC. LTD. ŞTİ....
: 3 -OTOMETAL OTOMOTİV VE METAL SAN. VE TİC. A.Ş....
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/01/2022
KARAR TARİHİ: 25/04/2022
KR. YAZIM TARİHİ: 24/05/2022
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Axa Sigorta Promer Müh. Orman Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin "... Gebze" adresindeki işyerini 21.12.2018 tarih 203796449 nolu "İşyerim paket sigortası poliçesi" ile teminatlandırdığını, 07.09.2019'da mülkiyeti Otometal Otomotiv A.ş.'ye ait olduğunu ve intifa hakkı Koçaytur İnş. Ltd.'inde olduğunu, Mobilyacılar Çarşısındaki ... Ltd. Şti.nin işlettiği düğün salonundaki yangın sebebiyle sigortalı işyerinde hasar meydana geldiğini, Sigortalı Promer Mühendisliğin kiralamadaki muhatabının davalı Koçaytur şirketi olduğunu, Kocaeli Büyükşehir belediyesi Beylikbağı itfaiye gurubunun müdahale ettiğini ve yangın sonrası hazırlanan itfaiye raporunda, Trafo yangını ihbarı alındığını ve olay yerine gidildiği...düğün salonunun içerisinde bulunan elektrik dağıtım panosu, tesisat kabloları ve asma tavanın yanar vaziyette olduğunu, hazine müsteşarlığınca görevlendirilen eksperin hazırladığı 15.11.2019 tarihli raporlarda; yangına sebebiyet verdiği anlaşılan elektrik panosu ... Düğün Salonu tabela ismi ile faaliyet gösteren iş yerinde yer almakta olduğunu bu bölümde iki adet panonun yer aldığını, yangının başlangıç noktası olduğunun anlaşıldığının büyük ebatlı panonun mobilyacılar çarsısının elektrik ihtiyacını karşılar ana pano olduğunu, bu panoya yakın konumda olan ufak ebatlı panonun ise düğün salonu işletmecisine ait olduğunu ve düğün salonu elektrik ihtiyacını karşıladığı bilgisinin alındığını, düğün salonu işletmecisine ait panoda yangına sebebiyet verecek herhangi bir emare görülmediğini, binaya ait ana panoda ise ağır tahribat ve yanma oluştuğuna dair iz ve emareler olduğunun gözlemlendiğini, hasarın ana panodan başlayarak yayıldığı görüşüne varıldığını, binaya ait elektrik panosundaki kablolarda kısa devreye bağlı aşırı ısınma oluştuğunun akabinde kablo izolelerinin ısınıp tutuşması ile yangının geliştiğinin anlaşıldığının, hasara sebebiyet veren panonun binaya ait olmasından dolayı mülk sahibine rücu edilmesi gerektiğinin kanaatine varıldığının, eksper raporunda belirlenen 40.240-TL.hasar Axa sigorta tarafından 19.11.2019'da sigortalının banka hesabına havale edilerek ödendiğinin, Axa sigorta yaptığı ödeme ile TTK 1472., TBK 183. Md. ve Sigorta Poliçesi Genel Şartları gereğince ödediği tazminat miktarınca sigortalısına halef olduğunu, alacağı tahsil amacıyla Gebze İcra Md. 2021/8051 E. Sayılı dosyasından Otometal Aş. ve Kirveler Ltd. aleyhinde icra takibi başlatıldığını ancak borçluların itirazı ile yürütülen arabuluculuk sürecinde davalı Otometal maliki olduğu mobilyacılar sitesinin bütün kiraya verme ve intifa haklarını Koçaytur şirketine devrettiğini ve onunda sürece dahil edilmesini istediğini, Gebze İcra Md. 2021/12867 E. Sayılı dosyası ile Koçaytur hakkında da icra takibi başlatıldığını itiraz üzerine arabuluculuk sürecine dahil edildiğini, dolayısı ile her iki icra dosyası ile talep edilen alacağın aslında tek bir alacak olduğunu, bir dosyanın ödenmesi ile alacağın sona ereceğini, Arabuluculuk 2021/359 başvuru ve 2021/54044 Arabuluculuk numarası ile yürütülen görüşmelerde anlaşma sağlanamadığını ve son tutanağın E imzalı olarak düzenlendiğini, rücu gerekçelerinin borçlar Kanunu 69. Maddesine göre bir yapının maliki, intifa ve oturma hakkı sahipleri yapının bakımındaki eksikliklerden doğan zararlardan müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlü olacağını, İntifa ve oturma hakkı sahipleri de, binanın bakımındaki eksikliklerden doğan zararlardan, malikle birlikte müteselsilen sorumlu olacağını,sorumluların bu sebeplerle kendilerine karşı sorumlu olan diğer kişilere rücu hakkının saklı olduğunu, gayrimenkulün kiraya verilmesi yada işletmesinin bir başka kişiye verilmesi malikin sorumluluğunu sona erdirmeyeceğini, hatta Yargıtay bina maliklerine O halde, bina maliki davalıların kusursuz sorumluluğu bulunduğu, zararın meydana gelmesini önleyici gerekli özen ve tedbirleri aldıkları ispat edilememiş bulunması sorumluluğunu dahi yüklediğini, dava konusu olayda bina malikinin kusursuz sorumlu olduğunu, her ne kadar İtfaiye ve eksper raporlarına göre yangının mobilya sitesinde bulunan trafolarda çıkan arıza sebebiyle başladığı belirtilmiş ise de sorumlunun ancak ayrıntılı bilirkişi incelemesi sonucu ortaya çıkabileceği ve yangının düğün salonun çatısında başlayarak etrafa yayıldığının dikkate alınarak alt kiracı ve düğün salonu işletmecisi Kirveler Ltd. Hakkında da dava açıldığını, yangının meydana geldiği 07.09.2019 tarihinde Kirveler Kardelen şirketinin yangın mahallinde "düğün salonu işletme ruhsatı olmadığı" bilindiğini, ruhsat durumunun Kocaeli ve Gebze belediyelerinden sorulması gerektiğini, yangının düğün salonunda başlayarak hızla büyümesi işletmeci Kirveler şirketinin yaptığı dekorasyonun yangının başlaması ve yayılmasına elverişli olduğunu, yine Kirveler şirketinin insanların toplu faaliyette bulunduğu düğün salonunda yangın için hiçbir önlem alınmadığının Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E. 2014/14917 - K. 2014/13207 - T. 13.10.2014 kararı ve başkaca muhtelif kararlarında da belirtildiği gibi"Bina maliki davalıların kusursuz sorumluluğu bulunduğu, zararın meydana gelmesini önleyici gerekli özen ve tedbirleri aldıkları ispat edilememiş bulunması karşısında gerçek zarar tespit edilerek bina maliki davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini,818 Sayılı B.K.nun 58. maddesi ( T.B.K. 69 ) madde hükmü uyarınca, bir bina veya imal olunan herhangi bir şeyin maliki o şeyin fena yapılmasından yahut muhafazasındaki kusurundan dolayı meydana gelecek zararlardan sorumlu tutulmuş olup bu maddede düzenlenen sorumluluk türü, kusursuz sorumluluk olduğundan meydana gelecek zarardan dolayı malikin sorumlu tutulabilmesi için kötü niyetli veya kusurlu olmasına gerek bulunmamakta, zararla bina veya imal olunan şey arasında uygun illiyet bağının bulunması ve kanunda aranılan diğer koşulların gerçekleşmesinin yeterli olduğu kabul edilmektedir. Somut olayda, sigortalı işyerindeki zararın, bir kısım davalıların bina maliki olduğu binanın ortak kullanıma açık olan terastaki yağmur kanal deliklerinin yağmur sebebiyle tıkanması sebebiyle sızan suların sebep olduğu, böylece zararla bina arasında uygun illiyet bağı bulunduğu, olayın terastaki tıkanan yağmur kanal deliklerinin kimliği belirsiz kişiler tarafından açılmaya çalışılması sebebiyle kırılmasının bina maliki davalıların kusursuz sorumluluğu ortadan kaldıran bir durum olmadığının anlaşıldığı, o halde, bina maliki davalıların kusursuz sorumluluğu bulunduğu, zararın meydana gelmesini önleyici gerekli özen ve tedbirleri aldıkları ispat edilememiş bulunması karşısında gerçek zarar tespit edilerek bina maliki davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru olmadığı, yine Yargıtayın 17. Hukuk Dairesi E. 2014/8730K. 2016/11141T. 5.12.2016 kararında; Bu durumda; yukarda açıklanan nedenlerle, davalı kiracı ... İşl. Gıda San. Tic. A.Ş'nin kiralananın bakımını gereği gibi sağlamadığı, bu suretle kullanımda özen yükümlülüğüne aykırı hareket ettiğinden su basması olayının meydana gelmesinde kusurlu olduğu, diğer davalı ...nin de yapı maliki olarak oluşan zarardan kusursuz sorumluluğu bulunduğu, davacının zarar talebinden her iki davalının da anılan sıfatları gereği sorumlu olduklarının, davalıların Gebze İcra Md. 2021/8051 E. - Gebze İcra Md. 2021/12867 E. sayılı dosyalarına yaptıkları itirazın 48.356-TL. için iptali ve kaldırılmasına karar verilerek asıl alacak (40.240-TL) üzerinden uygulanacak reeskont avans faizi ile takibin devamına, davalıların % 20 inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... Açılan davada HMK' nun 114/1-c maddesinde düzenlenen göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan, HMK'nun 115/2. maddesi gereğince davanın usulden reddine, kararın kesinleşmesine müteakip süresinde müracaat halinde dosyanın, yetkili ve görevli Gebze Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine ... " karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki temel ilişki haksız fiil sorumluluğuna dayanmakta olup tarafların tamamının tacir olduğu dikkate alınarak davayı Ticaret Mahkemesinde açtıklarını, yerel mahkemenin görevsizlik kararının hatalı olduğunu beyan ederek, yerel mahkeme görevsizlik ilamının kaldırılması ile görevli mahkemenin Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
DELİLLER: Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi 10/01/2022 Tarih - 2022/27 Esas - 2022/9 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; meydana gelen yangın nedeni ile ödenen sigorta tazminatının rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece; davanın "... usulden reddine, ... dosyanın, yetkili ve görevli Gebze Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine...," karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davacı sigorta şirketinin, dava dışı Promer Müh. Orman Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin "...Gebze" adresindeki işyerini 21.12.2018 tarih 203796449 nolu "İşyerim paket sigortası poliçesi" ile teminatlandırdığı, 07.09.2019'da mülkiyeti Otometal Otomotiv A.ş.'ye ait ve intifa hakkı Koçaytur İnş. Ltd.'inde olan mobilyacılar çarşısında kiracı olarak bulunan ... Ltd. Şti.nin işlettiği düğün salonundaki yangın sebebiyle sigortalı işyerinde hasar meydana geldiği, dava dışı sigortalı Promer Mühendisliğin kiralamadaki muhatabının davalı Koçaytur Ltd şirketi olduğu, yangın sonrası hazırlanan raporlarda belirlenen 40.240-TL hasar bedelinin davacı tarafından 19.11.2019'da sigortalısının banka hesabına havale edilerek ödendiği, yapılan ödeme sonrası bu ödemenin davalılardan tahsili için davalılar aleyhine Gebze İcra Müdürlüğünün 2021/8051 esas sayılı dosyasından Otometal Aş. ve Kirveler Ltd. aleyhinde icra takibi başlatıldığı, başlatılan takibe borçluların itirazı üzerine takibin durduğu, duran takibin devam etmesi için eldeki davanın açıldığı, ilk derece mahkemesince açılan davada mahkemenin görevsiz olması nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre; davacı ile dava dışı Promer Müh. Orman Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında İşyerim paket sigorta sözleşmesi, dava dışı Promer Müh. Orman Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Koçaytur İnş. Ltd. arasında kira sözleşmesi bulunduğu; dava dışı Promer Ltd Şti nin kiracı, davalı Koçaytur İnş. Ltd.'nin ise kiralayan sıfatının bulunduğu; anlaşılmakta olup, bu hususta uyuşmazlık yoktur.
Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekmektedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesine göre, sigortacı, sigorta tazminatını ödedikten sonra, hukuken sigortalının yerine geçerek, sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği, sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacının, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilecektir. Bu durumda da, görevli mahkeme, sigortalı ile davalılar arasındaki ilişkinin hukuki içeriğine göre belirlenecektir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 22.3.1944 Tarihli Esas 37, Karar 9 sayılı kararı, "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" şeklindedir.
6100 Sayılı HMK.'nun “Sulh Hukuk Mahkemelerinin Görevi” başlığı altındaki 4. maddesinde de;
“(1) Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın;
a)Kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları,
b)Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları,
c)Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları,
ç)Bu kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hakimini görevlendirdiği davaları görürler, hükmüne yer verilmiştir. Görev kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınmalıdır.
Somut olayda; davacı sigorta şirketinin sigortalısının halefi olarak açtığı davada, Otometal A.Ş. tarafından kira sözleşmesi ile Koçaytur. Ltd. Şti.'ne tüm bina kiralamış, Koçaytur...Ltd. Şti. ise binadaki dükkanları alt kira sözleşmesi ile kiralamıştır. Davacı sigortalısı Promer Mühendislik Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti., ile davalılar Koçaytur Ltd. Şti. Ve Otometal A.Ş. arasındaki temel hukuki ilişki kira sözleşmesidir. Tüm davalıların sorumluluğu ile birlikte, davada kira sözleşmelerinin tartışılması ve bakım ve onarım yükümlülüklerinin kimde/kimlerde olduğunun belirlenmesi gerekecektir. Mahkemece, davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yürürlük tarihinden sonra açıldığı ve yukarıda belirtilen yasa hükümleri ve Yargıtay İçtihatlarına göre kira ilişkisine dayalı uyuşmazlıklarda özel görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğundan bahisle dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davacının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,
4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf eden davacı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davacıya iadesine,
6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/04/2022
...
Başkan-...
¸e-imzalıdır
...
Üye-...
¸e-imzalıdır
...
Üye-...
¸e-imzalıdır
...
Katip...
¸e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*