T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1671
KARAR NO: 2021/2273
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN:...(...)
ÜYE:...(...)
ÜYE:...(...)
KATİP:...(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:24/06/2021
NUMARASI:2021/90 Esas - 2021/364 Karar
DAVACI:........
VEKİLİ:Av.....
DAVA TÜRÜ:Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:12/02/2021
KARAR TARİHİ:24/12/2021
KR. YAZIM TARİHİ:21/01/2022
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı otomotiv ana sanayisine hizmet sunan bir yan sanayi firması olduğunu, Kocaeli Alemdar Vergi Dairesi ... vergi kimlik numaralı kurumlar vergisi mükellefi olduğunu, 19/10/2019 tarihli ve 30923 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 3 Sıra Numaralı Elektronik Defter Tebliği ile değişen 1 Sıra nolu Elektronik Defter Genel Tebliği ile e-Defter Uygulamasına kayıtlı kullanıcılara Ocak/2020 döneminde başlamak üzere, tutmakta oldukları e-Defterler ile bunlara ilişkin berat dosyaların ikincil kopyalarını “e-Defter Saklama Kılavuzu”nda açıklandığı üzere 12 Şubat 2021 tarihine kadar 2020 yılı ilk 3 ayına (2020 / Ocak – Şubat – Mart) ve 15 Şubat 2021 tarihine kadar ikinci 3 aylık (2020 / Nisan – Mayıs – Haziran) döneme ilişkin e-Defter ve berat dosyalarını yüklemeleri gerektiğinin belirtildiğini, davacının server harddiskinde meydana gelen arıza nedeniyle geçici vergi dönemlerinde zamanında gönderdiği e-Defter ile bunlara ilişkin berat dosyalarına ulaşamadığını beyanla server harddiskinde meydana gelen arıza nedeniyle e-Defter ve berat dosyalarını ulaşılamaması durumunda e-Defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-Defter ve berat dosyalarının e-Defter uygulaması aracılığı ile sistemine yeniden yüklenmesi için iş bu zayi kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İİlk derece mahkemesince; "... Davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından zayi belgesi verilmesine ilişkin hak düşürücü sürenin geçmesi sebebiyle davanın reddine karar verilmişse de, mahkeme tarafından etkin bir araştırma yapılmadığını, davacı tarafından zayi belgesi talep edildiği tarihte hak düşürücü sürenin henüz geçmediğini, yerel mahkeme tarafından zayi durumunu öğrenme tarihi kabul edilen 08.01.2021 tarihi yalnızca "teknik servis formu" tarihi olup, zayi durumunun öğrenildiği tarih olmadığını, zayi durumunun öğrenildiği tarihin dava açma tarihi olduğunu, davacının zayi durumunu öğrenir öğrenmez dava açtığını, bu sebeple davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğradığı iddiasına dayalı zayi belgesi verilmesi istemidir.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, zayi belgesi verilmesine konu defterlerin TTK'nın 82/7 maddesinde sayılan veye bu sayılanlara benzer nedenlerden dolayı zayi olup olmadığı, zayi belgesi verilmesi şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasındadır.
Yerel mahkemece; davacının server harddiskinde meydana gelen arıza nedeniyle e-Defterlerine yönelik zayi belgesi isteminde bulunduğu, teknik servis formunun 08/01/2021 tarihinde düzenlendiği, Hisar Bilgi İşlem Ltd. Şti.'nin davacıya hitaben düzenlediği 08/01/2021 tarihli yazıda harddiskin içindeki bilgilere ulaşılmadığının, yeniden harddisk takıp yeniden kurulum yapılması gerektiğinin bildirildiği, Tebliğin 7.1. maddesinde, e-Defter tutanların, Vergi Usul Kanunu'nda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini isteyebileceklerinin düzenlendiği, davacının arızadan 08/01/2021 tarihinde haberdar olup, davayı 12/02/2021 tarihinde açtığı, davanın 15 günlük hakdüşürücü süre geçtikten sonra açıldığı anlaşılmakla, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.
19/10/2021 tarih ve 30923 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektronik Defter Genel Tebliğinde (Sıra no:1) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No:3)'in 7.1. maddesine göre e-Defter tutanların, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir. Anılan maddede atıf yapılan VUK'un 13. maddesi uyarınca mücbir sebepler ise;
"1-Vergi ödevlerinden her hangi birinin yerine getirilmesine engel olacak derecede ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk;
2-Vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler;
3- Kişinin iradesi dışında vukua gelen mecburi gaybubetler;
4-Sahibinin iradesi dışındaki sebepler dolayısı ile defter ve vesikalarının elinden çıkmış bulunması; '' şeklinde sayılmıştır.
6100 sayılı TTK'nın 82/7 maddesinde ise tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaı uğrarsa tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, davanın hasımsız açılacağı, mahkemenin gerekli gördüğü delillerin toplanmasını emredebileceği hüküm altına alınmıştır. Madde uyarınca, 15 günlük hak düşürücü süre zayi sebebinin ve zayi olan defter ve belgelerin tam olarak tespitinden itibaren başlar.
Dosya kapsamından, davacı tarafça, vergi mükellefi davacının, 19/10/2019 tarihli ve 30923 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 3 Sıra Numaralı Elektronik Defter Tebliği ile, değişen 1 Sıra nolu Elektronik Defter Genel Tebliği ile e-Defter Uygulamasına kayıtlı kullanıcılara Ocak/2020 döneminde başlamak üzere, tutmakta oldukları e-Defterler ile bunlara ilişkin berat dosyaların ikincil kopyalarını “e-Defter Saklama Kılavuzu”nda açıklandığı üzere 12 Şubat 2021 tarihine kadar 2020 yılı ilk 3 ayına (2020 / Ocak – Şubat – Mart ) ve 15 Şubat 2021 tarihine kadar ikinci 3 aylık (2020 / Nisan – Mayıs – Haziran ) döneme ilişkin e-Defter ve berat dosyalarını yüklemeleri gerektiğinin belirtildiğinden, server harddiskinde meydana gelen arıza nedeniyle geçici vergi dönemlerinde zamanında gönderdiği e-Defter ile bunlara ilişkin berat dosyalarına ulaşamadığını, e-Defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-Defter ve berat dosyalarının e-Defter uygulaması aracılığı ile sistemine yeniden yüklenmesi için zayi kararı verilmesini talep ettiği, Hisar Bilgi İşlem Ltd. Şti. yetkilisinin, harddiskin içerisindeki bilgilere ulaşılamadığına, bu nedenle yerine yeni harddisk takıp, yeniden kurulum yapılması gerektiğine dair tutanak tarihi 08.01.2021 itibarıyla davacının defterlerin zayi olduğunu öğrendiği ve davanın 15 günlük hak düşürücü süreden sonra açıldığı görülmektedir. Mahkemece de bu husus tespit edilerek davanın hak düşürücü süre geçirildikten sonra açılması sebebiyle reddine karar verilmiş olup verilen kararda usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.
Mahkemece, gerekçeli karar başlığında; davacı vekilinin adresinin yazılmamış olması, 6100 sayılı HMK'nın 297/1.b maddesine aykırı olmakla birlikte sonuca etkili olmadığından, kaldırma nedeni yapılmamış ve bu hususa eleştiri getirilmekle yetinilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, yerel mahkeme kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı ve davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde ileri sürdüğü istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,
3-Alınması gerekli harç bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,
6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
8-Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,
İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda miktarı itibariyle KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.24/12/2021
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*