T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/343
KARAR NO: 2021/2034
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:16/11/2020
NUMARASI:2019/438 Esas - 2020/681 Karar
DAVACI:... (T.C. No: ...) -
VEKİLİ:Av. ... -
DAVALI:HASIMSIZ
DAVANIN KONUSU:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:04/07/2019
KARAR TARİHİ:24/11/2021
KR. YAZIM TARİHİ:24/12/2021
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının inşaat yapımına yönelik işler yaptığını, bu amaçla Koç Teknik Isı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden almış olduğu ve hamili müvekkili olan çeklerin müvekkilinde iken gasp edilerek, elinden zorla alındığını ve tekrar iade edilmediğini, kıymetli evrakın kaybı, çalınması, harap olması, kullanılamaz hale gelmesi gibi durumlarda kıymetli evraka bağlı hakkın sona ermesinden söz edilemeyeceğini, ziya ya da zayi olma, kaybolma ve yitirme kavramlarını kapsadığını ve özellikle kıymetli evrakta kullanılamaz hale gelme sonucunu doğurduğunu, bu sonucun doğmasını sağlayan çalınma, gasp, senedin esaslı unsurlarını zedeleyen yanma, yırtılma gibi hususlarında zayi olma kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, dava konusu çeklerin müvekkilinden müvekkilinden gasp edildiğini ve rızası dışında elinden çıktığını ancak çeklerde yer alan mündemiç haklarının halen devam ettiğini, söz konusu çeklerin şu an kimde olduğunun tam olarak bilinmediğini, konu ile ilgili taraflarınca Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığına yasal müracaatta bulunulduğunu, gasp edilen Muhatabı Kuveyttürk Bankası Erzurum Şubesi,keşidecisi Koç Teknik Isı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, lehdarı ... olan 0157812 seri nolu 29/01/2020 keşide tarihli, 90.000,00 TL bedelli çek, 0157813 seri nolu 27/11/2019 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli çek, 0157815 seri nolu 29/01/2020 keşide tarihli, 50.000.00 TL bedelli çek ve 0157816 seri nolu 29/01/2020 keşide tarihli, 30.000,00TL bedelli çeklerin piyasada ticari itibarı yüksek olan firma tarafından keşide edilmiş olduğundan ve çeklerin vadeleri henüz gelmediğinden çek vadeleri geldiğinde çeklerin karşılığının bankadan tahsil edileceğini, çeklerin bankadan tahsil edilmesini engellemek, müvekkili ile çeki keşide eden keşidecinin zarar görmemesi için öncelikle tedbiren ödeme yasağı konulmasına, davaya konu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... ihtilaf konusu muhatabı Kuveyttürk Bankası Erzurum Şubesi, keşidecisi Koç Teknik Isı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, lehdarı ... olan 0157812 seri nolu 29/01/2020 keşide tarihli, 90.000,00 TL bedelli çek ve muhatabı Kuveyttürk Bankası Erzurum Şubesi, keşidecisi Koç Teknik Isı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, lehdarı ... olan 0157813 seri nolu 27/11/2019 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli çekler yönünden açılan dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, ihtilaf konusu muhatabı Kuveyttürk Bankası Erzurum Şubesi, keşidecisi Koç Teknik Isı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, lehdarı ... olan 0157815 seri nolu 29/01/2020 keşide tarihli, 50.000.00 TL bedelli çek ve muhatabı Kuveyttürk Bankası Erzurum Şubesi, keşidecisi Koç Teknik Isı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, lehdarı ... olan 0157816 seri nolu 29/01/2020 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli çekler yönünden açılan davanın reddine, ödeme yasağının kaldırılmasına, bu hususta ilgili banka şubelerine yazı yazılmasına, davacı tarafça yatırılan teminatın HMK'nın 392/2 maddesi uyarınca ödeme yasağının kalkmasından veya kararın kesinleşmesinden itibaren 1 ay içinde tazminat davası açılmaması halinde davacıya iadesine ... " karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme yargılama esnasında yapmış olduğu tahkikatta; asli müdahale talebinde bulunan kişilerin belli olduğu bu sebeple davacı olarak taraflarına çeklerin istirdatına ilişkin dava açmaları hususunda iki haftalık mehil verilmesi şeklinde karar verdiği, kamu düzenine ilişkin olan diğer hususlar ise görmezden gelerek, kararı somutlaştırmadığını zira Anayasa'nın 138. maddesinde bulunan hüküm göz önüne alındığında Mahkemelerin vermiş olduğu kararlar gerekçeli ve kanuna uygun olması gerekmekle, ilgili Anayasa maddesi kamu düzenine ilişkin hukuki koruma sağlayıcı mahiyette ve emredici nitelikte olduğundan yerel mahkeme tarafından Anayasa'nın ilgili hükmüne riayet edilmediği kanaatlerini beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılarak yeniden yargılamaya yapılmasını talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
DELİLLER: Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/11/2020 Tarih - 2019/438 Esas - 2020/681 Karar sayılı kararı ve tüm dosya dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; çek iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 818-(1)-s) maddesi uyarınca çek hakkında da uygulanacak aynı Yasa'nın 759. maddesine göre çeki eline geçiren kişi bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. TTK'nın 760. maddesine göre mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Aynı Yasa'nın 764. maddesine göre ise elden çıkan çek, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa iptaline karar verilir.
Somut davada, ilk derece mahkemesince; dava dilekçesinde belirtilen çekler için Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan yapıldığı, ilan süresi içerisinde; dava dışı ...'un 16/10/2019 tarihli dilekçesi ile dava konusu olan 0157813 seri nolu 27/11/2019 keşide tarihli, 30.000,00-TL bedelli çekin elinde olduğunu beyan ettiği, dava dışı ...'ın 22/10/2019 tarihli dilekçesi ile dava konusu olan 0157812 seri nolu 29/01/2020 keşide tarihli, 90.000,00-TL bedelli çekin elinde olduğunu beyan ettiği, Mahkemece, davacı vekiline çeklerin meşru hamili olduğunu beyan eden kişilere karşı istirdat davası açmak üzere kesin mehil verildiği, davacı vekili tarafından belirtilen çekler için Ergani 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/517 Esas ve Diyarbakır 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/2210 Esas sayılı dosyalarında istirdat davası açıldığı, iş bu çekler yönünden davanın konusuz kaldığı, bu nedenle bu çekler yönünden karar verilmesine yer olmadığına, dava konusu olan 0157816 seri nolu 29/01/2020 keşide tarihli, 30.000,00-TL bedelli çekin, dava dışı ... vekilinin 17/02/2020 tarihli dilekçesi ile müvekkilinin meşru hamili olduğunu beyan ettiği, dava konusu 0157815 seri nolu 29/01/2020 keşide tarihli, 50.000.00-TL bedelli çekin ise muhatap banka yazı cevabından ibraz edildiği, mahkemece, davacı vekiline ibraz eden kişi ve meşru hamillere karşı istirdat davası açmak üzere kesin mehil verildiği, davacı vekili tarafından belirtilen çekler yönünden istirdat davası açılmadığı, bu nedenle de iş bu çeklerin zayi olmadığı ve ortaya çıktığı anlaşıldığından, belirtilen çekler yönünden davanın reddine şeklinde karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.
Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davacının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,
2-Bakiye 4,90 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,
4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf eden davacı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davacıya iadesine,
6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
24/11/2021
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Katip ...
¸e-imzalıdır.
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*