T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/1694 - 2022/1257
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1694
KARAR NO: 2022/1257
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN:...
ÜYE:...
ÜYE:...
KATİP:...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:27/05/2021
NUMARASI:2020/651 Esas - 2021/418 Karar
DAVACI:ALBOND ALÜMİNYUM SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ:Av. ...
DAVALI:TEKSAN MAKİNA VE YAPI ELEMANLARI İMALAT SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
VEKİLİ:Av. ...
DAVA:Konkordato (Çekişmeli Alacak)
DAVA TARİHİ:21/10/2020
KARAR TARİHİ:10/06/2022
KR. YAZIM TARİHİ:27/06/2022
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/718 Esas, 2020/361 Karar sayılı ve 12/08/2020 tarihli kararı ile davalının konkordato projesinin tasdikine karar verildiğini, konkordato dosyası kapsamında davalı tarafından davacı şirketin itiraza uğrayan alacaklarının konkordato projesine dahil edilmediğini ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun md. 308/b hükmü gereği işbu davayı açmak zorunluluğunun hasıl olduğunu, davacı şirket tarafından konkordato dosyası kapsamında bulunan 24/05/2019 tarihli dilekçe ve ekinde yer alan belgeler ile Konkordato Komiserliği'ne 467.281,00-USD döviz hesabı alacak bildiriminde bulunulmuşsa da, Konkordato Komiserliği tarafından gönderilen ilk cevabi yazıda "davacı Teksan Makina ve Yapı Elemanları İml. San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından tüm alacak talebine itiraz edilmiş olduğu, anılan nedenle görüşmelere katılma ve oy hakkı verilmesinin söz konusu olmayacağı" bildirildiğini, Konkordato Komiserliği'nin itirazı bildirdiği ilk rapora karşı taraflarınca yapılan itirazlar doğrultusunda ve mahkemenin de talebiyle tarafların ticari defterlerinin incelenerek itirazların değerlendirilmesi amacıyla Konkordato Komiserliği'nden yeni bir rapor alındığını, Konkordato Komiserliği'nin 10/02/2020 tarihli raporunda davacı şirkete ait ticari defter ve kayıtları incelemelere yer vermeden "davacı Teksan Makina ve Yapı Elemanları İml San. ve Tic. Ltd. Şti'nin keşide etmiş olduğu 467.281,00-USD tutarındaki çeklerden 380.353,07-USD kısmına yapmış olduğu itirazın yerinde olduğu ve müdahil Albond Alüminyum San. ve Tic. A.Ş.'nin keşideci sıfatıyla davacı Teksan Makina Ve Yapı Elemanları İml. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den ve ciranta sıfatıyla dava dışı Dekotek Yapı Kons. İml. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden mükerrerlik olmamak kaydıyla 528.226,26-TL talepte bulunabileceği" mütalaa edildiğini, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/718 Esas, 2020/361 Karar sayılı ve 12/08/2020 tarihli kararı ile Teksan Makina ve Yapı Elemanları İml. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin konkordato projesinin tasdikine karar verildiğini ve bu kararın 28/08/2020 tarihli ve 40448 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayınlanarak ilan edildiğini, davacı şirketin, yetkili hamil sıfatıyla elinde bulunan ve ödenmeyen çeklere ilişkin olarak keşideci olan davalıya karşı Türk Ticaret Kanunu'nun 808. maddesi kapsamında yasal başvuru hakkını kullanmış olup, alacak miktarlarının tamamının konkordato dosyasına dahil edilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı tarafından, dava dışı Teksan Makina ve Yapı Elemanları İml. San. ve Tic. Ltd. Şti. lehine keşide edilen toplam 10 adet çekin, dava dışı Teksan Makina ve Yapı Elemanları İml. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı şirkete ciro edildiğini, davacı şirketin yetkili hamil sıfatıyla çekleri elinde bulundurduğunu, İİK'nın 308/b maddesi gereğince konkordato sürecinde itiraza uğrayan davacı şirket alacaklarının tespit edilerek konkordato yürürlükte bulunduğu sürece konkordato ödeme projesi kapsamına dahil edilmesine ve konkordato yürürlükte bulunmadığı takdirde ise alacak tutarlarının tam olarak ödenmesine, işbu dava sonuçlanıncaya kadar davalı tarafından, konkordato projesi uyarınca çekişmeli alacaklarına isabet edecek tutarın mahkeme veznesine veya bir banka hesabına yatırılmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı Dekotek şirketi tarafından davacıya sipariş avansı olarak davalının çeklerinin teslim edildiğini, sipariş avansı olarak verilen çekler karşılığında Dekotek şirketi tarafından davacıdan teslim alınması gereken malların bir kısmının teslim alındığını, bakiyeye ilişkin kısmın sipariş avansı olarak davacı uhdesinde kaldığını, davacı ve dava dışı Dekotek şirketinin ticari alım satımından kaynaklı olarak davalının davacıya, ciro yoluyla devredilmiş olan çeklerden kaynaklı 528.226,26-TL borcu bulunduğunu, 10/01/2020 tarihli konkordato komiser raporu 11 başlıklı rapor tanzim edildiğini, 10/01/2020 tarihli raporda: "...müdahil ALBOND şirketi ile doğrudan bir ticari ilişkisinin tespit edilemediği, alacak talebine esas oluşturan çeklerin DEKOTEK şirketi üzerinden müdahil şirkete ciro edildiği, DEKOTEK şirketinin kayıtlarına göre bu çekler nedeni ile 86.927,93 TL borç bulunduğu, bu borcun kayıt tarihindeki TL karşılığının 528.226,26 TL olduğu, bu tutarı talep edebileceği, 380.353,07 USD tutarındaki çekler karşılığında DEKOTEK şirketine mal ya da teslim edildiğini kanıtlar veriye ulaşılamadığından bu tutar kadar borçlu olmadığı"nın tespit edilerek kayıt altına alındığını, 16/01/2020 tarihli duruşmanın ara kararları kapsamında konkordato komiseri tarafından 10/02/2020 tarihli konkordato komiser raporu 12 başlıklı raporun tanzim edildiğini, 10/02/2020 tarihli komiser raporunun sonuç kısmında "... Müdahil ALBOND şirketinin incelenen ticari defterlerinin birbiriyle uyumlu olmaması, ticari defter kayıtlarına göre dava dışı şirkete 1.639.764,31 TL dava dışı şirket kayıtlarında görünen tutardan daha yüksek tutarda avans borcunun görünmesi, dava dışı şirketin alacak kaydında çekler dikkate alınmadan tümüyle faturalara dayalı kayıt yapılmış olması nedenleri birlikte değerlendirildiğinde; mükerrer tahsilat olmamak kaydıyla, müdahil şirkete ciro yoluyla devredilmiş olan çekler kaynaklı, dava dışı şirket kayıtlarına göre hesap edilen 86.927,93 EURO'nun kayıt tarihindeki Türk Lirası karşılığının 528.226,26TL" şeklinde tespitte bulunulduğunu, konkordato komiserinin raporunun ardından yerel mahkemece 18/02/2020 tarihli ara kararın kurulduğunu, yerel mahkemenin 18/02/2020 tarihli ara karar ile "İİK'nın 302/6 fıkrası uyarınca. ... müdahil ALBOND Alüminyum San.Tic.Aş'nin 528.226,26TL alacak üzerinden,...alacaklılar toplantısında hesaba katılmasına," karar verildiğini, yerel mahkemenin 18/02/2020 tarihli ara kararı kapsamında müdahil Albond Alüminyum San. Tic. A.Ş'nin 528.226,26-TL alacağından kaynaklı olarak alacaklılar toplantısına davet edildiğini ve 528.226,26-TL üzerinden nisaba dahil edildiğini, davacı her ne kadar dava dışı Dekotek firmasının konkordato dosyasına bildirdikleri alacak tutarının tamamı kabul edilmişken bizzat Dekotek firmasının davalıya ciro ettiği çeklerin keşidecisi olan davalı şirketten olan alacaklarının dikkate alınmamasının ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğunu iddia etmekteyse de bu iddiaların mesnetsiz olduğunu, bu nedenle; işbu haksız ve mesnetsiz davanın reddine, haksız ve kötü niyetli olarak açılan işbu dava nedeniyle davacının takip konusu alacağın %20'si oranında icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; "... Davanın kabulüne, Davacının projeye dahil edilen alacağı dışında çekişmeli kalan 380.353,07.-USD alacağı bulunduğunun tespitine, bu miktarın davalı Teksan Makina ve Yapı Elemanları İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin Mahkememizin 2018/718 Esas 2020/361 Karar sayılı dosyasında tasdik edilen konkordato projesine dahil edilmesine, davacıya yapılacak ödemelerin dava dışı Dekotek Yapı Konstrüksiyon İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1054 Esas sayılı dosyasında tasdik edilen konkordato projesi kapsamında dava konusu çekler nedeniyle Dekotek Yapı Konstrüksiyon İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden yapılacak tahsilatlarla tahsilde tekerrür etmemesine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; konkordato kararının 28/08/2020 tarihine Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğini, huzurdaki işbu davanın ise 21/10/2020 tarihinde açıldığını, Yasa ve mahkeme hükmü gereği süresinde açılmayan davanın reddi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, dosya kapsamında eksik incelemeye dayalı olarak tanzim edilen 06/04/2021 tarihli bilirkişi raporuna itiraz edilmiş olmasına rağmen mahkemece itirazlarının değerlendirilmediğini, dosyanın yeni bir bilirkişiye tevdi edilmediğini ve/veya dosyada ek rapor alınmadığını, konkordato komiserinden görüş de sorulmadığını, yine davacının ticari defter ve belgelerinde davalıya ait herhangi bir borç kaydına rastlanılmadığını, davacı defterlerini inceleyen bilirkişi raporunda kapsamlı değerlendirme yaptığını, tüm bu beyan ve itirazlara rağmen yerel mahkemece eksik ve hukuka aykırı bilirkişi raporu esas alınarak davanın kabulüne ilişkin hüküm kurulmasının açıkça hukuka aykırı olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu davanın hak düşürücü süre içerisinde ikame edildiğini, davacı şirketin yetkili hamil sıfatıyla elinde bulunan ve ödenmeyen çeklerin keşidecisi olan davalıya karşı yasal başvuru hakkını kullanmış olup, alacak miktarının tamamının konkordato dosyasına dahil edilmesine dair verilen yerel mahkeme kararının hukuka ve kanuna uygun olarak verildiğini belirterek; davalının haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/05/2021 tarih, 2020/651 Esas - 2021/418 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, tasdik proje kapsamında çekişmeli hale gelen alacağın İİK'nın 308/b maddesi gereğince tespiti ile alacağın projeye dahil edilmesi istemine yöneliktir.
İlk derece mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Somut olayda; davacı, davalının keşidecisi olduğu ve ciro yoluyla yetkili hamil olduğu (10) adet çek sebebiyle davalıdan 467.281,00-USD alacağının bulunduğunu, ancak Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/718 Esas, 2020/361 Karar sayılı ilamı ile tasdikine karar verilen konkordato projesi kapsamında bu alacağın, 380.353,07-USD'lik kısmının nisaba dahil edilmeyerek proje dışı bırakıldığını ileri sürerek bu miktar alacağının tespiti ile alacağın konkordato projesi kapsamına dahil edilmesine karar verilmesini talep ettiği, davalının keşidecisi olduğu çekler sebebiyle davacı alacağının dava dışı Dekotek Yapı Kon. İml. San ve Tic. Ltd. Şti'nin konkordato projesinde yer aldığını, davacı alacağının mahkemece şirket hakkındaki konkordato tasdikine yönelik davada doğru belirlendiğini belirterek davanın reddini istediği, mahkemece tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemeler sonrası düzenlenen bilirkişi raporları uyarınca; davacının dava dışı Dekotek Yapı Kon. İml. San ve Tic. Ltd. Şti. ile olan ticari ilişkisi kapsamında ciro yoluyla yetkili hamili olduğu keşidecisi davalı olan çekler sebebiyle alacaklı olduğu, bu alacağın dava dışı şirketin projesinde kabul edilmesinin davalının borcunu etkilemeyeceği belirlemesi ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.
2004 sayılı İİK 308/b maddesinde "Alacakları itiraza uğramış alacaklılar tasdik kararının ilanı tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabilirler." hükmü yer almaktadır. Davalı şirket hakkında verilen tasdik kararına yönelik lehe olan ilan Basın İlan Kurumu resmi ilan portalında 09/11/2020 tarihinde ilan edilmiştir. Bu nedenle, 21/10/2020 tarihinde açılan davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Öte yandan, tarafların incelenen ticari defter ve kayıtlarına göre aralarında doğrudan ticari ilişki bulunmamaktadır. Alacak-borç ilişkisi, davalının keşideci, davacının yetkili hamil olduğu karşılıksızdır işlemi gören (10) adet çekten kaynaklanmaktadır. TTK'nın 818/1-k maddesinin göndermesi ile çekler hakkında da uygulanan aynı kanunun 724. maddesi hükmü gereğince kambiyo senetlerinde müteselsil borçluluk esası olduğundan, kıymetli evrak vasfındaki bu tür belgelerde imzası olan herkes, hamile karşı müteselsilen sorumludur. Bu halde, davacı alacağının kambiyo senedine dayalı olması ve belgenin bu niteliği gereği keşideci olan davalının da müteselsil sorumluluk ilkesi gereği yetkili hamil olan davacıya karşı sorumluluğunun bulunması karşısında, mahkemece tasdik edilen konkordato projesine dahil edilen miktar dışındaki 380.353,07.-USD davacı alacağının varlığının tespiti ile bu miktarın dava dışı lehtar-cirantanın tasdik edilen projesi kapsamında tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydı ile davalının tasdik edilen konkordato projesine dahil edilmesine yönelik kararda isabetsizlik görülmemiştir. Bu nedenlerle davalı istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
Ancak, davacı tarafından dava açılmadan önce arabuluculuğa müracaat edilmiş ve arabuluculuk son tutanağı tanzim edilmiştir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13, 18/14 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. maddeleri, 6100 sayılı HMK'nın 297/1-ç, 326. maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Bakanlık bütçesinden ödenen arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden sayılır. Ayrıca İİK’nın 308/b maddesinde düzenlenen çekişmeli alacaklarla ilgili davanın açılmasından önce arabuluculuğa başvurulması zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenle, mahkemece eldeki dava yönünden arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsiline yönelik anılan hükümler gereğince karar verilmesi gerekirken bu yönde karar verilmemesi doğru görülmemiş, kararın bu yönüyle HMK'nın 355. maddesi gereği kaldırılması gerekmiştir.
Açıklanan bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle esastan reddine, arabuluculuk ücreti nedeniyle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere ;
1-Davalının ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle ESASTAN REDDİNE, kamu düzeni açısından Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/05/2021 tarih, 2020/651 Esas ve 2021/418 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince, KALDIRILMASINA,
YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,
a)Davanın KABULÜNE, Davacının projeye dahil edilen alacağı dışında çekişmeli kalan 380.353,07.-USD alacağı bulunduğunun tespitine, bu miktarın davalı Teksan Makina ve Yapı Elemanları İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin Mahkememizin 2018/718 Esas 2020/361 Karar sayılı dosyasında tasdik edilen konkordato projesine dahil edilmesine, davacıya yapılacak ödemelerin dava dışı Dekotek Yapı Konstrüksiyon İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1054 Esas sayılı dosyasında tasdik edilen konkordato projesi kapsamında dava konusu çekler nedeniyle Dekotek Yapı Konstrüksiyon İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden yapılacak tahsilatlarla tahsilde tekerrür etmemesine,
b)Alınması gereken 59,30-TL karar ve ilam harcından başlangıçta yatan 54,40-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 4,90-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
c)(Yargılama sırasında davacı tarafça yatırılan gider avansından harcanan 156,00-TL tebligat gideri ile 1.400,00-TL bilirkişi giderinden ibaret toplam 1.556,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d)Davacı tarafından yatırılan 54,40-TL peşin harç ve 54,40-TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e)Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
f)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan, yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 4.080,00-TL vekâlet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
g)Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının ayrı ayrı yatıranlara iadesine,
h)6325 sayılı HUAK'ın 18/A-11 maddesi uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
2-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;
a)İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,
b)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 80,70-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 59,30-TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 21,40-TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
c)İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
d)İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,
e)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
f)Kararın tebliği işlemlerinin kararın temyize tabi bulunması nedeniyle Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,
İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere oy birliği karar verildi.10/06/2022
...
Başkan...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye...
¸e-imzalıdır
...
Katip...
¸e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*