T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/2208
KARAR NO: 2023/2188
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:31/03/2022
NUMARASI:2021/909 Esas - 2022/305 Karar
DAVACI:... (T.C.No: ... - ...
VEKİLLERİ:Av. ... - Av. ... - ...
DAVALI:S.S. GEBZE - DARICA MOTORLU TAŞIYICILAR KOOPERATİFİ - ...
VEKİLİ:Av. ... - ...
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:21/10/2019
KARAR TARİHİ:25/12/2023
KR. YAZIM TARİHİ:09/01/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatifin 02/11/2018 tarihinden itibaren 496 nolu üyesi olduğunu, halen de üyeliğinin devam ettiğini, davalı kooperatifin faaliyet alanı itibariyle amacının, ortakların taşıma hizmetlerini pazarlamak ve bu hizmetlerle ilgili ihtiyaçlarını karşılamak olduğunu, müvekkilinin de kendi adına kaytılı ... plakalı aracıyla aynı zamanda eniştesi olan ...'i şoför olarak çalıştırarak kooperatif nezdinde faaliyet gösterdiğini, müvekkiline ait olan araçta şoför ...'in sevk ve idaresinde kooperatifin yönlendirmesi ile 2M, Erse, Bahçivan, Taş Gümüşlü ve Termal isimli tanınmış firmalara ait yükleri alarak nakliyelerini tamamladığını, müvekkilinin aracının ayrıca Sarkuysan A.Ş.'ye nakliye işi yaptığını, kendisinin de Sarkuysan A.Ş.'de işçi olarak çalıştığını, hem işçi olarak çalışıp hem de nakliyesini yapamayacağından güvenilir farklı kişiyi şoför olarak çalıştırması gerektiğini, müvekkiline ait ... plakalı aracın Sarkuysan A.Ş.'den yükleme yaptıktan sonra belirtilen firmalara teslimat için yola çıktığını, birkaç firmaya teslim ettikten sonra fabrikaların mesai bitimine denk geldiği için Bahçivan ve Termal firmalarına ait malların tesliminin bir sonraki güne kaldığını, bu sebeple müvekkili firmaların bulunduğu yerler olan Selimpaşa ve Hadımköy'de fabrikaların güvenlik kameralarının görüş açısında bir park bulunamadığı, bahsedilen yerlerin hırsızlık olaylarının fazlaca yaşandığı bölgeler olması sebebiyle aracı teslimat güzergahı üzerinde yer alan kamyoncular garajında güvenlik kameralarının görüş açısına giren bir yere park ettiğini ve istirahat ettiğini, ertesi gün teslimat için yola çıktığını, Bahçıvan firmasında kantara girdiğini ve aracın yük boşaltma için açıldığında kolilerin boş olduğunun görüldüğünü, bunun üzerine araç şoförü ...'in kamyoncular garajına geri döndüğünü ve jandarmaya haber verdiğini, yapılan güvenlik kamerası incelemelerinde malların bir takım şahıslar tarafından araçtan boşaltıldığını, şoför ...'in olayla bağlantısının olmadığının anlaşıldığını, bahsedilen olay sonrasında müvekkiline ait araca yük verilmemeye başlandığını, bu konuda gerekçe gösterilmediğini, görüşmelerde ... plakalı aracın şoförü olan ...'in kooperatif yönetimi tarafından alınan kararla araçta şoför çalışmasının yasaklandığının belirtildiğini, kamera kayıtlarından sabit olduğu üzere ...'in alınması gereken her türlü önlemi aldığını, dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini, buna rağmen kooperatif yönetiminin malların çalınmasından ...'i sorumlu tuttuğunu, kooperatif yönetiminin keyfi olarak aldığı bu karar doğrultusunda müvekkilinin mağdur edildiğini, mevcut şoförün işine haksız ve mesnetsiz olarak son verildiğini, bu sebeple davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkansız olduğundan davalı kooperatiften şimdilik 10.000 TL kar ve kazanç kaybının temerrüt tarihi olan 30/05/2019 tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte tahsiline, alacağın rehinli temin edilmemiş olması ve mal kaçırma kastıyla yapacakları işlemler nedeniyle ihtiyati haczi zımnında ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya ait ... plakalı araç üzerinde şoför olarak çalışan ...'in taşımacılık hizmetleri verilen firmaların personeli ile sürekli tartışma yaşadığından, hatta personele fiziki müdahalelerde bulunduğundan, kooperatif yönetimine firmalar tarafından sürekli sözlü uyarılarda bazen de yazılı ikaz ve ihbarlarda bulunulduğunu, ...'in sadece yük alıp teslim ettiği firmalar ile sorun yaşamadığını, aynı zamanda kooperatifin diğer üyeleri yönetim ve çalışanlarıyla da sorunlar yaşadığını, tartışmalar içerisine girdiğini, müvekkili kooperatif yönetiminin ...'i bu olumsuz davranışları nedeniyle defalarca uyardığını, müvekkili kooperatif bünyesinde taşımacılık yapan araçların tedarikçi firmalardan malzemeleri yükledikten sonra malzemeleri alıcı firmalara teslim etmek üzere yola çıktığını, teslimatların mesai saatlerine yetişmemişse veya teslim alacak firmalar ile ilgili herhangi bir sorun çıkması halinde araç şoförünün durumu kooperatife bildirmesi gerektiğini, kooperatifin ise tedarikçi firma ile görüşüp içerisinde malzeme bulunan aracın tekrar geri dönmesini sağlayıp, tedarikçi firmanın bulunduğu veya firmanın gösterdiği bir alana aracını çekmesi gerektiğini ve aracın beklediği süre karşılığı olan ücretin araca ekstra bekleme ücreti adı altında ödeneceğini, işleyişin ve tüzüğün bu şekilde işlediğini, araç şoförü ... ...'in bahse konu Bahçıvan ve Termal firmalarına malzemeleri teslim edemeyince kooperatif yönetimini arayıp tekrar dönüp tedarikçi firmanın belirlediği alana gelip, burada bekleyip ekstra bekleme ücreti de alacak iken, bu şekilde davranmayıp kendi inisiyatifi ile hareket edip herhangi bir otoparka aracı park ederek malzemelerin çalışmasına sebebiyet verdiğini, bu sebeple davacının tüm taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; "... Davanın REDDİNE ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; "Davalı taraf ...'in Şoför olarak çalıştırılmamasına dayanak olarak çalışma iç tüzüğünün 9. Maddesine aykırı bulduğu davranışını göstermektedir. Oysaki kooperatif yönetiminin mevcut tüzüğü sadece istediği zaman istediği kişilere işlettiği açık bir biçimde görülmektedir. Söz konusu iç tüzüğün 7. Maddesinde Kooperatiften iş alan bütün üyeler yükleme yaptıkları fabrika ve yükü indireceği fabrikaların kurallarına uymak zorundadırlar. Üyeler firmalarda hiç bir şekilde karşılıklı ve tartışma düzenini bozacak davranışlardan kaçınmalıdırlar. Aksi bir durum söz konusu ise kooperatifi bilgilendirmek zorundadırlar. Aksi takdirde 15 iş günü iş verilmeme cezası uygulanacaktır, denmektedir. Gerekçeli kararda .... in Sarkuydan firmasında yükleme esnasında bıçak çektiği ve buna bağlı olarak sarkuysan firmasının ... in kullandığı araca yük yüklemeyi kabul etmediği ifade edilmiştir.
BAM kaldırma kararı gereğince; Kooperatifin ticari defter ve kayıtları yerinde incelennesi istenmiş ise de 1 nolu celse de açıklamaya çalıştığımız üzere dosya da inceleme yapması talep edilen bilirkişi heyetinin mevcut durumda dosya içeriğine ilişkin rapor hazırlayabilmesi mümkün olmayacaktır. Şöyle ki; Davayı açtığımız dönemdeki kooperatif yönetimi dava dosyamız istinaf incelemesinde iken değişmiştir. Bu sebeple yeni oluşan yönetimin uygulamaları ile müvekkilin ve şoförünün çalıştığı yönetimin uygulamaları birbirinden farklıdır. Dolayısıyla kooperatif konusunda atanan bilirkişinin yapacak olduğu inceleme müvekkilin çalıştığı dönemi kapsayamayacağı için iş bu dosya da delil niteliği kazanamayacaktır. Hali hazırda şimdi ve daha önceki dava dilekçelerimizde ve istinaf dilekçemizde bahsettiğimiz üzere müvekkile yapılan muamele ve verilen ceza önceki başkan ve yönetimi ile yaşanan sorun sebebiyle kişiselleştirilmiştir. Dosyaya atanan bir diğer bilirkişi SMMM olmakla, daha önce dava dilekçemizde de bahsettiğimiz üzere taşımacılığa ilişkin irsaliye ve faturalar araç sahiplerinin uhdesinde bulunmaktadır. Bu sebeple bu kayıtların kooperatif tarafından temin edilmesi mümkün olamayacaktır. Buna bağlı olarak da bilirkişiler kooperatif kayıtlarını inceleseler dahi müvekkilimin zararını tespit edemeyeceklerdir. İlk derece mahkemesi tarafından yanlış kusur değerlendirmesi yapılmaktadır. Davalı Kooperatif tarafından müvekkil aleyhine açılmış olan Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/285 Esas - 2020/814 Karar tarihli tazminat davasında Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi tarafından oy birliği ile verilen ve kesinleşen karar da kooperatifin kusuru tespit edilmiştir. Bahsi geçen karardan da anlaşılacağı üzere davalı kooperatif zararın meydana gelmesinde ağır kusurlu olmasına rağmen Şoför ... i kendi içerisinde yargılamış ve malları bilerek çaldırdığına kanaat getirmiş, Şoförün onur ve haysiyetini hiçe sayarak hırsız ilan etmiştir. Buna bağlı olarak müvekkilimi iş vermeme yaptırımına tabi tutmuşlardır. Bu tutum ve davranışların eski yönetim döneminde yapılmış olması sebebiyle de oluşturulan ara kararın iş bu dosya da delil niteliği kazanabilmesi mümkün olamayacağından bozma kararına uyulamamıştır" beyanı ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
DELİLLER:Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/03/2022 tarih, 2021/909 Esas - 2022/305 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davalı kooperatifin üyesi olan davacının, sürücüsünün çalışmasına engel olunması nedeniyle oluştuğu iddia olunan maddi zararının tazmini istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince; davalı kooperatifin ortakların taşıma hizmetini pazarlamak amacı ile kurulduğu, davacının kooperatif üyesi olduğu, davacının şoförü ...'in Sarkuysan firmasına ait yükü kooperatif tarafından belirlenen kurallara riayet etmemesi nedeniyle kamyon üzerinden çaldırdığı, fabrika içerisinde veya bahçesinde kamyonla yatmadığı, kooperatif yönetimine haber vererek geri de dönmediği, bu nedenle kooperatifin 7.022,05.-USD karşılığı 38.200,00.-TL zarar ödemek zorunda kaldığı, yine ...'in kooperatif üyeleri ile ve başka kişilerle geçimsizlik yaşadığı, Sarkuysan firmasında yükleme esnasında bıçak çektiği, Sarkuysan firmasının ...'in kullandığı araca yük yüklemeyi kabul etmediği, ...'in kooperatif amacının gerçekleşmesine zarar verdiği, iş kaybına sebep olduğu, kooperatif yönetiminin yaşanan birçok olumsuzluk nedeni ile ...'in şoför olarak çalıştırılmasın engellenmesine yönelik davranışının kooperatif amacına uygun olduğu, davacının buna rağmen aynı kişinin şoförlüğünde ısrarcı olduğu, kâr kaybının davacının kendi davranışından kaynaklandığı, bu konuda kooperatife herhangi bir sorumluluk yüklenemeyeceği gerekçesiyle davacının davasının reddine karar verilmiş, karara karşı davacı taraf istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Eldeki davada; mahkemece 10/12/2021 tarihli tensip 2 nolu ara kararı uyarınca; dosyanın Kooperatif konusunda uzman bilirkişi, taşımacılık konusunda uzman Bilirkişi ile SMMM bilirkişiden oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdii ile; dairemiz kaldırma kararı gereğince; Kooperatifin ticari defter ve kayıtları yerinde incelenerek, Çalışma Tüzüğünün 8. maddesi kapsamında değerlendirilebilecek eylem nedeniyle davacıya uygulanabilecek yaptırım 45 (kırkbeş) iş günü iş verilmeme cezası olup, özellikle Kooperatif sıra listeleri ve diğer kooperatif kayıtları incelenerek, Kooperatif Yönetiminin söz konusu kararının davacıya tebliğ edilerek uygulanmasını müteakip 45 gün geçtikten sonraki 45. günün dolumundan sonra davacının adının iş listesinde yazılıp yazılmadığı, Tüzüğün 6. ve 19. maddeleri uyarınca; davacıya Kooperatife gelen nakliye işlerini, üye sıra fişine göre sıralı veya sırasız olarak değerlendirme imkanı tanınıp tanınmadığı, davacının mecburi sıra listesine tabi olup olmadığı, söz konusu ihtimallere göre davacının davalı Kooperatiften çalışamadığı iş günleri itibarıyla kâr mahrumiyeti talep edip edemeyeceği, varsa miktarının ne olduğu hususunda ayrıntılı, gerekçeli, taraf ve mahkeme denetimine elverişli rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verildiği, bu doğrultuda bilirkişi ücreti belirlenmiş, belirlenen bilirkişi ücretinin yatırılması için davacı tarafa usulüne uygun olarak kesin süre ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, buna rağmen kesin süre içerisinde bilirkişi ücreti yatırılmamış olup, bu nedenle bilirkişi incelemesinin yaptırılamadığı anlaşılmıştır.
Eldeki davada, tüm dosya kapsamı, kooperatif ana sözleşmesi, kooperatif iç tüzüğü, tanık beyanları hep birlikte değerlendirildiğinde; davalı kooperatifin ortakların taşıma hizmetini pazarlamak amacı ile kurulduğu, davacının kooperatif üyesi olduğu, davacının şoförü ....'in Sarkuysan firmasına ait yükü kooperatif tarafından belirlenen kurallara riayet etmemesi nedeniyle kamyon üzerinden çaldırdığı, fabrika içerisinde veya bahçesinde kamyonla yatmadığı, kooperatif yönetimine haber vererek geri de dönmediği, bu nedenle kooperatifin 7.022,05.-USD karşılığı 38.200,00.-TL zarar ödemek zorunda kaldığı, yine ...'in kooperatif üyeleri ile ve başka kişilerle geçimsizlik yaşadığı, Sarkuysan firmasında yükleme esnasında bıçak çektiği, Sarkuysan firmasının ...'in kullandığı araca yük yüklemeyi kabul etmediği, ...'in kooperatif amacının gerçekleşmesine zarar verdiği, iş kaybına sebep olduğu, kooperatif yönetiminin yaşanan birçok olumsuzluk nedeni ile ...'in şoför olarak çalıştırılmasın engellenmesine yönelik davranışının kooperatif amacına uygun olduğu, davacının buna rağmen aynı kişinin şoförlüğünde ısrarcı olduğu, kar kaybının davacının kendi davranışından kaynaklandığı, bu konuda kooperatife herhangi bir sorumluluk yüklenemeyeceği ve yasal ihtara rağmen yatırılmayan delil avansı sonrası alınamayan bilirkişi raporu da olmadan, ilk derece mahkemesince davanın reddine şeklinde karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, hukuki değerlendirme ve varılan sonucun yerleşik Yargıtay İçtihatlarına ve Daire'mizin uygulamalarına da uygun olduğu, yapılan tahkikatın yeterli ve ilk derece mahkemesi gerekçesinin davacının istinaf nedenlerini karşılar nitelikte bulunduğu anlaşıldığından, davacının istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.
Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davacının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; davacının istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 269,85-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 80,70-TL'nin mahsubu ile kalan 189,15-TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,
6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
8-Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,
İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/12/2023
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*