T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/2179
KARAR NO: 2023/2144
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN:...(...)
ÜYE:...(...)
ÜYE:...(...)
KATİP:...(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:18/05/2022
NUMARASI:2021/517 Esas - 2022/1171 Karar
DAVACI:BAYRAKTARLAR TAŞIMACILIK HİZMETLERİ OTOMOTİV İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - ...
VEKİLİ:Av. ... - ...
DAVALI:AKGÜN TOPRAK SANAYİ İNŞAAT VE TİCARET A.Ş. - ...
VEKİLİ:Av. ... - ...
DAVA:Ticari Satış Ayıp Sebebiyle Değişim (TBK 227/1 md 4. bend)
DAVA TARİHİ:25/09/2021
KARAR TARİHİ:21/12/2023
KR. YAZIM TARİHİ:26/12/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı firmanın davalı firmadan 2020 model ... plaka sayılı Ford Focus Titanium marka ve modelli sıfır kilometre bir adet araç satın aldığını, satış tarihinden kısa bir süre sonra sürüş esnasında araçta titreme problemi başladığını, davacının problemin giderilmesi için davalıya ait yetkili servise başvurduğunu, ayıbın giderilmesini talep ettiğini, firmaya ait yetkili servisin her seferinde arızayı giderdiklerini belirterek aracı davacıya teslim etmelerine rağmen araçtaki titreme probleminin bir türlü giderilemediğini, araçtaki problemin gizli ayıp niteliğinde olup aracın garanti süresi içerisinde ayıbın giderilmediğini, izah edilen nedenlerle davacı firmaya satışı yapılan ... plaka sayılı aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini, olmaması halinde aracın dava tarihindeki güncel bedelinin davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu aracın ticari garanti şartlarına tabi bulunduğunu, davalı şirketin sadece aracın ücretsiz onarımından sorumlu olup ticari bir satım söz konusu olduğu için işbu davada davacının aracı satın alırken kabul etmiş olduğu ticari garanti esasları gereği hiçbir zaman için araç değişimi talep etme hakkının bulunmadığını, dava konusu araçta ayıp olarak nitelendirilebilecek maddi bir hasar ya da eksikliğin de söz konusu olmadığını, dava konusu aracın alındığı tarih olan 28/01/2020'den itibaren sorunsuz bir şekilde kullanıldığını, araçta üretimden kaynaklı herhangi bir ayıp bulunmadığını, her ne kadar 26/07/2021 tarihinde araçta titreme meydana gelmesi şikayeti ile yetkili servise başvurulmuş ise de yetkili servisçe 150 km yol testi yapıldığını ve cihaz verilerinde herhangi bir titreme problemi tespit edilemediğini, araçta işlem yapılmadan teslim edildiğini, davacının aracını kullanım kılavuzunda belirtilen şartlarda kullanmamasından doğan sorunlardan, kullanıcı hatalarından müvekkili firmanın hiçbir şekilde sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; "... 1-Davanın KABULÜNE, Dava konusu ... plakalı Ford marka Focus Titanium modeli 2020 model ... şasi KM61477 motor numaralı aracın davalıya İADESİ ile aracın davalı tarafından AYIPSIZ MİSLİ İLE DEĞİŞTİRİLMESİNE, Araç üzerindeki takyidatların davalı tarafından ayıpsız misli olarak verilecek araca yansıtılmasına,
2-Aracın ayıpsız misli ile değişimi mümkün olmaz ise İcra İflas Kanununun 24. maddesi gereğince işlem yapılmasına, Bu ihtimalde araç üzerindeki takyidatların bedele yansıtılmasına ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükümde her ne kadar, araçtaki ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu kabul edilmişse de, araçtaki sorunun kullanım kaynaklı olduğunu, itiraza uğramış rapor doğrultusunda karar verilmesinin hatalı olduğunu, yerel mahkemenin itirazları giderici nitelikte üç kişilik bir heyetten rapor alarak karar vermesi gerekirken tek rapor ile karar çıkmasının hatalı olduğunu, nispi harcın hatalı hesaplandığını belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Davacı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.
DELİLLER:Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/05/2022 tarih, 2021/517 Esas - 2022/1171 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; ayıplı araç satışı nedeniyle aracın misli ile değişimi, mümkün olmaması halinde dava tarihindeki değerinin tahsili istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince toplanan deliller ve yapılan yargılama sonunda; "...TBK’nun 227.maddesi “(1)Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir: 1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme. 2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme. 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme. 4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.(2) Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.(3) Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir. (4)Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir. (5)Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir. “ hükmünü haizdir.
Somut olayda davacı TBK 227/1-4 m. uyarınca ayıpsız benzeri ile değişim hakkını kullanmıştır. Mevcut arızanın sürüş güvenliğini ciddi şekilde olumsuz etkilemesi ve arızanın sebebinin tam olarak belirlenememesi itibariyle aracın motorunda yapılması gereken birden çok onarım ve değişikliklerin aracın orjinalliğini bozacak nitelikte olması, bun karşılık bu onarım ve değişimlerin sorunu çözeceğinin kesin olmaması hususları dikkate alındığında aracın ayıpsız benzeri ile değişiminin hakkaniyete uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Aracın sigorta kayıtlarında görünen hasar kaydı ön camın çatlaması sebebiyle değişiminden kaynaklı olduğundan değer kaybına yol açmadığı kabul edilmiş, hüküm kurulurken nazara alınmamıştır.
Açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne ve aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Araç kaydında görünen rehnin ve haczin davacıya ayıpsız misli olarak verilecek araca veya aracın temin edilememesi ihtimalinde İİK 24 maddesi gereğince tahsil edilecek bedele yansıtılması da gerekmiştir...." şeklindeki gerekçeyle davanın kabulüne, dava konusu ... plakalı Ford marka Focus Titanium modeli 2020 model ... şasi KM61477 motor numaralı aracın davalıya iadesi ile aracın davalı tarafından ayıpsız misli ile değiştirilmesine, araç üzerindeki takyidatların davalı tarafından ayıpsız misli olarak verilecek araca yansıtılmasına, aracın ayıpsız misli ile değişimi mümkün olmaz ise İcra İflas Kanunu'nun 24. maddesi gereğince işlem yapılmasına, bu ihtimalde araç üzerindeki takyidatların bedele yansıtılmasına karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Satış sözleşmesinde ayıba ilişkin hükümler 6098 sayılı TBK'nın 219. vd. maddelerinde düzenlenmiştir.
6098 sayılı TBK'nın 219. maddesine göre; satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile, onlardan sorumludur. Aynı Kanun'un 222. maddesine göre; satıcı, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu olmayıp, alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan da, ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumlu olacağı hüküm altına alınmıştır.
Ayıp halinde alıcının hakları 6098 sayılı TBK'nın 227/1 maddesinde; "Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, İmkan varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme" olarak sayılmıştır. Alıcının genel hükümlere göre tazminat hakkının saklı olduğu da hüküm altına alınmıştır (m.227).
Eldeki dava ile davacı dava dilekçesinde davaya konu araçtaki problemin gizli ayıp niteliğinde olduğunu aracın garanti süresi içerisinde ayıbın giderilmediğini ileri sürerek, ... plaka sayılı aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini, olmaması halinde aracın dava tarihindeki güncel bedelinin müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiş, dosyada akademisyen makine mühendisinden alınan 17.01.2022 tarihli bilirkişi raporunda; ... plakalı aracın üç kez aynı arıza ile servise getirildiği ve halen arızanın kalıcı olarak giderilemediği, aracın ayıplı olduğu, ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu; araçta meydana gelen titreşimin ne zaman ve nerede oluşacağının bilinmediği, sürüş güvenliğini tehlikeye düşürecek nitelikte olduğu ve aracın arızasının giderilmesi için birden fazla işlemin yapılması gerektiği için aracın misli ile değiştirilmesinin uygun olacağı bildirilmiş olup, artık davacıdan aracı ayıplı olarak kabullenmesi beklenemeyeceğinden misli ile değişim talebinin kabulü gerekir (Ayıbın giderilemediği durumlarda misli ile değişim gerektiğine dair bkz. Yargıtay 19. HD. 20/12/2017 tarih, 2016/14877 K., 2017/8114 K.). Bu nedenle ilk derece mahkemesinin misli ile değişim isteminin kabulüne dair kararı usul ve yasaya uygun olduğundan,davalının aksi yöndeki yöndeki istinaf isteminin reddi gerekmiştir.
Bununla birlikte,dosya kapsamında resen yapılan inceleme sonucu; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi, 7036 sayılı Kanun'un 3. madde 14-16. fıkralarda; tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarının Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği, Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin yargılama giderlerinden sayılacağı, yine bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderlerin anlaşmaya varılamaması halinde ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacağı düzenlendiği halde, Devlet bütçesinden karşılanan zorunlu arabuluculuk ücreti ile ilgili bir karar verilmemesi hatalıdır.
Mahkemece, gerekçeli karar başlığında; tarafların ve vekillerinin adreslerinin yazılmamış olması, 6100 sayılı HMK'nın 297/1-b maddesine aykırı olmakla birlikte sonuca etkili olmadığından, kaldırma nedeni yapılmamış ve bu hususa eleştiri getirilmekle yetinilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle reddine, kamu düzenine ilişkin nedenlerle yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere ;
1-Davalının ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle ESASTAN REDDİNE, kamu düzenine ilişkin nedenlerle Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/05/2022 tarih, 2021/517 Esas ve 2022/1171 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince, KALDIRILMASINA,
YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,
a)Davanın KABULÜNE, Dava konusu ... plakalı Ford marka Focus Titanium modeli 2020 model ... şasi KM61477 motor numaralı aracın davalıya İADESİ ile aracın davalı tarafından AYIPSIZ MİSLİ İLE DEĞİŞTİRİLMESİNE, Araç üzerindeki takyidatların davalı tarafından ayıpsız misli olarak verilecek araca yansıtılmasına,
b)Aracın ayıpsız misli ile değişimi mümkün olmaz ise İcra İflas Kanununun 24. maddesi gereğince işlem yapılmasına, Bu ihtimalde araç üzerindeki takyidatların bedele yansıtılmasına,
c)Dava değeri üzerinden belirlenen 36.887,40 TL nispi harçtan başlangıçta yatan 59,30 TL'nin ve tamamlama olarak yatan 9.162,55 TL'nin mahsubu ile bakiye 27.665,55 TL nispi karar harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine,
ç)Davacı tarafından yapılan 127,10 TL ilk masraf (harç) ile tamamlama harcı olarak yatırılan 9.162,55 TL, 419.90 TL keşif harcı ve 600 TL bilirkişi masrafı ile 102,60 TL posta giderinden ibaret toplam 10.412,15 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca belirlenen 44.050,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e)Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
f)Karar kesinleştiğinde kararın bir örneğinin bilgi mahiyetinde araç üzerinde rehin ve haciz sahibi Kuveyt Türk Katılım Bankası AŞ Erenler Şubesine ve Ali Fuat Cebesoy Vergi Dairesi Müdürlüğüne gönderilmesine,
g)6325 sayılı HUAK'ın 18/A-11 maddesi uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
2-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;
a)İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,
b)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 36.887,40-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 9.221,85-TL'nin mahsubu ile kalan 27.665,55-TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
c)İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
ç)İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,
d)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
e)6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın Dairemizce taraflara tebliğine,
İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ilamın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.21/12/2023
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*