T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/2590
KARAR NO: 2024/254
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ...(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/09/2022
NUMARASI: 2020/53 Esas - 2022/487 Karar
DAVACI: ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI: ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVA TÜRÜ: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/05/2016
KARAR TARİHİ: 15/02/2024
KR. YAZIM TARİHİ: 01/03/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı adına Gemlik Gümrük Müdürlüğünce tahakkuk ettirilen çeşitli para cezalarının davacının yapmış olduğu müşavirlik hizmeti sonrasında 6.784.870,60 TL'den 95.000,00 TL'ye indirilmesi nedeniyle davalının daha fazla gümrük idari para cezası ödemememesini sağlanmasından dolayı vermiş olduğu emek ve mesaiye karşılık tarafların karşılıklı görüşmeleri sonucunda kararlaştırıan 41.300,00 TL'lik hizmet bedelinin davalıdan tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin ortaklarından ... ile genel manada gümrük konularıyla ilgili görüşme yapıldığını ...'ın Ekin Şirketler grubunun kurucu ortaklarından olduğu, davacı şirketle müşavirlik hizmeti alınması için sözlü ya da yazılı bir akit bulunmadığını, davalının gümrük müşavirliği hizmetinin dava dışı Ekin Gümrük Ltd. Şti. Ve Yeni Ekin Gümrük A.Ş. isimli şirketlerden aldığnı beyanla davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... Davanın KISMEN KABULÜ İLE; 8.496,00-TL alacağın 11/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine ... " karar verilmiştir.
Bu karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararda davalıya, davacı tarafından hizmet verildiği tespit edilmiş fakat hizmet bedeli düşük tayin edildiğini; dosyadaki dört rapor da işin davacı tarafça yapıldığı ve ücreti hakettiği yönünde olduğunu; dosyadaki deliller ile hizmetin davacı tarafından verildiği, neticesinin tam başarı ile alındığı sabit olduğunu; davalı tarafın aldığı ve hukuki yarar sağladığı ve davacının hizmeti ile 6.700.000TL’lik cezayı ödemekten kurtulduğunun açık olduğunu; istinaf kararı doğrultusunda toplanan ve resmi kurumlardan celbedilen belgeler ve yine istinaf kararı doğrultusunda alınan son heyet raporu da dahil olmak üzere dosyadaki 4 raporda aldığı hizmetin bedeli kararda düşük tespit edilmiş olduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; söz konusu karar istinaf mahkemesinin kaldırma kararınında değindiği ve bu surette celp olunan belgeler ile arada rabıta kurulmaksızın verilmiş olduğunu; yerel mahkeme istinaf mahkemesinin kaldırma kararında işaret ettiği hususları göz ardı ederek karar verdiğini; yerel mahkeme tarafından kurumlara yazılan müzekkereler ve bunlara verilen cevabi yazılarda davacı ile davalı şirket arasında vekalet ilişkisinin olmadığı ispat edildiğini; yerel mahkeme kararına konu rapor eksik ve hatalı olduğunu; davacının istinaf dilekçesinde belirttiği ve gümrük idarelerine gönderdiğini iddia ettiği dilekçelerin kim tarafından yazıldığı ve uzlaşma sürecine katkısı net olarak ortaya konarak ispat edilemediğini beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı tarafın aldığı ve hukuki yarar sağladığı ve davacının hizmeti ile 6.700.000 TL’lik cezayı ödemekten kurtulduğu açık olduğunu; istinaf kararı doğrultusunda toplanan ve resmi kurumlardan celbedilen belgeler ve yine istinaf kararı doğrultusunda alınan son heyet raporu da dahil olmak üzere dosyadaki 4 raporda aldığı hizmetin bedelini ödemek istemeyen davalı şirketin istinaf sebepleri yerinde olmayıp reddine karar verilmesi gerektiğini beyan ile; davalı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.
DELİLLER: Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/09/2022 Tarih - 2020/53 Esas - 2022/487 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
DAVA; alacak istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davalının, Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) ile Gemlik Gümrük Müdürlüğü'nden 17/03/2014, 26/02/2014, 14/03/2014, 10/07/2014 ve 06/03/2014 tarihli gümrük giriş beyannameleri ile ithalat yaptığı, davalının ithal ettiği bu ürünlerin aynı kapsamda eksiksiz olarak ihraç etmesi gerektiği, ilgili gümrük müdürlüğü tarafından ithal edilen ürünlerin tam olarak ihraç edilmediği gerekçesi ile 10/04/2015 tarih 1320 sayılı karar ile 6.784.870,60 TL para cezası verildiği, bu karara itiraz üzerine 09/06/2015 tarih 2058 sayılı karar ile cezanın 1.678.870,60 TL'ye indirildiği, bu karara itiraz sonucu 17/11/2015 tarih 4268 sayılı karar ile cezanın 257.185,40 TL'ye indirildiği, bu karara da itiraz üzerine 27/01/2016 tarih 17 sayılı uzlaşma kararı ile cezanın 95.000,00 TL'ye indirildiği, davacının bu süreç içerisinde davalıya müşavirlik hizmeti verdiğini belirterek dava konusu 10/03/2016 tarih ... seri nolu 41.300,00 TL bedelli faturayı düzenlediği, davalının faturayı Bakırköy 45. Noterliği'nin 16/03/2016 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile iade ettiği, davalının, davacı ile aralarında sözleşme bulunmadığını, gümrük işlerinin dava dışı Ekin Gümrük Müşavirliği Hizmetleri Ltd. Şti. ve Yeni Ekin Gümrük Müşavirliği A.Ş. tarafından yerine getirildiğini, uzlaşma toplantısına da ...'ın vekaletname uyarınca vekil sıfatıyla katıldığını belirterek davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince 18/12/2018 tarih 2016/695 esas 2018/612 karar sayılı karar ile, davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın davalı tarafça istinafı üzerine Dairemizin 18/12/2019 tarih 2019/1109 esas 2019/1424 karar sayılı ilamı ile; " ... Yeni Ekin Gümrük Müşavirliği A.Ş., 09/01/2017 tarihli yazısı ile dava konusu işlemler ile ilgili olmadığını mahkemeye bildirmiş, Ekin Gümrük Müşavirliği Hizmetleri Ltd. Şti. 03/01/2017 tarihli yazısında dava konusu hukuki sürecin tamamı ile davacı ile davalı arasında cereyan ettiğini bildirmiştir. Mahkemece, gümrük ve kaçakçılık bilirkişisi ...'dan 22/02/2017 tarihli rapor alınmış, davacı şirket adına ...'ın davalıya hizmet verdiğini, vekaletnamenin ...'a verilmesinin sebebinin yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin DİİB uzmanı olmalarından kaynaklı olduğunu, davalının hizmeti tam olarak ifa ettiğini belirtmiştir. Taraf vekillerinin itirazı üzerine gümrük kaçakçılığı uzmanı bilirkişilerden oluşan (3) kişilik bilirkişi heyettinden alınan 31/07/2017 tarihli raporda, davacı şirketin ilgili kurumlarda itiraz dilekçesi, dosya takibi dahil hiçbir hizmet vermediği sadece davalı şirkete teknik konularda destek olunduğu, uzlaşma toplantısına ...'ın vekalet ile katıldığı, bu husular dikkate alındığında asgari ücret tarifesi uygulanmasının doğru olacağı belirtilmiştir. Taraf vekillerince bu rapora itiraz üzerine bu kez mali müşavir, gümrük müşaviri ve avukat bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetinden 22/12/2017 tarihli bilirkişi raporu alındığı, raporda davacı ile davalı arasında sözleşme ilişkisinin bulunmadığı ancak hizmetin yerine getirildiği, yapılan mail yazışmalarına göre işin yapımında ...'ın sevk, idare ve koordinasyonun olduğu, mail yazışmalarında dilekçelerin hazırlanış sürecinde davacının etkili olduğu, davalının bu hizmetin ifası sonunda hukuki yarar sağladığı, davalının bir yıllık süreçte (12) adet dilekçeyi idareye sunduğu, bu tarihlerde geçerli İstanbul Barosu 2015 yılı tavsiye edilen ücret tarifesine göre (12) dilekçe için 25.200,00 TL, uzlaşma komisyonunda yer alma hizmeti için İstanbul Barosu 2016 tarifesine göre 4.650,00 TL ücrete hak kazanıldığı belirtilmiş, mahkemece bu rapor hükme esas alınmıştır.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 5. maddesinin 1. fıkrasında; bütün kişilerin, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebileceği, 3. fıkrasında da, temsilin, doğrudan veya dolaylı olabileceği hüküm altına alınmıştır. Gümrüklerde iş takibi aynı Kanunun 225 vd. maddelerinde tanımlanmıştır. Gümrük müşavirlerinin yaptıkları hizmete karşılık, taraflar arasında ücret sözleşmesi varsa sözleşmedeki ücret, böyle bir sözleşme yoksa Gümrük Müşavirliği ve Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenecek ücret ödenmelidir.
Gümrük müşavirliği hizmeti niteliği gereği 6098 sayılı TBK.'nun 502 vd. düzenlenen vekalet sözleşmesi kapsamındadır ("Davacı ile gümrük müşavirliği arasındaki ilişki vekalet sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, yasal dayanağı BK. 386. ve devamı maddeleridir." Yargıtay 11. HD. 08/11/2011 tarih, 2009/9774 E. 2011/2434 K.). Vekalet sözleşmesi, 6098 sayılı TBK.'nun 502. maddesinde; "Vekalet sözleşmesi, vekilin vekalet verenin bir işini görmeyi veya işlemini yapmayı üstlendiği sözleşmedir" şeklinde tanımlanmıştır. Bu açıklamalara göre, gümrük müşavirinin niteliği ile iş sahibi adına yapabileceği işler gümrük kanununa göre belirlenmeli, bu işlerin yapımında tarafların hak ve yükümlülükleri ise gümrük kanunundaki ilgili hükümler ile vekalet sözleşmesi hükümleri uygunlanmalıdır. Davacı şirket, gümrük müşaviri hizmeti verdiğini belirttiğine göre, 4458 sayılı GK.'nun 5/3, 225 ve 6098 sayılı TBK.'nun 502. maddeleri kapsamında vekalet ilişkisini kanıtlamak zorundadır. Davacı vekaletname ibraz edememiş, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava dışı ...'ın davacı adına hareket ederek davalıdan vekaletname alındığı ve davacı adına hareket ettiği belirtilmiştir. Ne var ki bu tespitler dosya kapsamı itibari ile yeride değildir.
Bu açıklamalara göre; davacının, ilk para cezasının verildiği tarihten uzlaşma tutanağının imzalandığı tarihe kadarki aşamalarda, davalıya hangi hizmetleri verdiğini, kesin ve net biçimde ispat etmesi gerektiği halde mail yazışmaları içeriğinden verildiği iddia edilen hizmetlerin neler olduğu ve bu hizmetlerin cezanın indirilmesi sürecine katkısı ne olduğunun kesin olarak ortaya konulamadığı görülmektedir. Öncelikle, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ilgili kurumlara davacının katkısı ile hazırlanıp verildiği belirtilen (12) adet dilekçenin dosya arasına getirtilmesi, varsa davacının bu dilekçelerin hazırlanmasına ilişkin belgelerinin davacıdan istenilmesi, dilekçeler ile mail yazışmaları arasında somut bağlantıların kurulması, ... ile davalı arasındaki vekalet ilişkisi ile ...'ın davacı şirketin ortağı olmasından kaynaklı ilişkisi de dikkate alınarak, davacının müşavirlik hizmeti verip vermediğinin duraksamaya yer vermeyecek biçimde tespit edilmesi gerekmektedir. Bu nedenle mahkemece, belirtilen şekilde ilgili belgelerin toplanması, öncekilerden farklı gümrük müşavirliği işlerinden anlayan bilirkişi veya bilirkişi kurulundan önceki raporları da değerlendiren gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir. " gerekçeleriyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verildiği, kaldırma sonrasında bir kısım deliller getirtildiği, bilirkişi heyetinden 12/04/2022 tarihli bilirkişi raporu alındığı ve rapor doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı taraf vekillerinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamı itibariyle davacı ile davalı arasında sözleşme ve vekalet ilişkisi bulunmadığı, bu hususun hükme esas alınan 12/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda belirlendiği ancak cezai işlemin tesisinden sonra itiraz dilekçelerinin hazırlanması ve uzlaşma görüşmelerinde davacı şirketin davalıya danışmanlık hizmeti verdiği belirlenmiş olmakla hükme esas alınan bilirkişi raporunda Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan danışmalık hizmeti bedeli ile bir kısım masraflar için belirlenen tazminatının dosya kapsamına uygun olduğu, ilk derece mahkemesince masraflara yönelik davacı talebinin reddinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davacının istinaf isteminin kısmen kabulüne, davalının istinaf isteminin reddine, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, KDV dahil 8.496,00 TL danışmanlık hizmet bedeli ve KDV dahil 4.779,00 TL masraf olmak üzere toplam 13.275,00 TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
Bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kısmen kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davalının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE;
2-)Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KISMEN KABULÜNE; Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/09/2022 Tarih - 2020/53 Esas - 2022/487 Karar Sayılı kararının KALDIRILMASINA, HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
a-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 8.496,00-TL danışmanlık hizmet bedeli ve 4.779,00 TL masraf olmak üzere toplam 13.275,00 TL'nin 11/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
b-Alınması gerekli 906,82-TL karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 705,31-TL harçtan mahsubu ile bakiye 201,51-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
c-Davacı tarafından sarf edilen davetiye ve müzekkere gideri, bilirkişi ücretleri olmak üzere toplam 6.097,60-TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre hesaplanan (%32,14 Kabul) 1.959,94-TL'lik kısmının peşin yatırılan 705,31-TL harç ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
ç-Davalı tarafından yapılan 1.646,00 TL yargılama giderlerinden kabul ret oranına göre hesaplanan (%67,86 ret) 1.116,93 TL'lik kısmın davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmının davalı üzerinde bırakılmasına,
d-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 13.275,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
f-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
3-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;
Davalı Yönünden
-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 906,82 TL İstinaf Karar Harcından, istinafa gelirken peşin alınan 145,10 TL'nin mahsubu ile bakiye 761,72 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,
-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davalı taraf üzerinde bırakılmasına,
Davacı Yönünden
-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irad kaydına,
-İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,
-Davacı tarafından yapılan 220,70-TL İstinaf Kanun yolu masrafının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-)İstinaf edenlerin yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince istinaf edenlere iadesine,
6-)Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.15/02/2024
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Katip ...
¸e-imzalıdır.
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*