T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/283 - 2024/715
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/283
KARAR NO: 2024/715
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ...(...)
ÜYE: ...(...)
ÜYE: ...(...)
KATİP: ...(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KOCAELİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 01/12/2022
NUMARASI: 2021/18 Esas - 2022/577 Karar
DAVACI: İZMİT ELEKTRİK VE ELEKTRONİK ÜRÜNLERİ İNŞAAT İÇ VE DIŞ TİCARET SANAYİİ LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: Av. ...& Av. ...- ...
DAVALILAR: 1- KUVEYT TÜRK KATILIM BANKASI A.Ş. - ...
VEKİLİ: Av. ...- ...
2- ...(T.C. NO:...) - ...
DAVA TÜRÜ: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/01/2021
KARAR TARİHİ: 03/05/2024
KR. YAZIM TARİHİ: 07/05/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacının 2014 yılı başlarından ... ile birlikte ticari ortaklık yaptıklarını, o dönemde ...'un ortağı ... isimli şahısla birlikte davacıya ait boş çek koçanlarını iş yerindeki çekmeceden davacının bilgisi dışında alarak ele geçirildiğini, çek yapraklarını davacı adına sahte kaşe, yazı ve imzalarla gerek kendi adlarına gerekse tanıdıkları kişilerin adına doldurup tedavüle koyduklarını, bu çeklerden birinin de, davaya konu Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü 2020/90599 E. sayılı icra dosyası ile takibe konulan Şekerbank İzmit Şubesi 1007302 no’lu, 15.03.2015 keşide tarihli, 45.000,00 TL bedelli çek olduğunu, boş çek yaprağının yasal unsurlarının sonradan davacının rızası dışında doldurulup tedavüle konulmasından dolayı davacı şirket yetkilisi ...tarafından suç duyurusunda bulunulduğunu, bahse konu çek üzerinde yer alan imza ve yazıların davacıya ait olmadığını, çekte lehdar görünen ...ile davacı arasında herhangi bir hukuki ve ticari ilişki bulunmadığını, ...'ın çeki davalı bankaya temlik cirosu ile devir ve temlik ettiğini, davalı banka zamanaşımı geçtikten çok sonra çeke dayalı olarak davacı aleyhinde Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü’nün 2020/90599 Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığını, davacı aleyhine sahte olarak düzenlenen davaya konu çekin kambiyo senedi vasfını haiz olmadığı gibi davacı şirketin sahte çekten dolayı davalılara hiçbir borcunun bulunmadığını, tüm bu nedenlerden dolayı Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü 2020/90599 Esas sayılı ilamsız icra takibine konu çekin sahteliği ve zamanaşımına uğramış olması ile davacı taraflar arasında hiçbir şekilde temel ilişki olmaması nedeniyle haklı davamızın kabulü ile davacı şirketin davalılara çek bedelleri veya icra takip dosyasında asıl alacak, takip öncesi ve sonrası faiz ile tüm feriler yönünden herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitine, İİK md. 72/3 ve HMK'nın md. 389-(1) hükmü uyarınca öncelikle icra takibinin durdurulması, mahkeme aksi kanaateyse icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, çeki haksız ve kötüniyetle icra takibine koyan davalı alacaklı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Kuveyt Türk Katılım vekili cevap dilekçesi ile; takip dayanağı çek üzerinde yer alan imzanın şirket yetkilisine ait olmadığını, diğer davalı ...tarafından davalıya ciro edilen çek üzerindeki imzaların geçerliliğini davalının kontrol etme yükümlülüğü bulunmadığını, çekte bulunan ciro silsilesinin düzgün olması nedeniyle davacının iddialarının çeke bakıldığında anlaşılamayacağını, takibe konu çek hakkında davacı tarafından çek iptaline ilişkin dava da açılmadığını ve dava ile haberdar oldukları Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığının 2015/2369 nolu soruşturma dosyasında da imza incelemesi yapılmadığı, soruşturmanın devam ettiğini öğrendiklerini, soruşturma neticesinin bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, davacının söz konusu çekin zamanaşımına uğradığını belirttiğini bu sebeple taraflarınca kambiyo takibi değil ilamsız takip başlatıldığını, çekin zamanaşımına uğraması halinde, kambiyo hukukundan doğan haklar yitirildiğini bu durumda taraflar arasında temel ilişki bulunması halinde bu belgelerin yazılı delil başlangıcı niteliği kazandığını, davacı ile diğer davalı ...arasında temel ilişki bulunup bulunmadığı, bulunuyorsa buna istinaden ödeme yapılıp yapılmadığı, ilişkinin sona erip ermediği hususlarında ispat yükü davacı tarafta olmakla davalı bankanın bu hususları kontrol yükümlülüğü bulunmadığını, iyi niyetli hamil olarak çeki elinde bulundurduğunu, tüm bu nedenlerle davacının davasının ve tazminat talebinin reddini ve takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına ve takip konusu alacağın %10’u oranında para cezasına mahkum edilmesine talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davanın KISMEN KABUL ve KISMEN REDDİNE,
2-Davacının Kocaeli 8. İcra Müdürlüğünün 2020/90599 Esas sayılı takip dosyası nedeniyle davalı ...'a borçlu olmadığının tespitine,
3-Davalı Kuveyttürk Katılım Bankası A.Ş. Aleyhine açılan davanın reddine,
4-Şartlar oluşmadığından karşılıklı olarak talep edilen kötüniyet tazminat talebinin reddine ... " karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacıya ait boş çek yapraklarından davaya da konu edilmiş olan ve halen Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2015/2369 Hz. numarası ile soruşturması devam eden ceza dosyası bekletici mesele yapılmadığını; her ne kadar hukuk mahkemesi hakimi ceza yargılaması sonucunu istisnai haller dışında beklemek zorunda değilse de iddia olan sahtelik vakıası maddi hukuk anlamında hukuk mahkemesinde görülen yargılamayı doğrudan etkileyeceğini; ilk derece mahkemesi davaya konu çekteki imzanın sıhhati yönünden savcılık soruşturma dosyasında alınan bilirkişi raporu ile yargılama aşamasında alınan adli tıp raporu arasındaki çelişkiyi gidermediğini; ilk derece mahkemesince davacının rızası hilafına elinden çıkmış, zamanaşımına uğradığından dolayı kambiyo vasfını yitirmiş ve yazılı delil başlangıcı olan dava konusu çekten dolayı bedelsizlik iddiası ile temel ilişkiden dolayı borçlu olmadıklarından, yasal 3 yıllık ve 1 yıllık sürelerin geçtiği ve neticede gerek davalı lehtar gerekse de yetkili hamil davalı banka aleyhine ispat yükünün davacıya ait ait olduğu gözetilmeden sebepsiz zenginleşmeden ispatı için tanık dahil dava dilekçesinde dayandıkları yasal delillerin toplanmadığını ve tanıkların dinlenmediğini; sahtecilik iddiası iyiniyetli hamillere karşı dahi ileri sürülebilecek olmakla beraber somut olayda gerek çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmaması gerekse de TTK md. 732 ve 814'de öngörülen zamanaşımı sürelerinin geçmiş olmasına rağmen çeki bu şekilde icra takibine koyan davalı banka kötüniyetli olduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş. vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen raporda imzanın şirket yetkilisi ...'ın eli ürünü olduğu tespit edildiğini; davacının imzaya itirazının mesnetsiz olduğu ortaya çıktığını; davacı takibe konu çekin rızası hilafına elinden çıktığını ispatlayamadığını; davacı tarafından öne sürülen iddialar ispatlanamamış olup davalı banka yönünden verilen yerel mahkeme kararının bozulmasına yönelik istinaf isteminin reddi gerektiğini beyan ile; davacı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.
DELİLLER: Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/12/2022 Tarih - 2021/18 Esas - 2022/577 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
DAVA; menfi tespit istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davalı bankanın Şekerbank İzmit Şubesi'nden verilme 1007302 no’lu, 15.03.2015 keşide tarihli, 45.000,00 TL bedelli çekten kaynaklanan alacağının tahsili için davacı hakkında Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü 2020/90599 E. sayılı ilamsı icra takibi başlattığı, davacı vekilinin eldeki dava ile, dava dışı kişiler tarafından müvekkiline ait çek koçanının ele geçirilerek boş çek yaprağının yasal unsurlarının müvekkilinin rızası dışında doldurulup tedavüle konulduğunu, takibe konu çek üzerinde yer alan imza ve yazıların müvekkiline ait olmadığını, çekte lehdar görünen ...ile müvekkili arasında herhangi bir hukuki ve ticari ilişki bulunmadığını belirterek müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, davalı alacaklı aleyhine alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiği; davalı vekilinin çekin diğer davalı ...tarafından müvekkiline ciro edilen çek üzerindeki imzaların geçerliliğini müvekkilinin kontrol etme yükümlülüğü bulunmadığını, çekte bulunan ciro silsilesinin düzgün olması nedeniyle davacının iddialarının çeke bakıldığında anlaşılamayacağını, iyi niyetli hamil olarak çeki elinde bulundurduğunu belirterek davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın davalı banka yönünden reddine, davalı ...yönünden kabulüne karar verildiği karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık, takip dayanağı çekin düzenleyen imzasının davacıya ait olup olmadığı, davalının iyi niyetli hamil olup olmadığı ve davacının davalı bankaya borçlu olup olmadığı noktasındadır.
Davacının şikayeti üzerine Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2015/2369 E., sayılı soruşturmasının devam ettiği, dava konusu çekin bu soruşturmaya konu çeklerden olduğu anlaşılmaktadır. Kocaeli CBS'nin 2015/2369 Soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde dava konusu çek ile ilgili olarak yaptırılan imza incelemesi sonucunda alınan rapora göre çekteki imzanın davacı şirketin temsilcisi olan ...'a ait olmadığının belirlendiği ancak ilk derece mahkemesinde, raporun grafoloji uzmanı olmayan bilirkişiden alındığı gerekçesiyle hükme esas alınmadığı anlaşılmıştır.
İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinin 15/02/2022 tarih, 9322 sayılı raporunda, çekin ön yüzünde İzmit Elektrik ve Elektronik Ürünleri İnş. İç. ve Dış. Tic. San. Ltd. Şti.'ye aften atılı keşideci imzası ile şirket yetkilisi ...'ın mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlikler saptandığından, söz konusu imzanın ...'ın eli ürünü olduğu kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Gölcük 1.Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/359 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; resmi belgede sahtecilik suçunda yürütülen davanın bulunduğu, sahtecilik araştırması yapılan çekin eldeki davaya konu çek olmadığı görülmüştür.
6102 sayılı TTK'nın 780-(1)-f) maddesi uyarınca düzenleyenin imzasının bulunması çekin zorunlu unsurlarındandır. Kanun'un 781-(1) maddesine göre; "780 inci maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda yazılı haller dışında çek sayılmaz".
Diğer yandan 6102 sayılı TTK'nın 677-(1) maddesine göre; "Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez" ve Kanun'un 678. maddesi uyarınca; "Temsile yetkili olmadığı halde bir kişinin temsilcisi sıfatıyla bir poliçeye imzasını koyan kişi, o poliçeden dolayı bizzat sorumludur; bu poliçeyi ödediği takdirde, temsil olunduğu kabul edilen kişinin haiz olabileceği haklara sahip olur. Yetkisini aşan temsilci için de hüküm böyledir." Yine yerleşik Yargıtay içtihatlarında da belirtildiği üzere, imza inkarı senet metninden anlaşılan def'ilerden olduğundan herkese karşı ileri sürülebilir.
Bu açıklamalar doğrultunda eldeki uyuşmazlık değerlendirildiğinde; ilk derece mahkemesince alınan İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinin 15/02/2022 tarih, 9322 sayılı raporunda çekteki düzenleyen imzasının davacı şirket yetkilisine ait olduğu belirlendiğinden davacı vekilinin bu yöndeki istinaf istemi yerinde değildir.
Ancak; çekin keşide tarihi 15/03/2015, icra takip tarihi ise 08/09/2020 olup (3) yıllık zamanaşımı süresi ile TTK'nın 732. maddesinde düzenlenen (1) yıllık sebepsiz zenginleşme davası açma süresi geçtikten sonra icra takibi başlatıldığından çekteki kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilmiş ve davalı çek delil başlangıcı haline gelmiştir. Bu durumda davalı bankanın alacaklı olduğunu başka delillerle ispat etmesi gerekirken alacağını ispata yarar delil sunamadığından davanın davalı banka yönünden de kabulü gerekirken davanın reddi doğru olmadığından istinaf isteminin kabulü ile kararın kaldırılması ve davanın her iki davalı yönünden kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KABULÜNE;
1-)Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/12/2022 Tarih - 2021/18 Esas - 2022/577 Karar Sayılı kararının KALDIRILMASINA, HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
a-Davanın KABULÜ ile; davacının Kocaeli 8. İcra Dairesi'nin 2020/90599 Esas sayılı takip dosyası ve takip dayanağı çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine,
b-Şartlar oluşmadığından talep edilen kötüniyet tazminat talebinin reddine,
c-Alınması gerekli 3.073,95-TL karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 768,49-TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.305,46-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
c-Davacının yaptığı toplam 2.084,80-TL yargılama giderinin 768,49-TL peşin harç ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
ç-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerilerinde bırakılmasına,
d-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
e-Dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin 6183 sayılı Kanuna göre ve davalı aleyhine açılan davanın kabul edilmesi nedeniyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili için hazineye müzekkere yazılmasına,
f-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
2-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;
a-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irad kaydına,
b-İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,
c-Davacı tarafından yapılan 492,00-TL İstinaf Kanun yolu masrafı ile 274,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 766,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
ç-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
d-Davacının yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davacıya iadesine,
e-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
03/05/2024
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Katip ...
¸e-imzalıdır.
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*