T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/168
KARAR NO: 2024/659
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/12/2021
NUMARASI: 2021/749 Esas - 2021/1059 Karar
DAVACI: ALLİANZ SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI : ELBEY LOJİSTİK KİRALAMA HİZMETLERİ İNŞAAT TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
FERİ MÜDAHİLLER: 1- EYFEL ÇELİK İNŞAAT TAAHHÜT TİCARET VE SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
2- FURKAN İNŞAAT DEMİR TURİZM EĞİTİM NAKLİYE SOSYAL HİZMETLER SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: Av. ...- Av. ...- ...
3-ACCURO YANGIN SÖNDÜRME SİSTEMLERİ LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
4- YALITIM ÇÖZÜMLERİ SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ... - ...
VEKİLİ: Av. ... & Av. ... & ... - ...
5- SİGMA MÜH., HİZMETLERİ DEKORASYON İNŞ. LTD. ŞTİ. - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
6- YAPI KREDİ SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ...
DAVA TÜRÜ: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 15/05/2013
KARAR TARİHİ: 18/04/2024
KR. YAZIM TARİHİ: 22/04/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketine ... no.lu sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan Samsung Elektronics İstanbul Pazarlama Ticaret Ltd. Şti.'ne ait emtiaların davalı DHL Lojistik Hizm. A.Ş. tarafından 01/01/2010 tarihli depolama ve lojistik sözleşmesine istinaden depolandığı ... adresindeki deponun çatısının 18/05/2012 tarihinde çökerek deponun su alması sonucu depoda bulunan emtialarda maddi hasar meydana geldiğini, hasarın meydana gelmesinde çatıda birikecek yağmur suyunun deşarjı için oluşturulan sistemin yedeğinin olmamasının etkili olduğunu, yedek deşarj sisteminin yokluğu nedeniyle mevcut sistemin öngörülen seviyede deşarj görevini yerine getirmemesi veya tıkanması sonucu birikecek yağmur suyu yükü çatının boyutlandırılmasında hesaba katılmadığını, sigortalıya ait emtialarda meydana gelen hasara ilişkin olarak davalı DHL Lojistik Hizmetleri A.Ş.'nin ve davalı Elbey Lojistik Kiralama Hizm. İnş, Taah. San. Tic. A.Ş.'nin sorumlu olduğunu, 01/01/2010 tarihli Depolama ve Lojistik Sözleşmesi Hükümleri, haksız fiil ve kusur nedeni ile olay tarihinde yürürlükte olan B.K.na göre davalıların sorumlu olduğunu, binanın gerektiği gibi inşa edilmemesi veya gerektiği gibi muhafaza edilmemesi sorumluluk için yeterli olduğunu, malikin yapıdaki kötü imalat, eksiklik veya kötü muhafaza ile ilgili kusuru olması gerekmediği gibi bunlardan bilgisi olması da gerekli olmadığını, davacı şirket vaki hasar ihbarını müteakip yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucunda 2.315.265,76 ABD doları olduğu tespit edilen hasar bedelinin tamamını sigortalısına ödendiğini beyanla; fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı kalmak kaydı ile davacı şirket tarafından sigortalısına ödenen 4.147.449,82 TL rücuen tazminat alacağının ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalılardan ortaklaşa ve dayanışmalı olarak tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Elbey Lojistik Kiralama Hiz. İnş. Taah. San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; diğer davalı DHL Lojistik A.Ş.'nin depolama alanı olarak kullandığı ve dava konusu olayda çatısı kısmen çöken binanın maliki ve kiraya vereni olduğunu, davalı Elbey Lojistik Kiralama A.Ş.'nin dava konusu binanın yapımında çelik hammaddeyi Furkan İnşaat Demir Tur. Nak. Sosyal Hizmetler San. Tic. A.Ş.'den temin ederek çelik konstrüksiyon imalat ve montajını 21/01/2010 tarihli sözleşme ile Eyfel Çelik İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.'ye yaptırdığını, statik projesi Sigma Müh. Hiz. Dekorasyon İnş. Ltd. Şti.'ye yaptırdığını, çatının sifonik projelendirilmesi ve montajını Yalıtım Çözümleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirildiğini, ayrıca otomatik sprinkler sistemi ise Accuro Yangın Söndürme Sistemleri Ltd. Şti. tarafından yapıldığını, davalı Elbey Lojistik Kiralama A.Ş.'nin ... sayılı sigorta poliçesi ile binayı Yapı Kredi Sigorta A.Ş.'ye sigorta ettirdiğini, öncelikle davanın anılan firmalara ihbar edilmesi gerektiğini, esasen davaya konu olayda 18/05/2012 tarihinde Marmara Bölgesinde meydana gelen ve tam bir doğal afet boyutundaki dolu yağışı ve hemen arkasından gelen aşırı yağmur nedeniyle diğer davalı DHL Lojistik A.Ş.'nin kiracı olarak bulunduğu binanın çatısındaki sifonik sistemin ve yedek tahliye sistemi olarak yapılmış olan barbakan (veya çörten) tabir edilen taşkanların birbirine tutunan ve buz haline dönüşen katı dolu parçaları ile tıkanması sonucu çatıda oluşan olağanüstü dolu ve su birikiminin yükü nedeniyle kısmen çökmesi sonucu oluştuğu, bu kısmi çökme nedeniyle çöken çatı bölümünün hemen altındaki bölgede doğrudan suya maruz kalan emtia ile çatının kısmi çökmesi sırasında otomatik olarak devreye giren yangın söndürme fiskiyelerinin (sprinkler sisteminin) kiracı DHL Lojisik A.Ş. tarafından kapatılmayarak uzun süre çalışması sonucu da yaklaşık 700 ton su deponun çöken çatı bölümünün dışındaki bölgelerinin zeminine yayıldığını, bu aşamada diğer davalı kiracı DHL Lojistik A.Ş.'nin de yerden 15-20 cm. yükseklikte platformlar üzerinde depolaması gereken emtiayı doğrudan zemine oturtmuş şekilde hatalı ve usulsüz depolaması nedeniyle zemindeki su yüzünden ıslanan ve suya maruz kalan davacının sigortalısı Samsung Elektronics İstanbul Pazarlama Ticaret Ltd. Şti. ve diğer başka firmalara ait emtianın hasar gördüğünü, bu durumda müvekkili Elbey Lojistik Kiralama A.Ş.'nin bina maliki ve kiraya veren sıfatı ile var olan kusursuz sorumluluğu ile zarar arasındaki illiyet bağının gerek mücbir sebep ve gerekse üçüncü kişi olan kiracı DHL Lojisik A.Ş.'nin ağır kusuru nedeniyle kesilmiş olması nedeniyle davalı şirketin sorumluluğundan söz edilemeyeceğini, depoda mevcut sifonik sistem ve taşkanların dışında da yedek bir hatta birden fazla sifonik sistem de yapılmış olsa dahi aşırı yük oluşumunu önleyeceği, deşarj sistemlerinde bir arızanın söz konusu olmadığını, sifonik sistemin buz ile dolması ve bu nedenle tıkanması söz konusu olduğu, şayet yedek sifonik sistem ya da sistemler yapılmış olsa bile aynı şekilde yedek sifonik sistemler de benzer şekilde buz ile dolacağı ve deşarj görevini yerine getirmeyerek, çatıdan buz ve su birikimi yine oluşacağı, çatıda biriken ve su yükünün çatının boyutlandırılmasında hesaba katılmasını öngören yönetmeliğin bulunmadığını beyanla müvekkili hakkındaki davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı DHL Lojistik Hizmetleri A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının bina maliki değil kiracısı olduğunu, dava konusu zararın meydana gelmesinde müvekkili şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığını, 18/05/2012 tarihli yoğun yağış mücbir sebep veya beklenmedik durum niteliğine haiz olduğunu, alınan bilirkişi raporlarında binanın çatısında projeye ve yapıma ilişkin herhangi bir eksiklik bulunmadığı, çatının taşıyabileceği kar yükü 75 kg/m2 olarak hesaplandığı, ancak somut olayda yağış yükünün 150 kg/m2 değerine ulaştığını ve bu nedenle çatının çöktüğü, otalamanın çok üzerinde bir yağışa maruz kalan ve diğer taraftan ileri mühendislik ile inşa edilmiş olan depo çatısının çökmesi mücbir sebep niteliğinde olduğunu, mücbir sebep illiyet bağını kestiği için tazminat sorumluluğunun davalı DHL Lojistik A.Ş.'ye değil, bina malikinde olduğunu, sprinkler sisteminin bakımı davalı şirket tarafından üstlenildiğini, bakımların periyodik olarak yapıldığını, sprinkler sisteminin su akması çatının çökmesi ile gerçekleştiğini, binanın ayıplı olmasının tespit edilmesi halinde bina malikinin sorumlu olacağı, davalı ile kiracı Samsung Elektronics İstanbul Pazarlama Ticaret Ltd. Şti. arasındaki sözleşmede istiflemenin ne şekilde yapılacağının açık olmadığı, davalının sorumluluğunun en fazla 415.000,TL ile sınırlı olduğunu, davanın tüm bu sebeplerle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan Accuro Yangın Söndürme Sistemleri Ltd. Şti. vekili beyan dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin taşınmazın mevcut projesine uygun olarak deponun bir kısım yangın söndürme sprinkler sistemi yaptığını, sprinklerin borunun bağlantı noktasındaki çökme sonucu kırılmasından dolayı boru içindeki suyun akmaya başlaması ve sistem mahiyeti gereği otomatik olarak devreye girerek su pompalamaya başladığı, olay sırasında ve öncesinde yangın söndürme sisteminin (sprinikler sisteminin) her hangi bir arızasının bulunmadığı, bakımlarının da düzenli yapıldığını, sprinkler sisteminin otomatik olarak devreye girmesine karşılık, kapatılmasının manuel olarak yapılması gerektiğinden, kapatma işleminin yangın çıkmadığını anladıktan sonra manuel olarak görevliler tarafından kapatıldığını, meydana gelen zararın oluşmasında müvekkili şirketçe kurulmuş bulunan yangın söndürme sisteminin bir etkisi ve bağlantısı bulunmadığı, davalı DHL Lojistik firması ile taşınmaz maliki Elbey Lojistik Kiralama A.Ş. arasındaki uyuşmazlığın, spinklerin derhal kapatılıp kapatılmadığı, bu nedenle zarar boyutunun artıp aratmadığı noktasında toplandığını, sistemin manuel olarak kapatılmasının sorumluluğunun tamamen kullanıcıya ait olduğunu, bu konuda gerekli eğitim ve bilgilendirmeler kullanıcıya yapıldığını, sistem otomatik olarak devreye girdiğinden yangın durumu olmaması halinde sistemin derhal manuel olarak kapatılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
a) Dava dışı sigortalıya ödenen 1.000.000,00 USD'nin ödeme tarihi olan 07/08/2012 tarihindeki yabancı paranın Merkez Bankası efektif satış kuru olan (1,782.-TL)'den hesaplanan 1.782.000,00.-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
b) Dava dışı sigortalıya ödenen 1.315.265,76.-USD'nin ödeme tarihi olan 07/08/2012 tarihindeki yabancı paranın Merkez Bankası efektif satış kuru olan (1,782.-TL)'den hesaplanan 2.343.803,58.-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
c) Fazlaya ilişkin talebin reddine ... " karar verilmiştir.
Mahkemece 04/11/2022 tarihli Tashih Şerhi ile "... hükmün (b) nolu bendinin; "Dava dışı sigortalıya ödenen 1.315.265,76.-USD'nin ödeme tarihi olan 27.12.2012 tarihindeki yabancı paranın Merkez Bankası efektif satış kuru olan (1,7961 TL)'den hesaplanan 2.362.348,83.-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine," şeklinde tashihine ..." karar verilmiştir.
Bu karara karşı feri müdahil Yalıtım Çözümleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile davalı Elbey Lojistik Kiralama Hizmetleri İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Feri müdahil Yalıtım Çözümleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; sayın mahkeme tarafından yapılan değerlendirmeler gerek mücbir sebep yönünden gerekse de mimari projedeki eğimin çatıdaki sifonik sisteme etkisi yönünden teknik gerçeklere aykırı ve hatalı şekilde düzenlenmiş olan bilirkişi raporlarına dayandığını; hükme esas alınan bilirkişi raporlarında yer alan yağış verileri ve etkisine dair değerlendirmeler, olayın mücbir sebep niteliğini ortaya koymaya yeterli olduğunu; buna rağmen raporun kendi verileri ile çelişkiye düştüğü yönündeki itirazların dikkate alınmadığını; dava konusu olay bakımından mimari projenin hatalı olduğu ortaya konmuş ise de bu hususta kapsamlı bir değerlendirmeye yapılmadığını; gerekçeli kararda kusura ilişkin açıklamalarda buna açıkça yer verilmediğini beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı Elbey Lojistik Kiralama Hizmetleri İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; Sakarya BAM 7. Hukuk Dairesinin kaldırma kararında dosyanın tefrik edilmesi ve yargılamanın iki farklı yargı platformunda yürütülmesine yönelik hiçbir hüküm ya da tavsiye bulunmadığı gibi esasen istinaf mahkemesince bu yönde bir işaret verilmesi de söz konusu olmadığını; buna rağmen, yargısal uygulamalarda yeknesaklığı önleyecek, çift başlılık ya da birbiri ile çelişen farklı kararlar çıkmasına neden olacak şekilde tefrik kararı verilmiş olması açıkça usule aykırı olduğunu; nitekim ilk derece mahkemesinin, 25/11/2021 tarihli oturumda duruşma zaptına geçmiş olan tefrik edilen dosya ile ilgili talepleri bakımından olumlu ya da olumsuz hiçbir karar vermeksizin tahkikatı sonlandırması ve sözlü yargılama aşamasına geçmesi açıkça usule ve yasaya aykırı olduğunu; ilk derece mahkemesinin adeta davacı sigorta şirketinin davalılara rücu edebilmesine olanak yaratan kusur atfını içeren raporu alana kadar bilirkişi görevlendirmesi yaptığını ve bir raporda bunu görünce de ona göre hüküm tesis etme cihetine gittiğini; davaya konu 18.05.2012 tarihli dolu ve aşırı yağmur yağışının doğal afet boyutunda olmakla birlikte mücbir sebep olup olmadığı, beklenmeyen durum olarak nitelendirilmesi gerekip gerekmediğinin hiçbir şekilde irdelenmemiş, tartışılmadığını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Feri müdahil Sigma Mühendislik Hizmetleri Dekorasyon İnş. Ltd. Şti. vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın çatısında meydana gelen çökmede hiçbir tasarım ve uygulama kusuru bulunmamakta olup deponun çatısı o dönemde yürürlükte bulunan teknik şartnamelere uygun olarak yapıldığını; açıktır ki yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesi hukuka aykırı olduğunu beyan ile; davalının istinaf yoluna başvurusunun kabulüne, karar verilmesini, talep ederiz.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; ayrıca dosya kapsamında alınan raporlarla ve meteorolojiden gelen cevapla dava konusu olayın mücbir sebep kapsamında kalmadığı kanıtlandığını; davalının meydana gelen zararın tamamından sorumlu olduğunu; ihbar olunan Yalıtım Çözümleri San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin istinaf yoluna başvurmasının kabul edilemeyeceğini beyan ile; davalı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.
DELİLLER: Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/12/2021 Tarih - 2021/749 Esas - 2021/1059 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
DAVA; rücuan tazminat istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; dava dışı sigortalı ile davalı DHL Lojistik Hizmetleri A.Ş. arasında 08/08/2011 tarihli depolama ve lojistik sözleşmesinin bulunduğu, sözleşme kapsamında davalı DHL Lojistik Hizmetleri A.Ş.'nin kiracı olarak kullandığı, diğer davalı Elbey Lojistik Kira. Hiz. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'nin malik olduğu ... adresindeki depo çatısının 18/05/2012 tarihinde yağmur ve dolu yağışı sonrası hasar görerek çökmesi sonucu dava dışı sigortalı ürünlerinin hasar gördüğü, söz konusu hasar sebebiyle davacı ile dava dışı sigortalı Samsung Elektronics İstanbul Pazarlama Ticaret Ltd. Şti. arasında cari olan ve 01/01/2012-31/12/2012 tarihlerini kapsayan 0001-0110-00948291/1 no.lu klasik yangın, cam kırılması, hırsızlık, yangın mali mesuliyet, kar kaybı sigorta poliçesi nedeniyle davacının sigortalısına 2.315.265,76 USD ödediği, eldeki dava ile dava dışı sigortalıya ödenen miktarın Türk Lirası karşılığı olarak 4.147.449,82 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsilini istediği, ilk derece mahkemesinde davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın istinafı üzerine Dairemizin 10/09/2021 tarih 2020/1647 Esas 2021/1399 karar sayılı kararı ile; " ... Bu hale göre, dava dışı sigortalı ile davalı DHL Lojistik Hizmetleri A.Ş. tarafından imzalanan 01/01/2010 tarihli Lojistik Hizmetleri Sözleşmesinin 19. maddesinde; taraflar sözleşmeden doğabilecek uyuşmazlıkların çözümünde İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu kararlaştırmıştır. Bu durumda tacir olan sigortalı ile davalı arasındaki yetki sözleşmesinin halef olan davacı sigorta şirketini de bağlayacağı gözetilerek, mahkemece; yasal süresi içinde usulüne uygun olarak ileri sürülmüş olan yetki itirazının varlığı gözetilerek, davalı DHL Lojistik Hizmetleri A.Ş. yönünden yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile bu davalı yönünden uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan kararın kaldırılması gerekmiştir ... " şeklindeki kararı ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verildiği, ilk derece mahkemesince yeniden yapılan yargılama sonunda davalı DHL Lojistik Hizmetleri A.Ş. hakkındaki davanın ayrılmasına, davalı Elbey Lojistik Kiralama Hizmetleri İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı feri müdahil Yalıtım Çözümleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile davalı Elbey Lojistik Kiralama Hizmetleri İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
Davacı eldeki davada, 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet gereğince poliçe kapsamında ödediği bedelin rücuen tazminini talep etmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesine göre; "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder". Bu hüküm uyarınca davacı sigortacı, sigortalısına ait iş yerinde meydana gelen hasarı ve hasar bedelini ödediğini ispat ettiğinde sigortalısının yerine geçerek sorumlulardan sorumlulukları oranında ödediği bedeli istemeye hak kazanacaktır.
Davacı, davalı yönünden davasını yapı sahibinin sorumluluğu hükümlerine dayandırmıştır. Davacı ve davacının sigortalısı ile davalı şirket arasında kira veya antrepo sözleşmesi bulunmamaktadır. Bu nedenle davacı ile davalı arasındaki uyuşmazlığın yapı sahibinin sorumluluğu hükümlerine göre çözümlenmesi gerekmektedir.
6098 sayılı TBK'nın 69. maddesi uyarınca, bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, TBK'nın 69. maddesindeki sorumluluk, objektif özen yükümlülüğüne aykırılıktan doğan "ağırlaştırılmış" bir kusursuz sorumluluk halidir. Bu sorumlulukta zarar gören, yapı malikinin kusurunu kanıtlamak zorunda değildir. Yapı maliki ise, kusurun bulunmadığı savunmasının ötesinde uygun illiyet bağının kesildiğini kanıtlamalıdır. Kusursuz sorumlulukta illiyet bağının kesilebilmesi için zarar görenin ağır kusurunun olması, üçüncü bir kişinin illiyet bağını kesebilecek nitelikte ağır kusurunun olması veya zararlandırıcı sonucun meydana gelmesinde öngörülmeyen bir halin bulunması şartlarından birini gerçekleşmesi gerekmektedir. Ancak, imal olunan şey malikinin ek kusuru varsa, illiyet bağının kesilmesi malikin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Eldeki uyuşmazlıkta, sigortalının mallarının bulunduğu bina sahibi davalı olan deponun çatısının yağmur ve dolu yağmasıyla çökmesi ve gelişen olaylar sonrasında malların hasar görmesi şeklinde rizikonun meydana geldiği, tarafların ve yargılama sırasında alınan tüm bilirkişi raporlarında kabul edilmektedir. Davalı, yağmurun mevsim normallerinin çok üzerinde olması ve ceviz büyüklüğünde dolu yağması nedeniyle rizikonun meydana geldiğini, rizikonun meydana gelmesinde mimari projede ve yapıda bir kusurun bulunmadığı ve yağmur ve dolunun illiyet bağını kesen mücbir sebep sayılması gerektiğini belirterek sorumluluğu olmadığını savunmaktadır.
İlk derece mahkemesince yargılama sırasında farklı bilirkişi heyetlerinden raporlar alınmıştır. Raporların incelenmesinde, dolu ve yağmur sonrası gelişen olayların tüm raporlarda değerlendirilmediği görülmekle birlikte 29/01/2015 havale tarihli raporunda; deponun çatısındaki sifonik sistemin ve yedek tahliye sisteminin tıkanması sonucu çatıda oluşan dolu ve su birikiminin yükü nedeniyle, İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/831 Esas 2017/182 Karar sayılı dosyasına sunulan ve hükme esas alınan bilirkişi rapor ve ek raporunda ; hasar meydana gelen yapının çok geniş çatı alanının tek yönde % l eğim verilmiş olmasının yağmurun birikmesine neden olması, taşkan deliklerin yetersiz olması, dolayısıyla suyun burada toplanmaya çalışılması, drenaj bölgesinde toplanan yağışın yükün misliyle artmasına neden olması nedeniyle, 14/07/2014 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda; çatı düzleminde biriken suyun oluşturduğu aşırı yük nedeniyle çatıda çökme meydana geldiğinin belirlendiği, İTÜ İnşaat Mühendisliği bölümü öğretim üyelerinin hazırlandığı 26/11/2012 tarih, 5771 sayılı bilirkişi raporunda; yapımı gereken yedek deşarj sisteminin yokluğu nedeniyle, mevcudun öngörülen seviyede deşarj görevini yerine getirmemesi veya tıkanması sonucu birikecek yağmur suyu yükünün çatının boyutlandırılmasında hesaba katılmadığının belirlendiği görülmüştür. Yine 29/01/2015 havale tarihli raporda deponun çatısının tasarımla ilgili standartlara uygun olarak yapıldığının belirtildiği, 02/11/2015 tarihli raporda çatının taşıyıcı sisteminin hesabının ülkemizde geçerli yönetmeliklere uygun olarak hazırlandığının belirtildiği görülmektedir.
Açıklanan raporlarda birbirine çelişkili değerlendirilmeler görülmekte ise de, rizikonun meydana gelmesindeki temel sebebin yağmur ve dolu nedeniyle oluşan su birikintisinin yeteri kadar tahliye edilememesi nedeniyle oluşan yükün çatıda çökmeye neden olması olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, tahliye sistemi göz ardı edildiğinde bazı bilirkişi raporlarında çatının yönetmeliklere uygun yapıldığının belirlenmesi davalı bina sahibinin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır. Başka bir söyleyişle tahliye sisteminin de tam olarak çalışması halinde ancak yapıda bir kusurun olmadığı söylenebilir. Diğer yandan, dosyaya getirtilen meteorolojik veriler ile az yukarıda aktarılan bilirkişi raporları dikkate alındığında dava konusu olayı meydana getiren yağış miktarının bölgede ön görülemez yağışlardan olmadığı, bu nedenle yapı inşâ edilirken bu verilerin de dikkate alınarak gerekli hesaplamaların yapılması gerektiği açıktır. Yine üzerinde durulması gereken bir diğer konu da, binanın mimari projesi ile hesaplamaların mevzuata ve tekniğe uygunluğu yeterli olmayıp yerinde yapılan eserin de projelere uygun olması, mimari projelerden farklı inşaat yapılmaması gerekir. Tüm bu açıklamalara göre rizikonun meydana gelmesinde yağmur ve dolu yağışının mücbir sebep içerisinde değerlendirilemeyeceği ve davalı yapı malikinin sorumluluğu yönünden illiyet bağını kesmediği ve yapı malikinin zarardan sorumlu olduğu anlaşılmıştır (Aynı olay ile ilgili İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/831 Esas 2017/182 Karar sayılı dosyasında davalı yapı malikinin sorumluluğuna karar verilmiş, kararın istinafı üzerine İstanbul BAM 17. HD. 06/12/2018 tarih, 2017/1513 E., 2018/2153 K. Sayılı ilamı ile davalı yapı malikinin istinaf isteminin reddine karar vermiş ve kararın temyizi üzerine Yargıtay 17. HD. 09/11/2020 tarih, 2019/1179 E., 2020/6693 E. Sayılı ilamında "... aşırı yağıştan kaynaklanan çatı çökmesi olayının mücbir sebep olarak kabul edilemeyecek olmasına..." şeklindeki gerekçe ile davalı yapı malikinin temyiz talebinin sorumluluk yönünden reddine karar vermiştir.).
Zararın oluşmasında davalı ile dava dışı DHL Lojistik Hizmetleri A.Ş.'nin kusuru konusunda bilirkişi raporlarının bazılarında oransal değerlendirilme yapılmıştır.
6098 sayılı TBK'nın müteselsil sorumluluk (dış ilişkide) başlıklı 61. maddesi; "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır." şeklindedir. Dava konusu hasar olayında davalı Elbey ... Ltd. Şti.'nin yapı maliki olarak, dosyası tefrik edilen davalı DHL'nin ise antrepo sözleşmesinden kaynaklı olarak sorumluluğu mevcut olup sorumlulukları farklı hukuki sebeplere dayansa da kanunun emredici hükmü gereği müteselsil sorumlukları söz konusudur. Yine TBK'nun 62. madde hükmü saklı olup iç ilişkide tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişi, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olur. Bu nedenle, davalı ile gerek davası ayrılan DHL Lojistik Hizmetleri A.Ş., gerekse ihbar olunanların kusuru yönünden eldeki davada bir değerlendirme yapılmasının gerekmediği, iç ilişkide birbirlerine rücû aşamasında değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla fer'i müdahil Yalıtım Çözümleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.
Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde; usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK.'nun 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; feri müdahil Yalıtım Çözümleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili ile davalı Elbey Lojistik Kiralama Hizmetleri İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden; istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine, karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; feri müdahil Yalıtım Çözümleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile davalı Elbey Lojistik Kiralama Hizmetleri İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin İSTİNAF BAŞVURULARININ AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,
2-Bakiye 346,90 TL harcın feri müdahil Yalıtım Çözümleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'den alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 283.100,47 TL İstinaf Karar Harcından, istinafa gelirken peşin alınan 70.908,80 TL'nin mahsubu ile bakiye 212.191,67-TL istinaf karar harcının davalı Elbey Lojistik Kiralama Hizmetleri İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
4-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harçlarının hazineye gelir kaydına,
5-İstinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların, istinaf edenler üzerinde bırakılmasına,
6-İstinaf edenler tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf edenlere iadesine,
7-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
8-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin kararın temyize tabi bulunması nedeniyle Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,
İlişkin; Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
18/04/2024
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Katip ...
¸e-imzalıdır.
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*