T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/901
KARAR NO: 2024/825
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/03/2024 Tarihli Ara Karar
NUMARASI: 2024/140 Esas
DAVACI: AK SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI: RETA FİLO ARAÇ KİRALAMA OTOMOTİV TURİZM İNŞAAT GIDA TEKSTİL GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVA TÜRÜ: İtirazın İptali
TALEP: İhtiyati Haciz
DAVA TARİHİ : 14/03/2024
KARAR TARİHİ: 14/05/2024
KR. YAZIM TARİHİ: 17/05/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, davalıdan alacaklı olduğunu, emniyet güçleri tarafından düzenlenen kaza tutanağına göre davalının işleteni olduğu aracın sürücüsünün kusurlu olduğunu ve sürücünün alkollü olduğunu, davacı şirket ile davalı arasında 304057238 sayılı 17/06/2022 başlangıç 17/06/2023 bitiş tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) imzalandığını, Akdedilen bu poliçe çerçevesinde, poliçede belirtilen ... plakalı motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluğun, poliçe limitleri dahilinde davacı şirketçe teminat altına alındığını, 23/04/2023 günü Kocaeli İli, Gölcük İlçesi, Merkez Mahallesi'nde dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki sigortalı ... plakalı araç ile müteveffa ... idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucunda ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Kaza sonrası emniyet birimlerince sigortalı aracın sürücüsü ...'nın yasal sınırın üzerinde alkollü ve kusurlu olduğunun anlaşıldığı, Sigortalı aracın neden olduğu kaza neticesinde, ... plakalı aracın hasar gördüğü ve bu araçtaki sürücü ...'ın vefat ettiğini, ... plakalı aracın maliki ... tarafından kaza sebebiyle uğranılan zararın poliçeden karşılanması talebiyle müvekkili şirkete başvuruda bulunulduğu, yapılan ekspertiz incelemesi sonucunda araçta KDV dahil 533.055,53-TL hasarın meydana geldiğini, hasar gören aracın 2. el rayiç değeri 620.000,00-TL, sovtaj (hurda) bedeli ise 254.200,00-TL olarak tespit edildiğini ve 120.000,00-TL poliçe limiti ve kusur oranı dikkate alınarak zarar gören ... plakalı aracın sahibi ...'na 11/09/2023 günü 91.450,00-TL tazminat ödendiğini, bunun yanında ...'ın yasal mirasçıları ... ve ... tarafından maddi ve manevi tazminat talebiyle müvekkil şirkete başvuruda bulunulduğu, yapılan incelemede, müteveffanın mirasçısı olarak geriye babası ... ve annesi ... 'ın kaldığını yapılan destekten yoksun kalma tazminatı hesaplamasına göre ... için 82.321,05-TL ve ... için 104.922,49-TL tazminatı hesaplandığını, Bu hesaplama doğrultusunda mirasçıların vekiline 22/09/2023 günü 187.243,54-TL tazminat ödendiğini, 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni genel şartlara göre aracın seviye üzerinde alkollü içki almış kişilerce kullanılması sırasında kazanın meydana geldiğini, Mevzuatta belirlenen alkol oranının 0,50 promil alkol olarak belirlendiği, somut olayda ise sigortalı araç sürücüsünün 1,19 promil alkollü olduğu tespit edildiğini, Sürücünün alkollü olması ve kazada kusurlu olması nedeniyle sigortalının gerçekleşen hasardan KTK hükümlerine ve sigorta genel şartlarına göre sorumlu olmasına rağmen ödeme yapmayan davalı aleyhine Gölcük İcra Dairesi’nin 2024/131 Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, süresinde itiraz edilmesi üzerine icra takibinin durdurulduğunu, dava şartı olarak arabuluculuk yoluna başvurulmuştur. Arabuluculuk Daire Başkanlığı'nın 2024/14058 sayılı dosyası üzerinden yapılan görüşmede bir araya gelindiği ancak uzlaşmanın sağlanamadığını, borçlunun itirazında haksız olduğunu, İcra takibini uzatmak maksadıyla borca itiraz ettiğini, Bu nedenle borçlunun itirazının iptalini, takibin devamını ve borçlunun haksız itirazı sonucu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince 15/03/2024 tarihli ara karar; " ... İhtiyati Haciz talebinin REDDİNE ..." karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; somut olayda davacı şirket davalıdan alacaklı olup 2004 sayılı İİK'nın madde 257 gereği alacak rehinle temin edilmediğinden ve alacak da muaccel olduğundan davalı borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer hakları hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini beyan ile; yerel mahkeme ara kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.
DELİLLER: Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/140 Esas sayılı 15/03/2024 Tarihli Ara Kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; ZMMS poliçesinden kaynaklanan alacak için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Talep; ihtiyati haciz istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davacının, ZMMS poliçesinden kaynaklanan alacağının tahsili için Gölcük 1. İcra Dairesi'nin 2024/131 E. sayılı ilamsız icra takibi başlattığı, davalının ödeme emrine süresinde itiraz etmesi üzerine ihtiyati haciz istemli ile eldeki davayı açtığı, ilk derece mahkemesince 15/03/2024 tarihli ara karar ile ihtiyati haciz isteminin reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
İİK'nın 257-(1) maddesi; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir".
İİK'nın 257-(2) maddesi; "Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:
1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;
2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder".
İİK.'nun 258-(1) maddesi; " ... Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur ... " hükmü düzenlenmiştir.
Rehinle temin edilmemiş muaccel bir alacağın var olması halinde ihtiyati hacze karar verilebilir. Mahkemece ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi şart olmayıp alacağın varlığı hakkında yeterli kanaate sahip olunması için mahkemeye bu konuda delillerin sunulması yeterli kabul edilmelidir. Başka bir söyleyişle alacağın varlığının yaklaşık olarak ispat edilmesi gerekli ve yeterlidir.
Davacı alacaklı, davalının işleteni olduğu aracın karıştığı kazada dava dışı üçüncü kişilere ödediği tazminatın KTK2nın 95/2 ve ZMMS genel şartlarının B.4.d bendi uyarınca rücuan tahsilini ve dava devam ederken ihtiyati haciz talep etmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 1409. maddesinde;
"(1)Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur.
(2)Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir." hükmü düzenlenmiştir.
Karayolları Trafik Yönetmeliğinin; "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde; alkollü içki almış olması nedeniyle; güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.
2918 sayılı KTK'nın 95-(2). maddesi uyarınca; sigorta sözleşmesinden veya sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerinden doğan nedenlerle; sigortacının tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin haller sigortacı tarafından 3. kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden; sigortacı zarar görene ödeme yaptıktan sonra tazminatın kaldırılması yada indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir.
ZMMS Poliçesi Genel Şartları'nın B.4/d maddesi hükmü uyarınca da; tazminatı gerektiren olayın, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa; sigortacı, 3. kişinin zararını karşıladıktan sonra akidi olan kendi sigortalısına rücu edebilir. Davacı sigortacının; aracın alkollü kullanılmış olması nedeniyle; bu aracın neden olduğu kaza sonucu 3. kişiye ödenen sigorta tazminatını talebe hakkı bulunmaktaysa da, bu talebi sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına isabet eden miktarla sınırlı olup, ayrıca; münhasıran alkol etkisiyle kazanın meydana gelmiş olması gereklidir.
Hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla; sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez.
Bu hükümler uyarınca davacının, rücu hakkının doğması için, kazanın münhasıran alkolün etkisinde meydana geldiğini ispat etmesi gerekmekte olup, dava dilekçesi ekinde sunulan ve davacı tarafından dava dışı üçüncü kişilere ödeme yapılırken esas alındığı anlaşılan 17/08/2023 tarih, 20/141783 sayılı aktüer raporunda sigortalının %25 kusurlu olduğunun yazılı olduğu ve bu durumda davacının rücu koşullarının oluştuğunu yaklaşık olarak ispat edemediği anlaşılmakla istinaf isteminin reddi gerekmiştir.
Karar başlığında; davacı vekili ile tarafların adreslerinin yazılmaması İİK'nın 260. ve kıyasen uygulanması gereken HMK'nın 391-(2) maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde; usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden; istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,
4-İstinaf yolu için yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,
5-İstinaf eden davacı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davacıya iadesine,
6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
14/05/2024
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Katip ...
¸e-imzalıdır.
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*