T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/512
KARAR NO: 2024/902
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/12/2022
NUMARASI: 2021/518 Esas - 2022/731 Karar
DAVACI: AXA SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI: RİTÜEL SOSYAL HİZMETLER GIDA TURİZM İNŞAAT TEMİZLİK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVA TÜRÜ: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 28/02/2019
KARAR TARİHİ: 30/05/2024
KR. YAZIM TARİHİ: 31/05/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketi tarafından ... nolu sigorta poliçesi ile sigortalı Çemesan Yassı Metal Makine San.ve Tic. Ltd. Şti.'nin faaliyet gösterdiği ''...İ adresindeki işyerinin 01/01/2017 - 01/01/2018 tarihlerini kapsayacak şekilde sigortalandığını, müvekkil sigorta şirketince sigortalının iş yerinde, davalı şirketin güvenlik hizmetini sağlamakta olduğunu, iş bu görevini ihlali neticesinde 14/10/2017 tarihinde hırsızlık olayı meydana geldiğini, davalı tarafın istihdam ettiği personel olan Güvenlik Görevlisi ...'ın kendi el yazısı ile yazdığı yazılı savunmasında da iş bu hususun açıkça ikrar edildiğini, müvekkili sigorta şirketinin hırsızlık olayı neticesinde sigortalıya 07/12/2017 tarihinde 9.403,39 TL bedel ödediğini, davacının söz konusu alacağı için arabuluculuğa başvurduğunu, ancak arabuluculuk görüşmelerinin 06/02/2019 tarihinde olumsuz sonuçlandığını, Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü'nün 2018/63287 esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalı borçlunun icra takibine itiraz ettiği ve takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalının haksız ve hukuki mesnetten yoksun itirazın iptalini, takibin devamını, davalı borçlunun %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket ile Çemesan Yassı Metal Mak. San. Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanmış bulunan sözleşmenin içeriğinin danışma personeli hizmetine ilişkin olduğunu, davalı şirketin bu sözleşme ile güvenlik hizmetini üstlenme gibi bir durumunun söz konusu olmadığını, Çemesan Şirketi ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşme incelendiğinde açıkça personelin güvenlik personeli değil danışma personeli olduğu hususunun anlaşılacağını, davalı şirketin özel güvenlik hizmeti vermesinin mümkün olmadığını, davalı şirketin güvenlik hizmeti vermediği gibi bir taahhütte de bulunmadığını, meydana gelen olayda sorumluluğunun bulunmadığını, haksız ve dayanaktan yoksun olarak açılmış davanın reddine, davacı aleyhine %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davanın KABULÜ İLE;
Kocaeli 8. İcra Müdürlüğünün 2018/63287 esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin 9.403,11-TL asıl alacak, 714,12-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.117,23-TL üzerinden devamına,
10.117,23-TL alacağın %20 si oranında hesap edilecek icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine ... " karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hırsızlık olayı ile ilgili olarak personelin savunmasının alınması, savcılık ifadesinin alınması olağan bir işlem olup, verilen ifadelere karşı bir yaptırım veya cevap imkanı olmadığından aleyhe yorumlanamayacağını, bilirkişi tarafından sözleşme kapsamı genişletilerek sanki davalı özel güvenlik hizmeti veriyor düşüncesi ile rapor düzenlenmesi hatalı olduğunu, özel güvenlik çalıştırmak veya özel güvenlik bizmeti alabilmek için gereken şartlar bulunmadığından özel güvenlik hizmeti verildiği kabul edilemeyeceğini, özel güvenlik hizmeti verildiğini kabul etmemekle birlikte işyerinin büyüklüğü ve niteliği, güvenlik kamerası ve alarm sisteminin kurulmasını ve işyerinde birden fazla güvenlik görevlisi kullanılmasını gerektirdiğinden istinaf kararı doğrultusunda rapor düzenlenmemiş ve hatalı karar verildiğini, beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.
DELİLLER: Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/12/2022 Tarih - 2021/518 Esas - 2022/731 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
DAVA; İnşaat All Risk sigorta sözleşmesinden kaynaklanan alacak için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelenmesinde; davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı Çemesan Yassı Metal Makine San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 01/01/2017 - 01/01/2018 tarihlerini kapsayan "İşyerim Paket Sigorta Poliçesi" imzalandığı, sigortalı iş yerinin Demir-çelik Fabrikası olduğu, Poliçede "Hırsızlık Teminatı" olmadığı ancak; bina yangın teminatı poliçe kapsamına alınmış olması koşuluyla, binaya ait sabit kıymetlere yapılacak hırsızlıklar ile, hırsızlık nedeniyle binaya verilecek zararların toplam bina sigorta bedeline kadar, bina teminatı yok ise, binaya verilecek zararların muhteviyat %5'ine kadar Hırsızlık Sigortası Genel Şartları çerçevesinde teminat kapsamına dahil edildiği, 14/10/2017 tarihinde davaya konu hırsızlık olayının meydana geldiği, hasarın ihbarı sonrasında davacı şirketin sigortalısına tazminat ödediği, eldeki dava ile dava dışı sigortalı ile davalı arasındaki Sözleşme Personel Sağlama Sözleşmesinde davalının "Gözetim, Kayıt, Santral, Misafir Giriş Çıkış,Yönlendirme" hizmetlerini üstlendiği gerekçesi ile ödenen tazminatın rücuan davalıdan tahsilinin istendiği, davalının sözleşmedeki edimleri arasında güvenlik hizmeti olmadığı gerekçesi ile davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesice 01/09/2020 tarih, 2019/89 E., 2020/263 K. Sayılı karar ile davanın kabulüne karar verildiği, kararın istinafı üzerine Dairemizin 13/09/2021 tarih, 2020/1842 Esas 2021/1446 Karar sayılı ilamı ile; " ... Somut olayda, 14/10/2017 tarihinde sigortalı iş yerinde meydana gelen hırsızlık olayı sonrasında kollukta ifade veren ve olayın meydana geldiği iş yerinde bekçi olarak çalıştığını beyan eden davalı Şirket çalışanı ..., saat 20:00'de iş yerine geldiğini,devriye attığını,bekçi kulübesine döndüğünü, saat 05:30'da kiralık aracın dubaları yıkarak dışarı çıktığını gördüğünü, hemen işyeri yetkililerine ve polise haber verdiğini, iş yeri girişindeki açma-kapama düğmesi bulunan projektörün kapandığını fark ettiğini, projektörü kendisi ile birlikte özel güvenlik olarak çalışan 3 kişinin daha bildiğini beyan etmiştir.
Dava dışı sigortalı şirket ile davalı şirket arasında imzalanan "Danışmanlık Hizmet Alımı Sözleşmesi"nde yer alan hizmet kalemleri arasında "özel güvenlik hizmeti" belirtilmediğine göre, davalı şirketin verdiği hizmetin "güvenlik hizmeti" niteliğinde olup olmadığının, olayın meydana geldiği iş yerinde ayrıca özel güvenlik personeli istihdam edilip edilmediğinin, özel güvenlik hizmet alımına yönelik hizmet sözleşme yapılıp yapılmadığının ayrıca; poliçede teminat altına alınan davaya konu zarar Hırsızlık Sigortası Genel Şartları hükümlerine tabi olduğuna göre; Genel şartların "Koruma Önlemleri" başlıklı B.2. maddesinde ise; "Sigortalı veya sigorta ettiren, sigorta poliçesiyle temin olunan rizikoların gerçekleşmesinde zararı önlemeye, azaltmaya ve hafifletmeye yarayacak önlemleri almakla yükümlüdür.." hükmü uyarınca, yüksek güvenlik gerektirdiği anlaşılan işyerinin ayrıca özel güvenlik personeli istihdamını ve alarm sistemini gerektirip gerektirmediği, bu nedenlerle dava dışı sigortalı Şirketin olayın ve zararların meydana gelmesinde müterafık kusurunun bulunup bulunmadığı hususlarının dosyada açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Bu durumda yerel mahkemece, dava dışı sigortalının poliçe kapsamındaki iş yerinin güvenliği için ayrıca hizmet alıp almadığı araştırılarak, varsa özel güvenlik hizmet alımına ilişkin sözleşme dosyaya celp edildikten sonra, gerekiyorsa mahallinde aralarında güvenlik uzmanı bilirkişinin de bulunduğu konusunda uzman üç kişilik bilirkişi heyeti ile keşif yapılmak suretiyle,davalının verdiği hizmetin güvenlik hizmeti niteliğinde olup olmadığı, olayın meydana geliş yeri ve şekline göre güvenliğin sağlanması konusunda tarafların sorumluluğu, kusur oranları, sigortalının kendi güvenliği için aldığı önlemlerin yeterli olup olmadığı konularında ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli rapor alınarak, sigortalının müterafik kusurunun bulunup, bulunmadığının ve bu nedenle zarardan indirim yapılmasının gerekip gerekmediğinin de tartışılarak sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken eksik incelemeyle, yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. ... " şeklindeki gerekçe ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verildiği, ilk derece mahkemesince yeniden yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık, davacının 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi kapsamında halefiyete dayalı rücu hakkının doğup doğmadığı, bu kapsamda davalının dava dışı sigortalı şirkete güvenlik hizmeti verip vermediği ve olayda kusuru olup olmadığı noktasındadır.
Dava dışı sigortalı şirket ile davalı arasındaki 01/01/2018 - 01/01/2019 tarihleri arasında geçerli Personel Sağlama Sözleşmesi'nin 2. maddesine göre, konusunun danışma personeli hizmeti olduğu, hizmetin şartlarına ilişkin 4.6 maddesinde; "Ritüel hizmet, iş yerinde yapılacak hizmetin idari ve disiplini ve bunların denetiminde bizzat sorumludur. İş yerinde yapılacak çalışma şekli ve kontrolü ve sorumluluk alanların belirlenmesi müşteri tarafından yapılacak ve yönlendirilecektir." hükmü bulunmaktadır. Dairemiz kaldırma kararından sonra yapılan yazışmalara İl Emniyet Müdürlüğünün 04/11/2022 tarih sayılı cevabında, davalı şirketin özel güvenlik izni için herhangi bir başvurusunun bulunmadığının, 10/10/2022 tarihli yazı cevabında da davalı şirkete Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un Özel Güvenlik İzni başlıklı 3. Maddesi uyarınca, özel güvenlik izin belgesi düzenlenmediğinin bildirildiği görülmektedir.
İlk derece mahkemesince Dairemiz kaldırma kararından sonra yapılan keşif sonrası düzenlenen 21/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda, dava dışı sigortalı şirketin yeterli güvenlik tedbiri aldığının belirtildiği, davalı şirketin sözleşmedeki "Gözetim" borcunu yerine getirmediğinin değerlendirildiği anlaşılmaktadır. Yine davalı şirketin çalışanı olan dava dışı ...'ın olaya ilişkin ifadesinde, iş yerine saat 20:00'da geldiğini, devriye attığını ve bekçi kulübesine döndüğünü, hırsızlık olayının 05:30 civarında meydana geldiğini belirttiği anlaşılmaktadır.
Bu belirlemelere göre, davalı şirketin özel güvenlik şirketi olduğuna dair bir delil bulunmadığı, Valilikten 5188 sayılı Kanun'un 3. maddesi uyarınca, özel güvenlik izin belgesi almadığı, dava dışı şirket ile davalı arasındaki sözleşmenin danışma personeli hizmetine ilişkin olduğu, davalı tarafından dava dışı şirketin iş yerinde istihdam edilecek sözleşme kapsamındaki personelin iş yerinde yapılacak çalışma şekli ve kontrolü ve sorumluluk alanların belirlenmesinin müşteri (dava dışı sigortalı şirket) tarafından yapılacağı ve yönlendirileceğinin sözleşmenin 4.6 maddesinde hüküm altına alındığı, buna göre rizikonun meydana geldiği tarihte bekçi olarak görevlendirilen ...'ın bekçi olarak güvenlik hizmetinde çalıştırılmasındaki yetki ve sorumluluğun dava dışı sigortalı şirkete ait olduğu, bilirkişi kurulunun değerlendirmesinin aksine sözleşmedeki gözetim yükümlülüğünün 5188 sayılı Kanun'un 3. maddesi uyarınca Valilik iznine bağlanan özel güvenlik hizmetini kapsamayacağı anlaşılmaktadır.
Bu nedenle, davanın reddi gerekirken kabulü doğru olmadığından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Gerekçeli karar başlığında; taraf vekillerinin adreslerinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.
Bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davalının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KABULÜNE; Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/12/2022 Tarih - 2021/518 Esas - 2022/731 Karar Sayılı kararının KALDIRILMASINA, HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
a-Davanın REDDİNE,
b-Davalının talep etmiş olduğu kötü niyet tazminatının şartları oluşmadığından REDDİNE,
c-Alınması gerekli 427,60-TL karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 122,19-TL harçtan mahsubu ile bakiye 305,41-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
ç-Davalının yaptığı toplam 94,60-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
d-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
e-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 10.117,23-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
f-Dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin 6183 sayılı Kanuna göre ve davalı aleyhine açılan davanın reddedilmesi nedeniyle davacıdan tahsili için hazineye müzekkere yazılmasına,
g-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
2-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;
a-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irad kaydına,
b-İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davalıya iadesine,
c-Davalı tarafından yapılan 492,00-TL İstinaf Kanun yolu masrafı ile 145,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 637,00 TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
ç-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
d-Davalının yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davalıya iadesine,
e-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.30/05/2024
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Katip ...
¸e-imzalıdır.
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*