T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/2119
KARAR NO: 2023/1766
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN:...(...)
ÜYE:...(...)
ÜYE...(...)
KATİP:...(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:KOCAELİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:06/09/2023
NUMARASI:2023/425 Esas - 2023/454 Karar
DAVACI:MÜPA TARIM VE GIDA SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ:Av. ... - ...
DAVALI :HASIMSIZ
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:05/09/2023
KARAR TARİHİ:31/10/2023
KR. YAZIM TARİHİ:10/11/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin ticari hayatta kullanmak maksadıyla Garanti Bankası İzmit E-5 şubesi nezdinde bulunan ... numaralı hesaba bağlı çek defteri aldığını, almış olduğu çek defterine ilişkin olarak her bir çek yaprağı için çek garanti bedelini bankaya ödediğini, işbu çek defterinde bulunan çek yapraklarının henüz keşide edilmemiş iken 27/05/2018 tarihinde Kartepe ilçesinde sel meydana geldiğini, yaşanan sel sebebiyle davacı şirkete ait üretim tesisini su bastığını ve gerek idari bina gerekse üretim alanları sular altında kaldığını, idari binada bulunan birçok kıymetli evrakların da sular altında kalarak zayi olduğunu, çek koçanında bulunan; Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) Çek, Garanti Bankası, İzmit E-5 Şubesi, ... Seri Numaralı, Boş (Kullanılmamış) çeklerin zayi olduğunu belirterek, davacı şirkette meydana gelen sel felaketi nedeniyle yukarıda bilgileri yazılı zayi olan çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; "... Davanın aktif husumet dava şartı yokluğundan HMK'nın 114/1-d ve 115. maddeleri uyarınca usulden REDDİNE ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirketin, çeklerin sadece keşidecisi değil, aynı zamanda hamili konumunda olduğunu, çekler zayi olmadan önce boş bir şekilde muhafaza edildiği ve henüz kullanılmadığından, çekler üzerinde hak sahibi olan kişinin davacı şirket olduğunu, ilgili kanun hükmü açık olmasına karşın davacının yaşamış olduğu mağduriyete ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığından ilgili kanun maddelerinin geniş yorumlanması gerektiğini belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
DELİLLER:Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/09/2023 tarih, 2023/425 Esas - 2023/454 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; keşideci tarafından açılan kaybolan boş çek yapraklarının zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Yapılan incelemede, zayi istemine konu edilen çek hesabının sahibinin ve çeklerin keşidecisinin davacı olduğunun celp ve ibraz edilen kayıtlar ile sabit olduğu, zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkının 6102 sayılı TTK.651/2. maddesi uyarınca, senede bağlı alacak hakkı olan yetkili hamil de olduğu, keşidecinin (hesap sahibinin) iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmadığı, dava konusu çeklerin davacının çek hesabına ait oldukları, TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818-(1)s) maddesi yollamasıyla aynı kanunun 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptali davası açabileceği, esasen zayi olmuş çek hakkında keşidecinin, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabileceği veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açması mümkün olduğu ve dolayısıyla bu halde davacının çek iptali davası açmasında hukuki yararı bulunmadığı dolayısıyla keşidecinin bu davayı açma hakkının bulunmadığı anlaşılmıştır. ( benzer nitelikte Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 19/04/2018 tarihli 2016/10022 - 2018/2952 sayılı ilamı ). Bu nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı görülmekle istinaf başvuru talebinin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davacının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; davacının istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,
3-Alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,
6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
8-Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,
İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.31/10/2023
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*