T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1525 - 2025/1933
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1525
KARAR NO: 2025/1933
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN:...(...)
ÜYE:...(...)
ÜYE:...(...)
KATİP:...(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/07/2025
NUMARASI: 2025/157 Esas - 2025/630 Karar
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 14/02/2025
KARAR TARİHİ: 12/11/2025
KR. YAZIM TARİHİ: 25/11/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ... Group Lojistik Limited Şirketi forwarder bir firma olarak karayolu deniz yolu ve demir yolu nakliyelerinde çözüme yönelik hizmetler vermekte olup sektörün bilinen firmalarından olduğunu, müvekkil ...'ın tek yetkilisi ise ... olduğunu, müvekkil Firma ve Askur Lojistik Gümrük İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. bir proje kapsamında Yurtdışından transit olarak Türkiye'ye gelecek malların Habur sınır kapısına kadar transit taşımasını ve işlemlerini gerçekleştirmek hususunda alt taşıma anlaşma yapılmış, 6 aydır işbu proje kapsamında üst taşıyanı/taşıma işleri komisyoncusu Askur Lojistik Gümrük Danışmanlığı İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. olan davalı yanın 56 transit hizmet işlemini gerçekleştirdiğini, müvekkil firma, davalı yan tarafından faturadan kaynaklı kısmi alacağı konusunda başka yerlerden alacakları olduğu onları tahsil ettikten sonra ödeme yapacakları şeklinde oyalanmış işbu kapsamda da ödeme yapılmayacağına ilişkin kanaat getirildikten sonra müvekkil tarafından aksiyon alınma kararı alındığını, müvekkil firma'ya alıcı tarafından transit hizmet bedeline ilişkin faturanın bir kısmı ödenmemiş olup, işbu ödemenin gerçekleştiğinin ispatı karşı tarafta olduğunu, mal ve hizmet tedarikinde para borcunun ödenmesine ilişkin olarak, sözleşmede ödeme günü veya süresi kararlaştırılmamış ise, TTK m. 1530/4 uyarınca borçlu fatura veya eşdeğer ödeme talebini almasından otuz gün sonra temerrüde düşeceğini, bu durumda, alacaklının borçluya fatura göndermesi ve borçlunun bu faturayı almasından itibaren otuz gün içinde ödemede bulunmamış olması, temerrüdün oluşması bakımından yeterli olduğunu, faturanın veya eşdeğer ödeme talebinin borçlu tarafından ne zaman alındığının belirsiz olduğu durumlarda, otuz günlük süre mal veya hizmetin borçlu tarafından alınması ile başlayacağını, somut olayda ise davalı yan temerrüde düştüğünü, bu nedenlerle alacak rehinle temin edilmediğinden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 200.000-TL. alacağı tahsili için borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter kısmı üzerine teminatsız yahut uygun görülmesi durumunda belirlenen teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesine, taraflar arasında yapılan hizmet nedeniyle düzenlenen yukarıda belirtilen faturadan doğan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla (kısmi dava olarak açılmıştır) şimdilik 200.000 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte tahsiline, dava ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz Mahkemede açıldığını, müvekkil ....'nin iş yeri adresi: "..." olduğunu, yani müvekkil şirketin iş yeri adresi Gebze'de olmadığını, alacak davaları HMK gereği davalının (müvekkil şirket davalıdır) yerleşim yerinde açılması gerektiğini ancak huzurdaki dava Gebze Adliyesi'nde açılmış olduğunu beyan ile yetkisizlik kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... Davanın HMK'nın 114/1-ç ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE, Mahkememizin yetkisizliğine, dosyanın kesinleşmesine müteakip yetkili ve görevli Hatay Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine ... " karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; TTK. 856/2 maddesine göre eşyanın taşıyıcıya teslimi taşıma sözleşmesinin varlığına karine oluşturduğunu, aksi davalı tarafından ispat edilemediğinden ve sözleşmenin herhangi bir şekil şartına tabi olmamasından dolayı taraflar arasında taşıma sözleşmesi kurulduğunu, taşıma sözleşmesi herhangi bir şekil şartına tabi olmadığını, yazılı veya sözlü şekilde yapılabileceğini somut olayda ise işbu 56 tane transit hizmet bedeline ilişkin işbu dava dilekçesi ekinde sunulan transit beyannamelerinden, Yol İzin Belgesinden ve ödenen yol geçiş ücretleri, sigorta bedellerinden sunulan görüşmelerden anlaşılacağı üzere sözleşme ilişkisi kurulduğu açıkça görüleceğini (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2016/4928 E. 2017/7604 K.), yerel mahkeme gerekçesi varsayıma dayalı bir gerekçe olup, gerekçeli bir kararın en önemli özelliklerinden biri, karar gerekçesinin net, açık, tutarlı ve ikna edici olması, hukuki terimler olabildiğince sade bir dille ifade edilmesi, hukukçu olmayanların da anlayabileceği bir üslup kullanılması ve tutarlı olması önemli olup yerel mahkeme kararında bu hususların dikkate alınmadan davalı tarafın sözleşme ilişkisini kabul etmemesi sebebiyle yetkisizlik kararı verildiğini, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan hukuki uyuşmazlıklarda yetkili mahkeme Türk Ticaret Kanunun 890. maddesine düzenlenmiş olup işbu maddeye göre Birinci ve İkinci Kısım hükümlerine tabi taşımadan doğan hukuki uyuşmazlıklarda, malın teslim alındığı veya teslim için öngörülen yer mahkemesi de yetkilidir, Fiilî taşıyıcıya karşı açılacak dava, asıl taşıyıcının yerleşim yeri mahkemesinde, asıl taşıyıcıya karşı açılacak dava fiilî taşıyıcının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabileceğini, müvekkil firma ise fiili taşıyıcı (alt taşıyıcı) olup, işyeri adresi olan Gebze mahkemeleri yetkili mahkemeler olduğunu belan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
DELİLLER: Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/07/2025 Tarih - 2025/157 Esas - 2025/630 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; alacak isteminden ibarettir.
İlk derece mahkemesince davanın yetkisizlik karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Davacının Yurt dışından transit olarak Türkiye'ye gelecek malların Habur sınır kapısına kadar transit taşıması ve işlemlerini gerçekleştirmek hususunda davalı ile alt taşıma anlaşması yaptığı, 6 aydır davalı yanın 56 transit hizmet işlemini gerçekleştirdiği iddiası ile ödeme yapılmaması üzerine eldeki davayı açtığı, davalı tarafından davanın reddinin savunulduğu, Mahkemece yetkisizlik kararı verildiği, karara karşı davacının istinaf yoluna başvurduğu görülmektedir.
6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”
6100 sayılı Kanun'un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesi şöyledir:“Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.
”
TTK.m.890'da ise taşıma sözleşmesinden kaynaklanan davalarda yetkili mahkeme düzenlenmiştir. Buna göre "Birinci ve İkinci Kısım hükümlerine tabi taşımadan doğan hukuki uyuşmazlıklarda, malın teslim alındığı veya teslim için öngörülen yer mahkemesi de yetkilidir.
Fiilî taşıyıcıya karşı açılacak dava, asıl taşıyıcının yerleşim yeri mahkemesinde, asıl taşıyıcıya karşı açılacak dava fiilî taşıyıcının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir." Hükmü bulunmaktadır.
Bir davada, birden fazla yetkili mahkeme bulunması halinde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, yetkisiz bir mahkemede dava açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir. Yetki itirazının dinlenebilmesi için, davalı itirazında yetkili mahkemenin gösterilmesi zorunludur. Davacı, genel ve özel yetki kurallarına göre, kendisine verilen seçimlik hakkını yasaya uygun kullanmaz ise seçim hakkı davalıya geçer. Seçim hakkı kullanılırsa davalının bildirdiği yetkili mahkemeye dosyanın gönderilmesine karar verilir. Yetkisizlik kararında, yetki itirazında bildirilmemiş olan mahkemenin yetkili olduğuna karar verilemez.(Yargıtay 5. HD., 20.05.2025 T., 2025/2903 E., 2025/7932 K.)
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın taşıma sözleşmesinden kaynaklandığı, davacının talebi incelendiğinde uyuşmazlığın bu kapsamda çözümlenmesi gerektiği, davalının sözleşmenin varlığını kabul etmemesinin esasa ilişkin alacağın bulunup bulunmadığı noktasında etkili olduğu, kaldıki taraflar arasında ticari ilişki bulunduğuna ilişkin yeterli delil ve emare dosya kapsamında bulunduğu görülmektedir. Dolayısı ile davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, kendi yerleşim yeri olan Gebze Mahkemelerinde davacının dava açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davacıda olduğundan davanın yetkili mahkemede açıldığının kabulü gerekir. İnceleme konusu ihtilaf, yetki uyuşmazlığına ilişkin olup bu durumda uyuşmazlığın Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir. Bu nedenle kararın kaldırılması gerekmiştir.
Gerekçeli karar başlığında; taraf vekillerinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.
Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.3 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.3 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,
2-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/07/2025 Tarih - 2025/157 Esas - 2025/630 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,
5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,
6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.12/11/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*